thumb|Ulica Uniwersytecka w latach 30. XX wieku thumb|Domy Kolonii Lubeckiego przed 1939 rokiem thumb|Kamienice przy ul. Raszyńskiej thumb|Skwer im. Sue Ryder thumb|Ulica Mianowskiego Kolonia Lubeckiego – zabytkowe osiedle na warszawskiej Ochocie. Zajmuje obszar ograniczony ulicami Filtrową, Krzywickiego, Wawelską, Grójecką i placem Narutowicza. Kolonia Lubeckiego mieści się w dwóch osiedlach wydzielonych przez MSI: Starej Ochocie i Filtrach. Na osiedle składają się w większości luźno pobudowane, międzywojenne kamienice o dość jednolitym charakterze z dużą ilością zieleni.
W najwęższym, pierwotnym ujęciu Kolonia Lubeckiego to obszar jednej działki ograniczonej ulicami Rapackiego, Raszyńską, Zapolskiej i Mianowskiego, gdzie powstały domy spółdzielni mieszkaniowej im. Lubeckiego. Następnie nazwę rozszerzono. W zachodniej części Kolonii Lubeckiego koncentrycznie wygięte ulice Maurycego Mochnackiego i Mianowskiego otaczają plac Narutowicza. Wschodnia część sięgająca do parku Wielkopolskiego przez niektórych nie jest uważana za właściwą część kolonii. Jeszcze dalej na wschód, pomiędzy parkiem Wielkopolskim a ulicą Krzywickiego, leży obszar, który bywa zaliczany zarówno do Kolonii Lubeckiego, jak i Kolonii Staszica.
Historia Przed I wojną światową teren ten pozostawał poza granicami miasta, stanowiąc Mokotowskie Pole Wojenne. Magistrat planował początkowo utworzenie w tym miejscu parku, jednak urzędy centralne potrzebowały nowego osiedla dla swoich pracowników. Plan regulacji tego terenu wraz z pobliską kolonią Staszica powstał w 1923 roku. Od pierwszej spółdzielni mieszkaniowej inwestującej na tym terenie pochodzi nazwa osiedla. Pierwsze budynki zaczęły powstawać w 1924 roku. Spółdzielnia Kolonia Lubeckiego jako pierwsze zabudowała ulice Mochnackiego i Mianowskiego. Architektami, którzy stworzyli projekty domów na Kolonii Lubeckiego, byli Antoni Jawornicki, Aleksander Sygietyński, Wacław Weker i Teofil Wiśniowski. Architektura pierwszych budynków powstałych w latach 20. była często historyzująca, neoklasycystyczna. W latach 30. zaczęły powstawać budynki modernistyczne.
W czasie powstania warszawskiego w okresie od 6 do 11 sierpnia 1944 roku wielu mieszkańców osiedla padło ofiarą pacyfikacji Ochoty. 11 sierpnia Niemcy zdobyli domy między ulicami: Wawelską, Pługa, Mianowskiego i Uniwersytecką (tzw. Redutę Wawelską), ostatni punkt polskiego oporu w dzielnicy.
Po II wojnie światowej domy odbudowano, niektóre w uproszczonej formie.
Zabytki Kolonia Lubeckiego jest wpisana do rejestru zabytków jako „Kolonia Lubeckiego – układ i zespół budowlany wraz z zielenią” z numerem 1535-A z 20.12.1993. Wpis do rejestru obejmuje szeroko rozumianą kolonię – od ulic Akademickiej i Grójeckiej (przy skrzyżowaniu z Akademicką i Wawelską) po ulicę Górnickiego. Od północy granicą jest ulica Filtrowa, a od południa Wawelska. W ten sposób obszar pomiędzy ulicami Akademicką a Mochnackiego wchodzi równocześnie w skład zabytkowego zespołu placu Narutowicza. Prawie wszystkie budynki z tego obszaru wpisane są do gminnej ewidencji zabytków.
Dodatkowo do rejestru zabytków nieruchomych wpisane są poszczególne budynki: Dom Spółdzielni Mieszkaniowej Profesorów Wolnej Wszechnicy Polskiej przy ulicy Grójeckiej 43; zespół kamienic Reduta Wawelska kamienica przy ulicy Uniwersyteckiej 1 kamienica przy ulicy Mianowskiego 15 kamienica przy ulicy Wawelskiej 60 kamienica przy ulicy Raszyńskiej 48 willa przy ulicy Mianowskiego 3 Zabytkiem jest również Zieleniec Wielkopolski, a okolice ulicy bł. Ładysława z Gielniowa są zaliczone do układu Kolonii Staszica.
Ważniejsze obiekty siedziba Najwyższej Izby Kontroli Zieleniec Wielkopolski gmach Dyrekcji Naczelnej Lasów Państwowych VII Liceum Ogólnokształcące im. Juliusza Słowackiego w Warszawie Skwer im. Sue Ryder Teatr Ochoty Międzynarodowa Szkoła podstawowa "Meridian" Dom Studencki Akademik przy placu Narutowicza
Zobacz też Kolonia Staszica
Przypisy
Bibliografia Jarosław Zieliński, Z dziejów Ochoty: Kolonia Lubeckiego (1), Ochotnik nr 11 02/2006 ISSN 1734-5510 Jarosław Zieliński, Z dziejów Ochoty: Kolonia Lubeckiego (2), Ochotnik nr 12 03/2006 ISSN 1734-5510 Kolonia Lubeckiego w Spacerowniku Gazety Wyborczej
Kategoria:Osiedla w Warszawie Kategoria:Zabytki nieruchome w Warszawie Kategoria:Stara Ochota Kategoria:Filtry (Warszawa)