250px|thumb|Manewr wykonywany w celu udrożnienia górnych dróg oddechowych.
Rękoczyn Esmarcha (, ) – manewr wykonywany w celu udrożnienia górnych dróg oddechowych. Znajduje zastosowanie u pacjentów z krótką lub grubą szyją lub zmianami usztywniającymi odcinek szyjny kręgosłupa. Istotą rękoczynu Esmarcha jest wysunięcie żuchwy do przodu w ten sposób, by zęby dolne (o ile pacjent je posiada) znalazły się przed zębami górnymi bez odgięcia głowy. Następnie żuchwa jest przyciskana w tej pozycji do szczęk. Stosowany w przypadku podejrzenia uszkodzeń odcinka szyjnego kręgosłupa.
Według wytycznych z 2010 roku osób bez przygotowania medycznego, uczestniczących w kursach pierwszej pomocy, uczy się jedynie udrażniania dróg oddechowych w mechanizmie czołowo-bródkowym.
Bibliografia Norman A. Paradis, Henry Halperin: Cardiac Arrest: The Science and Practice of Resuscitation Medicine. Cambridge University Press, 2007 s. 802
Kategoria:Medycyna ratunkowa