Prexer

PREXER Sp. z o.o. – polskie przedsiębiorstwo technologiczne, istniejące od 1950 roku w Łodzi, zajmujące się tworzeniem i produkcją wyrobów o przeznaczeniu militarnym. Swoją największą popularność firma zdobyła w czasach Polski Ludowej jako główny producent krajowy sprzętu kinematograficznego, działając w ramach zjednoczenia Predom.

Przedsiębiorstwo, od czasu jego założenia, nosiło następujące nazwy: 1950-1974: Łódzkie Zakłady Kinotechniczne 1974-1990: Łódzkie Zakłady Kinotechniczne „PREXER” od 1992: PREXER Sp. z o.o.

Historia Czasy PRL Początki przedsiębiorstwa PREXER sięgają okresu II wojny światowej, kiedy to w 1944 roku utworzono Oddział Filmowy przy 1. Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki LWP i Dział Fabrykacji przy Czołówce Filmowej Wojska Polskiego. Następnie wszystko wcielono do utworzonego 13 listopada 1945 roku Przedsiębiorstwa Państwowego „Film Polski”, aby z dniem 1 stycznia 1950 utworzyć samodzielne państwowe Łódzkie Zakłady Kinotechniczne, będące przez wiele lat jedynym polskim producentem projektorów filmowych.

Powstanie ŁZK, wraz z utworzeniem w Łodzi Wytwórni Filmów Fabularnych, Wytwórni Filmów Oświatowych oraz Państwowej Wyższej Szkoły Filmowej, stanowiły punkt zwrotny dla rozwoju miasta, czyniąc z Łodzi stolicę polskiej kinematografii.

W 1974 roku do nazwy ŁZK został dodany człon „PREXER”, a przedsiębiorstwo zostało wcielone do Zjednoczenia Przemysłu Precyzyjnego „Predom”.

III RP W wyniku przemian ustrojowych zakłady zostały postawione oficjalnie w stan likwidacji, natomiast jego tradycję przejął oddział, zajmujący się dotychczas produkcją sprzętu wojskowego, przekształcony w 1992 roku w przedsiębiorstwo PREXER Sp. z o.o..

Dawna Fabryka Projektorów ŁZK „PREXER”, zlokalizowana przy ul. Pomorskiej 39 w Łodzi, działała w latach 1965–1990 jako główna siedziba firmy. Historyczny budynek, mieszczący m.in. funkcjonalną salą kinową, zbudowany był w czynie społecznym, a jego najbardziej charakterystyczny element stanowi elewacja w postaci wielkoformatowej mozaiki. Po zmianach ustrojowych w kraju i idących za nimi zmianach strukturalnych firmy, budynek został sprzedany na rzecz Uniwersytetu Łódzkiego, który wraz z lokalnymi działaczami kulturalnymi przekształcił go w Miejski Punkt Kultury PREXER-UŁ. Działalność istniała do 2016 roku, kiedy budynek został sprzedany prywatnemu inwestorowi.

Współczesna siedziba spółki PREXER znajduje się przy ul. płk. Jana Kilińskiego 16 w Łodzi.

Produkty z czasów PRL Zakłady ŁZK w czasach PRL produkowały: projektory filmowe dla taśm 8 mm, 16 mm oraz 35 mm, rzutniki: diaskopy, episkopy i epidiaskopy. Jednymi z najpopularniejszych są: projektor obrazkowy B-2 ‘BAJKA’ (produkowany na przełomie lat 50. i 60.) i B-9 ‘ANIA’ (produkowany w latach 70. i 80.), kserografy z płaskimi płytami formatu A3, kołowrotki wędkarskie, maszyny do obróbki drewna: piły tarczowe, obrabiarki, tokarki i frezarki.

