Jan Onacik (ur. 2 września 1921 w Sypnie, zm. 3 października 1988 w Białymstoku) – funkcjonariusz aparatu bezpieczeństwa PRL.
Życiorys Syn Bazyla i Anny. Pochodził z chłopskiej rodziny białoruskiej, miał wykształcenie niepełne średnie; należał do Komsomołu, następnie PPR i PZPR. Funkcjonariusz sowieckiej milicji w Bielsku Podlaskim i Grodzisku 1939–1941. Po ataku Niemiec na ZSRR ewakuował się na wschód, w Homlu wstąpił do Armii Czerwonej, żołnierz batalionu ochrony torów kolejowych w Mozyrzu. Od 13 października 1941 do 17 marca 1943 żołnierz Wojsk Specjalnego Przeznaczenia NKWD, a od 20 marca 1943 do 22 sierpnia 1944 członek dywersyjno-rozpoznawczej grupy desantowej NKGB „Dalnije” dowodzonej przez kpt. Nikołaja Chmielewcewa na Białostocczyźnie. 2 lutego 1944 we wsi Kuzawa wraz z łącznikiem został otoczony przez niemieckich żandarmów; zastrzelił wówczas oficera żandarmerii Müllera, jednak sam został ranny od wybuchu granatu.
Od 12 czerwca 1945 do 1 lutego 1946 pełnił obowiązki naczelnika Wydziału do Walki z Bandytyzmem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego w Białymstoku, od 1 lutego 1946 do 1 czerwca 1947 był naczelnikiem Wydziału V WUBP w Białymstoku, od 1 czerwca 1951 do 3 października 1954 – szefem WUBP w Opolu, od 25 września 1954 do 18 maja 1955 – szefem Wojewódzkiego Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego we Wrocławiu, od 15 września 1956 do 1 stycznia 1957 – kierownikiem Wojewódzkiego Urzędu do spraw Bezpieczeństwa Publicznego w Bydgoszczy, od 1 stycznia 1957 do 15 stycznia 1958 – I zastępcą komendanta ds. bezpieczeństwa (SB). W latach 1955–1956 odbył kurs specjalny w Wyższej Szkole KGB w Moskwie. Zwolniony ze służby w MO 30 czerwca 1958.
W 1945 odznaczony Srebrnym Medalem Zasłużonym na Polu Chwały, a w 1946 Srebrnym Krzyżem Zasługimonitorpolski.gov.pl/mp/1947/s/29/M1947029000001.pdf.
Awanse podporucznik (1945) porucznik (1946) kapitan (1946) major (1949) podpułkownik (1954)
Publikacje Pod szczęśliwą gwiazdą : wspomnienia partyzanta, Warszawa, 1970. Przewodnik po miejscach walk i męczeństwa woj. białostockiego : lata wojny 1939-1945, Warszawa, 1970.
Przypisy
Bibliografia Aparat bezpieczeństwa w Polsce. Kadra kierownicza (1944-1956) t. I, red. Krzysztof Szwagrzyk, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2005. Twarze bezpieki 1944-1990. Katalog wystawy, Instytut Pamięci Narodowej, Warszawa 2007. W jednym szeregu. Wspomnienia uczestników walk partyzanckich na Białorusi 1941-1944, Wyd. MON, Warszawa 1969. Twarze białostockiej bezpieki: obsada stanowisk kierowniczych Urzędu Bezpieczeństwa i Służby Bezpieczeństwa w Białymstoku. Informator personalny, red. Piotr Łapiński, Instytut Pamięci Narodowej, Białystok 2007.
Linki zewnętrzne
Kategoria:Członkowie Polskiej Zjednoczonej Partii Robotniczej Kategoria:Funkcjonariusze NKWD Kategoria:Funkcjonariusze Służby Bezpieczeństwa PRL Kategoria:Funkcjonariusze związani z Białymstokiem Kategoria:Ludzie związani z Bielskiem Podlaskim Kategoria:Ludzie związani z Wrocławiem Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Medalem „Zasłużonym na Polu Chwały” Kategoria:Polacy i obywatele polscy wcieleni do Armii Czerwonej 1939–1945 Kategoria:Politycy PPR Kategoria:Polscy współpracownicy radzieckich władz okupacyjnych 1939–1941 Kategoria:Szefowie Powiatowych Urzędów Bezpieczeństwa Publicznego Kategoria:Szefowie wojewódzkich urzędów bezpieczeństwa publicznego Kategoria:Urodzeni w 1921 Kategoria:Zmarli w 1988 Kategoria:Radzieccy żołnierze II wojny światowej