Angela Brigid Lansbury (ur. 16 października 1925 w Londynie, zm. 11 października 2022 w Los Angeles) – brytyjsko–amerykańsko–irlandzka aktorka i piosenkarka. W ciągu 80–letniej kariery grała różne role w filmie, teatrze i telewizji. Chociaż większość życia mieszkała w Stanach Zjednoczonych, jej twórczość przyciągnęła międzynarodową uwagę.
8 lutego 1960 otrzymała dwie własne gwiazdy w Alei Gwiazd w Los Angeles znajdujące się przy 6623 Hollywood Boulevard (film) i 6259 Hollywood Blvd. (telewizja).
W 1994 za szczególne zasługi dla sztuki królowa Elżbieta II odznaczyła ją Orderem Imperium Brytyjskiego. W 2014 została uhonorowana tytułem Dama Komandor Orderu Imperium Brytyjskiego (DBE) za zasługi dla brytyjskiej kinematografii i pracy charytatywnej.
Życiorys Urodziła się w londyńskiej dzielnicy Poplar jako córka Charlotte Lillian „Moyny” McIldowie, aktorki występującej na West Endzie, i Edgara Isaaca Lansbury’ego, polityka komunistycznego z Komunistycznej Partii Wielkiej Brytanii. Miała dwóch braci bliźniaków, Edgara (ur. 1930, zm. 2024) i Bruce’a (ur. 1930, zm. 2017) oraz przyrodnią siostrę Isolde Denham (ur. 1920, zm. 1987), która była żonę aktora Petera Ustinova. W czasie II wojny światowej rodzina przeniosła się do Stanów Zjednoczonych.
Debiutowała na ekranie w roli przestraszonej pokojówki Nancy Oliver w dramacie psychologicznym George’a Cukora Gasnący płomień (Gaslight, 1944) z Ingrid Bergman i natychmiast dostała nominację do Oscara dla najlepszej aktorki drugoplanowej. Po występie jako Edwina Brown w przygodowym dramacie familijnym Clarence’a Browna Wielka nagroda (National Velvet, 1944) z Elizabeth Taylor, była nominowana do Oscara za drugoplanową rolę Sibyl Vane w dramacie Portret Doriana Graya (The Picture of Dorian Gray, 1945), a trzecią nominację do Oscara przyznano jej za rolę Eleanor Shaw Iselin w dramacie Johna Frankenheimera Przeżyliśmy wojnę (The Manchurian Candidate, 1962).
W 1957 po raz pierwszy trafiła na Broadway w roli Marcelle w farsie Hotel Paradiso. Pięciokrotnie zdobyła teatralną nagrodę Tony.
Od 30 września 1984 do 19 maja 1996 grała postać starszej pani Jessiki Beatrice „J.B.” McGill Fletcher, rozwiązującej skomplikowane zagadki kryminalne w serialu stacji CBS Napisała: Morderstwo (Murder, She Wrote). Za tę rolę otrzymała cztery Złote Globy i dwanaście nominacji do nagrody Emmy.
W 1997 została wyróżniona Narodowym Medalem Sztuki. W 2013 przyznano jej Honorowego Oscara za całokształt twórczości.
Zmarła 11 października 2022 we śnie w swoim domu w Kalifornii w wieku 96 lat (5 dni przed kolejną rocznicą urodzin).
Życie prywatne Była dwukrotnie zamężna. 27 września 1945 zawarła związek małżeński z aktorem Richardem Cromwellem. Małżeństwo to trwało rok; zakończyło się rozwodem 11 września 1946. 12 sierpnia 1949 wyszła za mąż za producenta Petera Shaw, który zmarł 29 stycznia 2003. Mieli dwójkę dzieci: syna Anthony’ego Petera (ur. 1952) i córkę Deidre Angelę (ur. 1953).
