Dzioborożec wielki (Buceros bicornis) – gatunek dużego ptaka z rodziny dzioborożców (Bucerotidae). Występuje w południowej i południowo-wschodniej Azji. Jest narażony na wyginięcie.

Systematyka Gatunek ten po raz pierwszy zgodnie z zasadami nazewnictwa binominalnego opisał w 1758 roku Karol Linneusz w 10. edycji Systema Naturae. Autor nadał gatunkowi nazwę Buceros bicornis, która obowiązuje do tej pory. Jako miejsce typowe wskazał Chiny; później uściślono, że chodziło o Tonkin.

Dzioborożec wielki jest blisko spokrewniony z dzioborożcem żałobnym (Buceros rhinoceros), z którym się niekiedy krzyżuje zarówno na wolności, jak i w niewoli. Obecnie nie wyróżnia się podgatunków.

Morfologia 240px|mały|lewo|Dzioborożec wielki w locie Wygląd Czarno-biało-żółte upierzenie. Ma potężny żółty dziób z rogową naroślą u nasady. U samców narośl ta ma czarną obwódkę; ich tęczówki są czerwone, a obrączka oczna jest czarna. Samice są mniejsze od samców, mają mniejszą narośl na dziobie i brak na niej czarnego koloru; ich tęczówka jest biała, a obrączka oczna czerwona. Osobniki młodociane mają zielononiebieskie oczy; ich narośl na dziobie jest niewielka, pełne rozmiary osiąga w wieku 5 lat. Wymiary długość ciała: 95–120 cm rozpiętość skrzydeł: 151–178 cm masa ciała: samce 2600–3400 g, samice 2155–3350 g

Zasięg występowania Występuje w Ghatach Zachodnich (południowo-zachodnie Indie) oraz od północnych Indii, Nepalu i Bhutanu po skrajnie południowe Chiny, Półwysep Indochiński i Malajski, oraz na Sumatrze.

Ekologia i zachowanie Biotop Lasy subtropikalne. Występuje do około 2000 m n.p.m. Pożywienie Głównie owoce, w tym jagody, ale zjada też drobne zwierzęta. Rozmnażanie Po złożeniu jaj (najczęściej dwóch) samica jest „zamurowywana” w dziupli drzewa przez samca, który odtąd karmi rodzinę. Po 8 tygodniach samica niszczy ściankę z gliny i wraz z pisklętami wylatuje z gniazda. Długość życia W niewoli może żyć do 50 lat, na wolności 35–40 lat.

Status Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) od 2018 roku uznaje dzioborożca wielkiego za gatunek narażony (VU, Vulnerable); wcześniej klasyfikowała go jako gatunek bliski zagrożenia (NT, Near Threatened). Liczebność populacji szacuje się na 13–27 tysięcy dorosłych osobników. Trend liczebności oceniany jest jako spadkowy. Do głównych zagrożeń dla gatunku należą utrata i fragmentacja siedlisk wskutek wycinki drzew oraz polowania.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Dzioborożce Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1758 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza