250px|thumb|Sanatorium dr. Dłuskiego w Zakopanem, pocztówka
Kazimierz Dłuski (ur. 1 listopada 1855, na grobie dzień i miesiąc ur.: 7 października w Sosnówce k. Mohylowa Podolskiego, zm. 6 września 1930 w Otwocku) – polski lekarz ftyzjatra i społecznik oraz działacz polityczny związany z polskim ruchem socjalistycznym (Polska Partia Socjalistyczna), szwagier Marii Skłodowskiej-Curie.
Życiorys Urodził się jako syn Kajetana i Heleny z Dobrowolskich w majątku Sosnówka pod MohylowemR. Talewski, Portrety zakopańskich lekarzy 1850-1983, Zakopane 1985, s. 38.. Podczas studiów na Cesarskim Uniwersytecie Warszawskim w 1877 wstąpił do organizowanego kółka socjalistycznego. W 1878 udał się na emigrację do Szwajcarii, gdzie zetknął się z przebywającymi tam polskimi socjalistami. Publikował w piśmie socjalistycznym „Równość”, był autorem zamieszczonego w numerze 2 artykułu Patriotyzm i socjalizm, który wywołał duże kontrowersje w kręgach ówczesnych socjalistów. Dłuskiego posądzono o sympatie anarchistyczne (przeciwstawił te dwa określenia) i potępiono za krytykę walk politycznych. Po tej publikacji powstał konflikt pomiędzy Bolesławem Limanowskim a Dłuskim, który zakończył się zerwaniem współpracy Limanowskiego z redakcją. W październiku 1881 Dłuski brał udział w zjeździe delegatów partii i grup socjalistycznych w Chur, gdzie rozpatrywano kwestię zorganizowania nowej Międzynarodówki, zastępował tam Ludwika Waryńskiego. W październiku 1882 Kazimierz Dłuski udał się do Paryża z listem polecającym od Johanna Philippa Beckera, gdzie miał skontaktować się z Karolem Marksem. Marks był już wówczas ciężko chory i do spotkania nie doszło, Dłuski pozostał w Paryżu, gdzie ukończył kierunki nauk politycznych i medycynę. Paryskie mieszkanie Dłuskich było otwarte dla emigrantów politycznych z Polski, ich gośćmi był m.in. późniejsi Prezydenci RP: Stanisław Wojciechowski i Ignacy Mościcki. Członek Gminy Narodowo-Socjalistycznej w 1888 rokuWiesław Śladkowski, Gmina Narodowo-Socjalistyczna w Paryżu wobec tradycji 3-Majowej, w: Acta Universitatis Lodziensis. Folia Historica, 40, 1991, s. 51..
Po powrocie do kraju w 1902 stworzył w Zakopanem sanatorium dla ludzi z chorobami płuc m.in. gruźlicą (od 1928 Sanatorium Wojskowe w Zakopanem). Dostrzegał wagę znajomości warunków klimatycznych miejsc, w których prowadzi się takie kuracje. Już w 1911 r. z ramienia Sekcji Przyrodniczej Towarzystwa Tatrzańskiego, którego został członkiem, założył przy swym sanatorium pierwszą stację meteorologiczną. Po utworzeniu centralnej stacji meteorologicznej przy Dworcu Tatrzańskim w Zakopanem, z początkiem 1914 r. wystąpił z wnioskiem utworzenia sieci stacji posiłkowych na terenie całego Podhala. Był również jednym z założycieli Tatrzańskiego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego (oraz jego pierwszym prezesem 1909–1919) i Muzeum Tatrzańskiego im. Tytusa Chałubińskiego (a w latach 1912-1920 prezesem Towarzystwa Muzeum Tatrzańskiego). Był członkiem Ligi Narodowej. W 1919 został oddelegowany przez Naczelnika Państwa Józefa Piłsudskiego do składu Komitetu Narodowego Polskiego – w zastępstwie Ignacego Jana Paderewskiego został delegatem pełnomocnym na konferencji pokojowej w Paryżu.
Po powrocie zajął się działalnością w Warszawskim Towarzystwie Przeciwgruźliczym, Szkolnej Lidze Przeciwgruźliczej, Towarzystwie Zwalczania Raka i Związku Walki z Alkoholizmem. Był członkiem Obywatelskiego Komitetu Wykonawczego Obrony Państwa w 1920. Wraz z żoną Bronisławą, starszą siostrą Marii Skłodowskiej-Curie, która również była lekarką, w drugiej połowie lat 20. XX wieku otworzyli w podwarszawskim Aninie przy obecnej ul. M. Kajki prewentorium przeciwgruźlicze. Nabyli także majątek na przedłużeniu obecnej al. Wilanowskiej, który w 1922 przekazali robotniczemu Wydziałowi Wychowania Dziecka i Opieki nad Nim działającemu przy PPS. W 1930 zamknięto prewentorium w Aninie. Bronisława zaangażowała się na prośbę siostry Marii w budowę Instytutu Radowego i zamieszkała tam, nadzorując budowę.
Zmarł w Otwocku, został pochowany na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem (sektor P-I-61I62). mały|Grób Kazimierza Dłuskiego na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku z datą ur. 7 października
Publikacje Rokowanie w gruźlicy płuc, 1926 O Jamach jawnych w płucach gruźliczych
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1928)M.P. z 1928 r. nr 260, poz. 629 „za wybitne zasługi na polu pracy niepodległościowej i społecznej oraz przysposobienia wojskowego”. Krzyż Niepodległości (pośmiertnie, 12 marca 1931) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (2 maja 1923 „za zasługi, położone dla Rzeczypospolitej Polskiej na polu pracy obywatelskiej”)
Przypisy Eugeniusz Romer, Pamiętnik Paryski 1918–1919. przypisy Andrzej Garlicki, Ryszard Świętek, t. I Wrocław 2010, s. 25. Irena Koberdowa, Socjalno-Rewolucyjna Partia Proletariat, Książka i Wiedza, Warszawa 1981
Obrona państwa w 1920 roku, Warszawa 1923, s. 19.
Stanisław Kozicki, Historia Ligi Narodowej (okres 1887–1907), Londyn 1964, s. 572. Notatka biograficzna: Ève Curie: Maria Curie Warszawa 1997, Wyd PWN, .
Bibliografia
Genealogia:
Linki zewnętrzne Publikacje Kazimierza Dłuskiego w bibliotece Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Cesarskiego Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie delegacji polskiej na konferencję pokojową w Paryżu Kategoria:Członkowie Gminy Narodowo-Socjalistycznej Kategoria:Członkowie Komitetu Narodowego Polskiego (1917–1919) Kategoria:Członkowie Ligi Narodowej Kategoria:Członkowie Obywatelskiego Komitetu Wykonawczego Obrony Państwa Kategoria:Ludzie związani z Otwockiem Kategoria:Ludzie związani z Tatrami Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Polskiej Partii Socjalistycznej Kategoria:Pochowani na Cmentarzu Zasłużonych na Pęksowym Brzyzku w Zakopanem Kategoria:Polscy pulmonolodzy Kategoria:Prezesi Związku Strzeleckiego Kategoria:Urodzeni w 1855 Kategoria:Zmarli w 1930