Filmografia mały|Angela Lansbury w zwiastunie filmu Portret Doriana Graya (1945) mały|Angela Lansbury ze swoimi dziećmi: Anthonym i Deidre mały|Gwiazda Angeli Lansbury na Alei Gwiazd w Los Angeles 1944: Gasnący płomień (Gaslight) jako Nancy Oliver 1945: Portret Doriana Graya (The Picture of Dorian Gray) jako Sibyl Vane 1946: Dziewczęta Harveya (The Harvey Girls) jako Em 1946: Burzliwe życie Kerna (Till the Clouds Roll By) jako londyńska specjalistka 1948: Trzej muszkieterowie (The Three Musketeers) jako królowa Anna 1949: Samson i Dalila (Samson and Delilah) jako Semadar 1958: Długie, gorące lato (The Long, Hot Summer) jako Minnie Littlejohn 1961: Błękitne Hawaje (Blue Hawaii) jako Sarah Lee Gates 1962: Czterech jeźdźców Apokalipsy (The 4 Horseman of the Apocalypse) jako Marguerite Laurier 1964: Ukochane serce (Dear Heart) jako Phyllis 1964: Świat Henry’ego Orienta (The World of Henry Orient) jako Isabel Boyd 1965: Opowieść wszech czasów (The Greatest Story Ever Told) jako Klaudia Prokula 1965: The Amorous Adventures of Moll Flanders jako lady Blystone 1970: Something for Everyone jako hrabina Herthe von Ornstein 1978: Śmierć na Nilu (Death On The Nile) jako Salome Otterbourne 1980: Pęknięte zwierciadło (The Mirror Crack'd) jako Jane Marple 1984: Towarzystwo wilków (The company of Wolves) jako Granny 1984–1996: Napisała: Morderstwo (Murder, She Wrote) jako Jessica Fletcher 1991: Piękna i Bestia (Beauty and the Beast) jako pani Imbryk (głos) 1996: Pani Mikołajowa (Mrs. Santa Claus) jako pani Mikołajowa 1997: Piękna i Bestia. Zaczarowane Święta (Beauty and the Beast: The Enchanted Christmas) jako pani Imbryk (głos) 1997: Anastazja (Anastasia) jako Maria Fiodorowna, cesarzowa-matka 1999: Fantazja 2000 (Fantasia 2000) jako Angela Lansbury 2005: Niania (Nanny McPhee) jako ciotka Adelaide 2011: Pan Popper i jego pingwiny (Mr. Popper's Penguins) jako pani Van Gundy 2018: Mary Poppins powraca (Mary Poppins Returns) jako kobieta z balonami 2022: Glass Onion: Film z serii Na noże (Glass Onion: A Knives Out Mystery) jako Angela Lansbury
Nagrody Rok Nagroda Kategoria Film / Serial 1946 Złoty Glob Najlepsza aktorka drugoplanowa Portret Doriana Graya (1945) 1962 National Board of Review Najlepsza aktorka drugoplanowa Przeżyliśmy wojnę (1962)Wszystkie mu ulegają (1962) 1963 Złoty Glob Najlepsza aktorka drugoplanowa Przeżyliśmy wojnę (1962) 1978 National Board of Review Najlepsza aktorka drugoplanowa Śmierć na Nilu (1978)1985 People’s Choice Award Ulubiona aktorka w nowym serialu telewizyjnymNapisała: Morderstwo Złoty GlobNajlepsza aktorka w serialu dramatycznym 1987 Złoty Glob 1988 Nagrody im. Edgara Allana Poego Raven Award – 1990 Złoty Glob Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym Napisała: Morderstwo 1991 Nagroda BAFTA BAFTA Fellowship – 1992 Złoty Glob Najlepsza aktorka w serialu dramatycznym Napisała: Morderstwo 1997 Actor Award Nagroda Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości – 2014 Nagroda Akademii Filmowej Oscar honorowy –
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Amerykańskie aktorki dubbingowe Kategoria:Amerykańskie aktorki filmowe Kategoria:Amerykańskie aktorki teatralne Kategoria:Amerykańskie aktorki telewizyjne Kategoria:Laureaci Kennedy Center Honors Kategoria:Laureaci Nagrody Gildii Aktorów Ekranowych za całokształt twórczości Kategoria:Laureaci nagrody Laurence’a Oliviera Kategoria:Laureaci nagrody Tony Kategoria:Laureaci Oscara honorowego Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki drugoplanowej w filmie Kategoria:Laureatki Złotego Globu dla najlepszej aktorki w serialu dramatycznym Kategoria:Ludzie urodzeni w Londynie Kategoria:Odznaczeni National Medal of Arts Kategoria:Odznaczeni Orderem Imperium Brytyjskiego Kategoria:Urodzeni w 1925 Kategoria:Zmarli w 2022