Alojzy Hassa (ur. 8 listopada 1912 w Gliwicach, zm. 11 lipca 1982 w Radości) – polski duchowny rzymskokatolicki, pallotyn, historyk Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego.

Życiorys Do szkoły powszechnej uczęszczał w rodzinnych Gliwicach, nauki gimnazjalne pobierał w pallotyńskim Niższym Seminarium Duchownym w Wadowicach na Kopcu. Pierwszą profesję złożył 15 sierpnia 1931, profesję wieczystą - 15 sierpnia 1933 w Sucharach. W Sucharach odbył studia w zakresie filozofii i teologii, a święcenia kapłańskie przyjął 8 sierpnia 1937 w Warszawie z rąk arcybiskupa Stanisława Galla. W tymże roku rozpoczął studia historyczne na Wydziale Teologicznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, ukończone w warunkach konspiracyjnych w 1942. Po wojnie uzyskał doktoraty z historii (1949) i z teologii (1952, na Uniwersytecie Warszawskim).

W latach 1946–1950 pracował jako nauczyciel w wadowickim gimnazjum pallotyńskim, w 1950 został wykładowcą w Seminarium Duchownym w Ołtarzewie. Wykładał w seminarium historię Kościoła do 1973, z przerwą w latach 1957-1959, kiedy to pracował jako duszpasterz w Ząbkowicach Śląskich. We wrześniu 1973 został przeniesiony na placówkę duszpasterską do Otwocka, gdzie pozostawał przez sześć lat (jedynie na przełomie 1977 i 1978 kilka miesięcy spędził w Poznaniu w ramach rekonwalescencji). W maju 1979 ze względu na zły stan zdrowia przeniósł się do Państwowego Domu Pomocy Społecznej w Radości; tamże zmarł w lipcu 1982. Pochowany został w Ołtarzewie w kwaterze pallotyńskiej.

Dorobek Ks. Alojzy Hassa był autorem kilkudziesięciu publikacji (35 pozycji z uwzględnieniem prac pozostawionych w maszynopisach). Zajmował się przede wszystkim historią stowarzyszenia pallotynów, w tym związkami założyciela stowarzyszenia św. Wincentego Pallottiego z Polską, a także bibliografią pallotyńską. Prace opublikowane: Polski Górny Śląsk ("Kalendarz Królowej Apostołów", 1933) Epifania jako idea Apostolstwa Katolickiego ("Królowa Apostołów", nr 1, 1950) Kierownictwo duchowe mężczyzn (w: Kierownictwo duchowe, 1954) Wpływ Bł. W. Pallottiego na odrodzenie życia religijnego w Polsce w II połowie XIX w. ("Wiadomości Polskiej Prowincji Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego", nr 4, 1955) Millenium Polski ("Nasz Prąd", nr 2, 1956) 50 lat księży pallotynów w Polsce ("Tygodnik Powszechny", nr 48, 1957) Bibliografia księdza A. Majewskiego ("Ołtarzewiana", 1960) Uroczysta oktawa epifanijna sztandarowym świętem Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego ("Wiadomości Polskiej Prowincji Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego", nr 2, 1960) Wkład Bł. Wincentego Pallottiego w rozwój tzw. szkół wieczorowych w Rzymie w świetle polskich informacji ("Ołtarzewiana", 1960) Bibliografia księdza Wojciecha Turowskiego i księdza Tomasza Mąciora ("Ołtarzewiana", 1961) Bł. ksiądz Wincenty Pallotti a krakowskie środowisko kościelne w okresie Wiosny Ludów ("Ołtarzewiana", 1961) Polskie czasopisma sprzed stu lat o uroczystościach epifanijnych w Rzymie ("Ołtarzewiana", 1961 i 1962) "Przegląd Katolicki" w latach 1927-1939 ("Ołtarzewiana", 1961) Oktawa Epifanii ("Nasza Rodzina", nr 3, 1962) Pallotyńskie pozycje bibliograficzne w "Przeglądzie Katolickim" ("Ołtarzewiana", 1962) Świętość księdza Wincentego Pallottiego w świetle polskich relacji XIX wieku ("Ołtarzewiana", 1962; "Wiadomości Polskiej Prowincji Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego", nr 1, 1962) Ambona epifanijna a powstanie styczniowe ("Nasz Prąd", nr 6, 1963) Kanonizacja księdza Wincentego Pallottiego oraz uroczystości ku czci nowego świętego, tak w Rzymie, jak i w kraju, w zwierciadle polskiej prasy ("Ołtarzewiana", 1963) Kontekst historyczny myśli Pallottiego o Apostolstwie Katolickim (w: Tydzień Pallottiego 1963, 1963; "Ołtarzewiana", 1963) Powstanie styczniowe a tematyka polskich kazań epifanijnych w kościele Sant Andrea della Valle w Rzymie w latach 1864-86 ("Ołtarzewiana", 1963"; "Wiadomości Polskiej Prowincji Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego", nr 3, 1963) Św. Wincenty Pallotti modlił się za Polskę (w: Ad jubilaeum argenteum sacerdotii 1938-1963, 1963) Bibliografia pallotyńska ("Roczniki Pallotyńskie", 1964) Ksiądz Wincenty Pallotti a bracia Józef i Bohdan Józef Zalescy ("Roczniki Pallotyńskie", 1964) Pallotyńska Epifania w Rzymie w świetle czasopism polskich ("Roczniki Pallotyńskie", 1964) O Bractwie Miłosierdzia Bożego dla Polski z roku 1848. Ze studiów nad ścieżkami inspiracji pallotyńskiej ("Roczniki Pallotyńskie", 1965) Z dziejów kryzysu religijnego Wielkiej Emigracji. Ksiądz Wincenty Pallotti a bracia Józef i Bohdan Józef Zalescy ("Wiadomości Polskiej Prowincji Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego", nr 1, 1965) Chrzest Mieszka - chrzest Polski. Jego antecedencje i konsekwencje ("Roczniki Pallotyńskie", 1966) Św. Wincenty Pallotti i jego Stowarzyszenie Apostolstwa Katolickiego a sprawy polskie ("Roczniki Pallotyńskie", 1966) Z ekumenicznych powiązań i tradycji Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego ("Roczniki Pallotyńskie", 1967) Ks. Wincenty Pallotti - wychowawca kapłanów polskich ("Roczniki Pallotyńskie", 1968) Pallotti a Polska ("Nasza Rodzina", nr 2, 3, 4, 6, 1970) W. Pallotti et Poloni ("Acta SAC", nr 6, 1971) O pobycie św. Dominika w Polsce ("Nasza Rodzina", nr 2, 1973)

W maszynopisach ks. Hassa pozostawił prace Adam Mickiewicz w kręgu swoich rzymskich przyjaciół oraz Wincenty Pallotti założyciel Stowarzyszenia Apostolstwa Katolickiego.

Bibliografia Józef Mandziuk, Alojzy Hassa, w: Słownik polskich teologów katolickich, tom VIII: 1981-1993, A-Z (pod redakcją Józefa Mandziuka), Akademia Teologii Katolickiej, Warszawa 1995.

Kategoria:Polscy prezbiterzy pallotyńscy Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Urodzeni w 1912 Kategoria:Zmarli w 1982 Kategoria:Ludzie urodzeni w Gliwicach