Produkowane rzutniki przeźroczy (diaskopy) thumb|Przód rzutnika Profil B-2 BAJKA B-4 PROFIL B-6 JOTA B-7 JACEK B-9 ANIA B-10 DIAPREX B-11 DIAPREX PREXER 320 PREXER 321 PROFIL S PROFIL

Produkowane projektory filmowe 8 mm thumb|Projektor Pollux 8 mm front AP-31 AMATOR AP-31/U AMATOR AP-33/wersja N8 POLLUX AP-33/wersja S8 POLLUX AP-330 POLLUX-combi AP-34 POLLUX AP-35 POLLUX

Produkowane projektory 16 mm thumb|Profesjonalny aparat projekcyjny AP-621 zainstalowany w kabinie projekcyjnej kina thumb|Środek skrzyni głośnikowej razem z osprzętem do AP-14 AP-11 AP-11/N AP-11/U AP-12 AP-13 AP-14 AP-14M AP-22 ELEW AP-22A ELEW (wersja tranzystorowa) AP-22A ELEW (wersja lampowa) AP-23 ELEW AP-24T TYP-121 ELEW AP-25T TYP-122 ELEW AP-26T TYP-123 ELEW AP-27T TYP-127 ELEW AP-28T TYP-128 ELEW AP-40T AP-41T AP-43 AP-44

Produkowane projektory 35 mm (kinowe) thumb|Profesjonalny aparat projekcyjny AP-621 zainstalowany w kabinie projekcyjnej kina AP-1 – powstały w 1948, wzorowany na Ernemann VIIB (projektor filmowy). AP-2 AP-3 AP-5 – lata 50. XX wieku. Jeden z najpopularniejszych wówczas modeli. AP-51 – następca projektora filmowego AP-5. Protoplasta kolejnych modeli projektorów wyposażony w lampę łukową wysokointensywną. AP-61 – projektor wyposażony w latarnię łukową wysokointensywną Wprowadzenie lamp ksenonowych do kin w Polsce zapoczątkowało produkcje latarni wyposażonych w kolbę ksenonową, co zaowocowało powstaniem dwóch dodatkowych modeli na bazie już produkowanych. Czyli powstały modele AP-51x oraz AP-61x (x oznaczał latarnię ksenonową). AP-62 – projektor wyposażony w latarnię ksenonową i elektroniczny układ automatyzacji projekcji. AP-70 – do małych sal, na lampy żarowe 110 V 750/1000 W pojemność szpuli z filmem 600 m AP-71 – do małych sal, na lampy żarowe 110 V 750/1000 W pojemność szpuli z filmem 1800 m (projektory często stosowane na statkach morskich przystosowane do częstotliwości sieci 60 Hz przez zmianę przekładni silnika napędowego). AP-621 – lampa ksenonowa pionowa, elektroniczny układ automatyzacji projekcji. AP-621 HW – do średnich i dużych sal, na lampy halogenowe 36 V 400 W, elektroniczny układ automatyzacji projekcji. AP-622 – projektor do normalnych sal kinowych, lampa ksenonowa pozioma produkowany w 2 wersjach wyposażenia systemu odczytu dźwięku (układ klasyczny z żarówką naświetlającą halogenową oraz układ rewersyjnego odczytu dźwięku z zastosowaniem diody podczerwieni). AP-624 – ostatni produkowany przez Prexera (tylko cztery zestawy). Do innowacji, jakie zostały zastosowane w tym modelu należy wymienić: rewersyjny układ odczytu dźwięku, częstotliwość projekcji obrazu 25 kl./s, elektryczny nawijacz dolny.

Produkowane kołowrotki wędkarskie 1101 1102 1103 1104 1110 (kołowrotek produkowany w dwóch wersjach: krajowej i eksportowej)

Produkty PREXER Sp. z o.o. Obecnie zakłady PREXER istnieją nieprzerwanie od 1992 roku i jako spółka akcyjna odpowiadają za produkcję sprzętu militarnego, m.in. pistoletu WIST-94, celowników i przyrządów obserwacyjnych.

Przypisy

Linki zewnętrzne

Kategoria:Przedsiębiorstwa w Łodzi Kategoria:Przedsiębiorstwa optyczne Kategoria:Predom