Meteoryt Pułtusk – pozostałości ciała niebieskiego, które po rozpadnięciu się w atmosferze spadło w postaci deszczu meteorytowego na północny wschód od Pułtuska dnia 30 stycznia 1868.
Należy do grupy chondrytów zwyczajnych (H5).
Wiadomości ogólne Obszar spadku – 127 km² Masa całkowita spadku – 8863 kg Liczba okazów – 68 780 (przeważnie po kilka gramów) Największy znaleziony okaz – 9095 g
Struktura thumb|left|250px|Meteoryt Pułtusk Meteoryt Pułtusk ma strukturę brekcjowatą, co oznacza, że złożony jest z drobnych okruchów skalnych. Okruchy składają się z chondr piroksenowych albo oliwinowych rozmieszczonych w masie plagioklazowo–oliwinowej. Występuje też kamacyt (żelazo).
Skład chemiczny mały|Skład chemiczny i jego przeliczenie na udziały minerałów. Skład meteorytu Pułtusk w % wagowych: SiO2 36,44 TiO2 0,18 Al2O3 1,88 Fe metaliczne 17,62 Cr2O3 0,37 FeO 9,48 Ni w żelazie meteorytowym 9,13 MnO 0,25 MgO 23,75 Fe jako siarczek żelaza 3,80 CaO 1,82 Na2O 0,83 S jako siarczek żelaza 2,17 K2O 0,09 P2O5 0,22 Ogólna zawartość żelaza 27,19 Fe 16,02 Ni 1,61 FeS 5,97 Suma 98,91
Miejsce pochodzenia Ciałem macierzystym meteorytu jest przypuszczalnie planetoida (6) HebeJ. Biała, Meteoryt Pułtusk, największy deszcz meteorytów kamiennych, Warszawa 2008, s. 45.. Pierwsze obliczenia w zakresie trajektorii lotu obiektu wykonał Johann Gottfried Galle. Doszedł on do wniosku, że ciało poruszało się wcześniej po hiperbolicznej orbicie, a zatem przybyło spoza Układu Słonecznego. Pogląd ten utrzymywał się do lat czterdziestych XX wieku. Dokładniejsze obliczenia zweryfikowały wcześniejsze ustalenia i stwierdzono, że orbitą obiektu była elipsa. Stąd wniosek, że miejsca pochodzenia meteorytu Pułtusk, należy szukać w Układzie Słonecznym. Była to również wskazówka, że ciała macierzystego należy poszukiwać wśród planetoid obiegających Słońce w wewnętrznej części pasa planetoid.
thumb|Elipsa spadku meteorytu Pułtusk
Kolekcje Spadek widziano w całej ówczesnej Polsce aż po Lwów, a także we Wrocławiu i Królewcu. Okazy z tego spadku należą do najliczniejszych polskich meteorytów i są dostępne we wszystkich większych polskich muzeach geologicznych. Polska jest w posiadaniu ok. 700 fragmentów. Pozostała, zdecydowana większość znajduje się w muzeach i kolekcjach zagranicznych. Największe okazy spadły w okolicach RzewniaJ. Biała (red.), Meteoryt Pułtusk, największy deszcz meteorytów kamiennych, Warszawa 2008, s. 11.. Spadek tego meteorytu opisywany jest jako najliczniejszy deszcz meteorytów kamiennych na świecie.
Przypisy
Bibliografia J. W. Kosiński, E. Kamińska: Upadek i rozmieszczenie fragmentów meteorytu Pułtusk, w: ACTA SOCIETATIS METHEORITICAE POLONORUM. Rocznik PTMet, vol. 2, Sosnowiec 2011. (Tekst artykułu w pdf)
Kategoria:Pułtusk Pułtusk Kategoria:Meteoryty kamienne