Apteka jezuicka w Grodnie (także: apteka Adamowicza, apteka farna, apteka Stępniewskiego) – apteka zbudowana przy rynku w Grodnie w 1709 roku i nadbudowana w 1763 roku - najstarszy tego typu budynek na terytorium obecnej Białorusi. thumb|Apteka Farna w Grodnie (2009 r.)

Historia Apteka została założona w 1687 i początkowo znajdowała się w budynku kolegium jezuickiego – służyła bowiem mnichom oraz uczniom i wykładowcom grodzieńskiej szkoły. Celem przygotowania medykamentów wykorzystywano dziko rosnące zioła i rośliny hodowane w specjalnych ogrodach położonych przy aptece.

W 1700 roku założono fundamenty, na których w 1709 wybudowano murowaną parterową aptekę przy Rynku, a w 1763 roku nadbudowano ją o piętroJerzy Paszenda, Budowle jezuickie w Polsce, Tom 2, Wydawnictwo WAM WSF-P Ignatium, Kraków 2000, s.55. Po likwidacji zakonu jezuitów apteka przeszła pod zwierzchnictwo Komisji Edukacji Narodowej, a po utworzeniu w Grodnie Akademii Medycznej w 1775 stała się placówką zarządzaną przez grodzieńską uczelnię. Pracował w niej wówczas francuski uczony, botanik i wykładowca Akademii Jan Emanuel Gilibert, który w budynku apteki prowadził zajęcia.

Po III rozbiorze Polski i włączeniu Grodna do Rosji apteka została sprzedana prywatnym właścicielom, m.in. Janowi Adamowiczowi, który wyposażył ją w laboratorium chemiczne. Apteka pod jego kierownictwem uczestniczyła w badaniach właściwości leczniczych roślin oraz wody mineralnej w pobliskich Druskienikach. thumb|Apteka i kolegium jezuickie (połowa XIX wieku) Od 1881 apteka należała do lokalnej parafii luterańskiej, a w 1906 kupił ją pochodzący z Kielecczyzny farmaceuta Edward Stępniewski, późniejszy prezydent Grodna. W rękach Stępniewskiego pozostała do wybuchu II wojny światowej.

Po włączeniu miasta w skład ZSRR w 1939 placówkę upaństwowiono – działała wówczas pod nazwą "Państwowa apteka nr 3 w Grodnie". W czasie okupacji niemieckiej (1941–1944) znaczna część pracowników apteki została zamordowana przez Niemców jako "nieczysta rasowo", z kolei syna właściciela Zbigniewa Stępniewskiego NKWD rozstrzelało już w 1940 w Piatichatkach.

Po powrocie Grodna do ZSRR apteka została ograbiona z kosztownych i zabytkowych mebli oraz urządzeń, a sam budynek przekształcono w magazyn aptekarski, a później salon meblowy i dom nauczyciela.

Prace nad powołaniem Muzeum Farmacji rozpoczęły się po międzynarodowej konferencji z 1987 (w 300–rocznicę utworzenia apteki). W niepodległej Białorusi budynek przekazano w dzierżawę spółce "Biotest" pod warunkiem przekształcenia budynku w Muzeum. W jego zbiorach znajdują się dokumenty i zdjęcia świadczące o przeszłości apteki, kolekcje naczyń i sprzętu aptekarskiego oraz leki z ubiegłych stuleci.

Budynek Budynek apteki został przebudowany w 1763 i bardzo znacznie w 1885. Wskutek zmian, całkowitemu zatarciu uległy jej barokowe cechy i obecnie nie wyróżnia się spośród otaczającej ją zabudowy. Budynek apteki przylega do kościoła oraz klasztoru jezuitów.

Przypisy

Bibliografia Kustosz Wiktoria Tkaczowa, Najstarsza apteka na Białorusi, "Słowo Życia. Gazeta Diecezji Grodzieńskiej", Nr 1 (246), 13 stycznia 2008 (red. Jan Bohdan Gliński), Słownik biograficzny lekarzy i farmaceutów – ofiar drugiej wojny światowej. T. 3, Naczelna Izba Lekarska, Wrocław 2003, s. 341-342 (biogramy Edwarda Stępniewskiego i jego syna Zbigniewa)

Linki zewnętrzne Strona apteki w Internecie

Grodno Kategoria:Jezuici Kategoria:Muzea farmacji Kategoria:Muzea na Białorusi Kategoria:Zabytki Grodna Grodno