Andrzej Lubieniecki tzw. starszy (ur. ok. 1551, zm. 6 lutego 1623 w Siedliskach) – duchowny, historyk i pisarz braci polskich.
Życiorys Jego rodzina, pierwotnie osiadła na Kujawach przeniosła się do województwa lubelskiego. Był synem Stanisława, i Katarzyny z Sobieskich, wyznawców kalwinizmu. Jego braćmi byli Paweł, Krzysztof Lubieniecki (starszy) i Stanisław Lubieniecki (starszy). Uczęszczał od 1560 roku do gimnazjum kalwińskiego w BychawieDo 1563 roku, gdy gimnazjum przestało istnieć; Barycz 1981, s. 210., w tym samym roku wziął wraz z ojcem udział w dwu synodach kalwińskich w Bychawie. W 1569 brał udział w obradach Sejmu w Lublinie, podczas którego została uchwalona Unia lubelskaBarycz 1981, s. 211.. Od 1573 studiował w Paryżu, następnie był dworzaninem Henryka Walezego i Stefana Batorego.
Po roku 1583 Lubieniecki stał się wyznawcą doktryny braci polskichBarycz 1981, s. 218.. Gdy był duchownym zboru w Śmiglu, zaprzyjaźnił się i zaczął współpracować z Faustem Socynem. Następnie został duchownym (ministrem zboru) w Hoszczy na Wołyniu. Brał udział w synodach braci polskich w Rakowie w 1601 i 1602, gdzie zamieszkał. Mianowano go sekretarzem synodu i scholarchą Akademii Rakowskiej.
Około 1616 Lubieniecki napisał swoje najważniejsze dzieło: Poloneutichia abo Królestwa Polskiego szczęście, a przy tym i W. Księstwa Litewskiego. A potem tegoż szwankowanie w roku 1612 i 1613 (opublikowane po raz pierwszy w 1843 rokuBarycz 1981, s. 204., a w całości w 1982). Dzieło opisuje historię Polski, ze szczególnym uwzględnieniem okresu 1506−1616. W tej książce Lubieniecki podkreślał, że Bóg karze Polskę właśnie z powodu prześladowania innowierców oraz przejawów nietolerancjiJanusz Tazbir, Piotr Skarga. Szermierz kontrreformacji. Wiedza Powszechna Warszawa 1983, s.152.. Pisał również poezje i pisma polemiczne. W latach 1617–1619 prowadził Księgę przyjaciół (Liber amicorum), która zawiera około 200 wpisów polskich i cudzoziemskich unitarian.
W 1620 Lubieniecki zamieszkał w majątku ziemskim swojego brata Pawła w Wysokiem, następnie mieszkał w Krupem i w Siedliskach, gdzie zmarł. Został pochowany w Suchodołach.
Jego synem był Andrzej Lubieniecki (młodszy), również historyk, zajmujący się dziejami unitarianizmu, autor dwutomowej SylwyBarycz 1981, s. 208..
Przypisy
Bibliografia
J. Tazbir w: Polski Słownik Biograficzny, Wrocław-Warszawa-Kraków 1972, t.17 s.594-596.
Kategoria:Duchowni braci polskich Kategoria:Ludzie związani z Bychawą Kategoria:Ludzie związani z Hoszczą Kategoria:Ludzie związani z Rakowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Dworzanie Henryka III Walezego Kategoria:Dworzanie Stefana Batorego Kategoria:Historycy I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy pisarze renesansu Kategoria:Urodzeni w XVI wieku Kategoria:Zmarli w 1623