thumb|Senna acclinis thumb|Senna alata thumb|Senna artemisioides Senna – rodzaj roślin należący do rodziny bobowatych (Fabaceae) z podrodziny brezylkowych (Caesalpinioideae). Obejmuje ok. 280–300 gatunków. Występują w całej strefie międzyzwrotnikowej, a nieliczne gatunki rosną także w strefach umiarkowanych. Zasięg rodzaju obejmuje całą Amerykę Południową, Afrykę i Australię oraz południową część Ameryki Północnej i Azji. Rodzaj najbardziej zróżnicowany jest na kontynentach amerykańskich, gdzie obecnych jest 206 gatunków. W Australii obecne są 33 gatunki, w Afryce kontynentalnej 20, na Madagaskarze 9, w Azji południowej występują pojedyncze gatunki. Rośliny te rosną głównie w suchych formacjach zaroślowych i leśnych, na sawannach, w caatindze, cerrado, w formacjach nadbrzeżnych, nieliczne występują w wilgotnych lasach równikowych. Liczne gatunki zostały rozprzestrzenione poza pierwotnym zasięgiem i stały się uciążliwymi gatunkami inwazyjnymi.
Liczne gatunki z tego rodzaju uprawiane są jako rośliny ozdobne. Wykorzystywane są także jako rośliny lecznicze, głównie ze względu na właściwości przeczyszczające. S. alata stosowana jest także przy chorobach skóry i do odrobaczania. Niektóre gatunki wykorzystywane są na obszarach suchych jako rośliny pastewne (np. S. artemisioides, S. didymobotrya). Na plantacjach kawowców sadzona jest jako roślina zacieniająca S. lactea, której drewno cenione jest także w meblarstwie i służy jako paliwo. Cenionego drewna ze względu na wytrzymałość dostarcza S. siamea (wykorzystywane jest do budowy mostów i w kopalniach). Nasiona S. occidentalis i S. tora wykorzystywane bywają jako substytut kawy. Rośliny z tego rodzaju dostarczają także barwników, substancji leczniczych i aromatyzujących, służą do trucia ryb i garbowania skór.
Nazwa rodzaju powstała z arabskiego słowa sana lub sanna znaczącego roślinę o liściach i strąkach działającą przeczyszczająco.
Morfologia thumb|Senna candolleana thumb|Senna didymobotrya Pokrój Drzewa (zwykle niewielkie, ale największe osiągają do 40 m wysokości), krzewy i rzadko rośliny zielne, w tym monokarpiczne – zamierające po wydaniu owoców. Liście Sezonowe lub wiecznie zielone, skrętoległe, parzysto pierzasto złożone (bez listka szczytowego), par listków do 14. Kwiaty Zwykle żółte, wyrastają w wydłużonych gronach, czasem tworzących gęsto skupione kwiatostany złożone. Działki kielicha w liczbie 5, są rozdzielone niemal do nasady i nierówne. Płatków korony jest 5, z których dolny zwykle jest mniej lub bardziej zredukowany. Pręcików jest 10, ale trzy górne są zwykle silnie zredukowane, a spośród pozostałych 2 lub 3 są dłuższe od reszty. Zalążnia górna, powstaje z jednego owocolistka zawierającego liczne zalążki. Owoce Strąki, często drewniejące i posiadające przegrody między nasionami.
Systematyka thumb|Senna italica thumb|Senna lindheimeriana thumb|Senna macranthera Pozycja systematyczna Przed latami 80. XX wieku rodzaj strączyniec Cassia był szeroko ujmowany, ale wówczas wydzielono z niego m.in. rodzaj Senna i Chamaecrista, których odrębność potwierdzona została później w badaniach molekularnych. Wszystkie trzy rodzaje tworzą plemię Cassieae w obrębie podrodziny brezylkowych Caesalpinioideae w rodzinie bobowatych Fabaceae s.l. Morfologicznie Senna różni się od pozostałych dwóch rodzajów tym, że ma nagie pylniki i nitki dolnych 2 lub 3 pręcików są dłuższe od górnych, ale nigdy dwukrotnie i więcej.
Wykaz gatunków
Przypisy
Kategoria:Brezylkowe