Jan Cervus, Jan Tucholczyk (ur. ? w Tucholi, zm. ok. 1557) – polski prawnik, gramatyk, leksykograf, duchowny,
wykładowca Akademii Krakowskiej.
Życiorys Pochodził z Tucholi. Jego prawdziwe nazwisko brzmiało zapewne Jelonek (łac. Cervus). W 1523 został bakałarzem sztuk wyzwolonych Akademii Krakowskiej. Następnie był nauczycielem w szkole cysterskiej w Jędrzejowie. Napisał wówczas podręcznik teologii pastoralnej. W 1530 powrócił do Krakowa, gdzie prowadził wykłady z gramatyki łacińskiej. Stale znajdował się w trudnej sytuacji materialnej. W 1531 został mistrzem sztuk wyzwolonych. Prowadził też nieregularnie wykłady w Akademii Krakowskiej równocześnie studiując prawo. W 1534 objął stanowisko rektora szkoły katedralnej we LwowieEncyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 131.. W 1539 zrezygnował z tego stanowiska. Rok później został kanonikiem katedralnym we Lwowie. W 1541 przyjął święcenia kapłańskie. Jego dalsze losy nie są znane.
Twórczość Wydał podręczniki prawnicze Jego głównym dziełem jest praca Farrago actionum juris Magdeburgensis (1531), która jest najobszerniejszym polskim traktatem na temat prawa miejskiego. Praca zawiera słowniczek polskich wyrazów prawniczych. Cieszyła się dużą popularnością, została uznana za najlepsze w pierwszej połowie XVI wieku osiągnięcie polskiej leksykografii łacińskiej. Jest też autorem gramatyki łacińskiej (1533), która zawiera polskie tłumaczenia przykładów deklinacyjnych.
Wybrane prace: De moribus ecclesiae catholicae D. A. Augustin liber I (Kraków, 1530) Institutiones grammaticae Joannis Cervi Tucholiensis una cum interpretatione nominum idiomate polonico et germanico illustrata. Kraków, 1553. Methodus sacramentorum sanctae ecclesiae catholicae Kraków, 1537 Farrago actionum juris Magdeburgensis (1531, VIII wyd. 1607).
Przypisy
Bibliografia Encyklopedia języka polskiego pod red. Stanisława Urbańczyka. Wrocław itd.: Zakład Narodowy im. Ossolińskich, 1992, s. 131. ISBN 83-04-02994-4. Henryk Barycz, Cervus Jan, [w:] Polski Słownik Biograficzny, t. 3, Kraków 1937, s. 235-236.
Linki zewnętrzne Jan Cervus - dzieła dostępne w serwisie Polona
Kategoria:Absolwenci i studenci Akademii Krakowskiej Kategoria:Duchowni katoliccy I Rzeczypospolitej Kategoria:Kanonicy lwowskiej kapituły katedralnej Kategoria:Ludzie związani z Jędrzejowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Ludzie związani ze Lwowem (I Rzeczpospolita) Kategoria:Pedagodzy I Rzeczypospolitej Kategoria:Polscy pisarze nowołacińscy XVI wieku Kategoria:Polscy pisarze religijni XVI wieku Kategoria:Autorzy dzieł prawnych (I Rzeczpospolita) Kategoria:Nauczyciele akademiccy Akademii Krakowskiej Kategoria:Zmarli w XVI wieku Kategoria:Polscy leksykografowie Kategoria:Ludzie urodzeni w Tucholi