Fluoroza – choroba, której objawy występują w szkliwie zębów, kościach i ścięgnach, których przyczyną jest zbyt duża zawartość fluoru w wodzie pitnej i pożywieniu. Choroba w swojej najlżejszej postaci objawia się plamami kredowymi na zębach. Plamy te wywołują nadżerkę szkliwa. Powoduje to zwiększenie kruchości i twardości szkliwa. U dorosłych fluoroza prowadzi do uszkodzenia nerwów. Choroba najbardziej niebezpieczna jest dla dzieci, które się intensywnie rozwijają, a także dla młodzieży.
Rodzaje fluorozy hydrofluoroza fluoroza pokarmowa fluoroza przemysłowa fluoroza powodowana przez lekarstwa
Fluoroza zębów plamistość szkliwa; powstaje przy stężeniu F- w wodzie 1,5–2 ppm uszkodzenie szkliwa jasne i ciemne pasma na koronach zębów nadżerki złamania znaczne pochłanianie barwników
Zatrucie ostre Pojawia się przy większych ilościach F podanych jednorazowo, np. przy okazji wypadku przemysłowego czy zażycia zbyt dużej ilości preparatu z fluorem (lub zrobienie tego w niewłaściwy sposób np. wypicie płukanki).
Objawy biegunka bóle brzucha wymioty hipokalcemia W razie kontaktu z układem oddechowym dodatkowo: uszkodzenie śluzówek, obrzęk płuc.
Fluoroza przewlekła apatia ataksja bóle w układzie kostnym, a także mięśniowym i głowy deformacje kości i stawów (np. koślawość kolan, deformacje kręgosłupa, podudzi, klatki piersiowej) drżenia kaszel niedobór magnezu nieżyt nosa odczyny okostnowe i śródkostne osłabienie osteomalacja w przypadku niedoboru wapnia osteoskleroza parestezje senność skostnienia, zwapnienia wyrośla kostne uszkodzenie nerek uszkodzenie wątroby zaburzenia równowagi kwasowo-zasadowej zaburzenia równowagi jonowej zaburzenia wzroku zahamowanie wzrostu chrząstki nasadowej kości zapalenie dziąseł zaparcia
Działanie nadmiaru fluoru Na zęby Fluor utrudnia mineralizację szkliwa: w nadmiarze uszkadza komórki tworzące szkliwo, ameloblasty, hamuje także działanie enzymów, np. fosfataz, oraz przeszkadza też we wzroście kryształów.
Na kości Ekspozycja na nadmiar fluoru prowadzi do pogrubia się warstwy korowej w kościach, oraz zwiększenia gęstości istoty gąbczastej.
Na enzymy Udowodniono, iż fluor kompleksuje wiele metali (m.in Ca, Cu, Fe, Mg, Mn), reakcja taka zachodzi też prawdopodobnie w organizmie ludzkim. W związku z tym uniemożliwia on tym metalom przyłączenie się do enzymu, dla którego jest kofaktorem, tym samym uniemożliwiając działanie enzymu. Dotyczy to ważnych enzymów, m.in. utleniających wchodzących w skład różnych szlaków metabolicznych, także z syntezą ATP.
Zapobieganie Unikanie rejonów o wysokim stężeniu fluoru czy to naturalnym, czy ze źródeł przemysłowych Niespożywanie fluorowanej wody Umiar w korzystaniu z preparatów z fluorem (dzisiaj fluor dodaje się głównie do past do zębów)
Zobacz też szkodliwe działanie fluoru w atmosferze – freony
Bibliografia "Ekologia medyczna- wybrane zagadnienia" pod redakcją Alicji Kurnatowskiej i Piotra Kurnatowskiego, rozdział 7. "Wpływ nadmiaru fluoru na stan zdrowia i rozwój dzieci", Danuta Chlebna-Sokół
Kategoria:Choroby zębów Kategoria:Fluor