thumb|right|Żołnierze 3. i 4 Pułku Strzelców Pieszych mały|Oficer 4 Pułku Strzelców Pieszych na litografii Józefa Kondratowicza 4 Pułk Strzelców Pieszych – oddział piechoty Wojska Polskiego Królestwa Kongresowego.

Formowanie i zmiany organizacyjne Pułk został sformowany w 1815 roku. Pułk w okresie pokojowym składał się ze sztabu i dwóch batalionów po cztery kompanie, oraz związanych z batalionami dwoma kompaniami rezerwowymi. Stan kompanii wynosił 4–6 oficerów, 14–16 podoficerów i 184 szeregowych, stan batalionu 830 żołnierzy. Stan pułku: 5 oficerów starszych, 54–55 oficerów młodszych, 160 podoficerów, 72 muzyków, 1664–1676 szeregowych oraz 5 oficerów i 71–82 podoficerów i szeregowych niefrontowych. W sumie w pułku służyło około 2050 żołnierzy. W czasie wojny przewidywano rozwinięcie pułku do czterech batalionów po 8 kompanii każdy. W każdym batalionie etatu wojennego tworzono, na bazie jednej z nowo powstałych kompanii, kompanię wyborczą. Jednostka wchodziła w skład 3 Brygady 2 Dywizji Piechoty.

W 1830 roku stacjonował na terenie ówczesnego województwa lubelskiego: (sztab w Zamościu, I batalion w Skierbieszowie, II batalion w Grabowcu). Pełniło w nim wówczas służbę 59 oficerów, w tym jeden pułkownik, jeden podpułkownik, trzech majorów, trzynastu kapitanów, dwunastu poruczników i dwudziestu dziewięciu podporuczników oraz kapelan, audytor, lekarz sztabowy i dwóch lekarzy batalionowych, tworzący razem sztab niższy.

Po wybuchu powstania listopadowego zreorganizowano piechotę. Pułk wszedł w skład zreorganizowanej 2 Dywizji Piechoty. 26 kwietnia 1931 przeprowadzono kolejną reorganizacje piechoty armii głównej dzieląc ją na pięć dywizji. Pułk znalazł się w 1 Brygadzie 2 Dywizji Piechoty.

Żołnierze pułku Pułkiem dowodzili: płk Aleksander Oborski(4 lutego 1815) płk Józef Michałowski (1817) płk Józef Zawadzki (od 1818 z przerwą w latach 1819 i 1820 w których dowództwo pułku wakuje) płk Ignacy Zawidzki (od 1830, 18 lutego 1831 trafił do niewoli) ppłk Antoni Wroniecki (25 lutego 1831) ppłk Edward Maykowski (tymcz. dowódca od 28 lutego 1831) ppłk Stefan Piwecki (24 kwietnia 1831) ppłk Stanisław Brzeski (3 maja 1831)

Walki pułku Pułk brał udział w walkach w czasie powstania listopadowego.

Bitwy i potyczki: Janówek (18 lutego 1831) Wawer (19 lutego) Grochów (25 lutego) Uściług (5 marca) Kuflew (25 kwietnia) Mińsk (26 kwietnia) Rajgród (29 maja) Wilno (19 czerwca) Janów (26 czerwca) Szawle (8 lipca) Powendenie (10 lipca) W 1831 roku, w czasie wojny z Rosją żołnierze pułku otrzymali 31 Krzyży Orderu Virtuti Militari (11 złotych i 20 srebrnych).

Mundur Żołnierze pułku nosili granatowe kurtki mundurowe z żółtymi wyłogamiPierwotnie planowano pąsowe, kołnierzem i łapkami rękawów, z białymi guzikami. Na guzikach umieszczano numery pułku.

Kołnierz, wyłogi na piersiach i rękawach i polach granatowe z wypustką żółtą przy kurtce paradnej. Naramiennik granatowy z żółtą wypustką, numer 2 dywizji żółty. Lejbiki granatowe z żółtą wypustką na kołnierzu i rękawach. Spodnie, sukienne granatowe z wypustką żółtą. Kołnierz od płaszcza granatowy z wypustką żółtą. Wszystkie pasyLederwerki były czarno lakierowane. Na głowie furażerka granatowa z trzema żółtymi wypustkami. Frak mundurowy oficerów z wyłogami granatowymi jak u żołnierzy. Kołnierz z żółtą wypustką i rękawy granatowe. Codzienne szare spodnie z granatowymi lampasami i żółtą wypustką pośrodku. Galony srebrne z żółtą wypustką.

Chorągiew Na tle granatowego krzyża kawalerskiego w czerwonym polu, w otoku z wieńca laurowego umieszczony był biały orzeł ze szponami dziobem i koroną złoconą

Pola między ramionami krzyża – granatowe przedzielone żółtą wypustką, a w rogach płata inicjały królewskie z koroną, otoczone wieńcami laurowymi. Chorągiew poświęcono 17 czerwca 1827 roku w obozie powązkowskim.

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Pułki strzelców pieszych Królestwa Kongresowego Kategoria:Polskie jednostki piechoty utworzone w 1815 Kategoria:Strzelcy piesi powstania listopadowego Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1831 Kategoria:Wojsko Polskie w Zamościu Kategoria:Skierbieszów Kategoria:Grabowiec (powiat zamojski)