thumb|Tablica poświęcona płk. Edmundowi Banasikowskiemu w Panteonie Żołnierzy Polski Walczącej na Wojskowym Cmentarzu na Powązkach w Warszawie thumb|Odsłonięcie tablicy poświęconej płk. Edmundowi Banasikowskiemu 25 lipca 2014 roku w Panteonie Żołnierzy Polski Walczącej na Wojskowym Cmentarzu na Powązkach w Warszawie Edmund Jerzy Banasikowski, ps. Mundek, Jeż (ur. 3 kwietnia 1914 w Siedlcach, zm. 3 kwietnia 2010 w DeWitt w stanie Michigan w USA) – pułkownik Wojska Polskiego, żołnierz Armii Krajowej, działacz społeczny i polonijny, kawaler Orderu Virtuti Militari.
Życiorys Absolwent Szkoły Podchorążych Piechoty w Komorowie-Ostrowi Mazowieckiej. Prezydent RP Ignacy Mościcki mianował go podporucznikiem ze starszeństwem z 15 października 1935 i 427. lokatą w korpusie oficerów piechoty. Na porucznika został awansowany ze starszeństwem z 19 marca 1939 i 404. lokatą w korpusie oficerów piechoty. W tym samym miesiącu pełnił służbę w 23 pułku piechoty we Włodzimierzu na stanowisku dowódcy plutonu 7. kompanii.
W momencie wybuchu II wojny światowej zajmował stanowisko dowódcy pododcinka Batalionu Fortecznego „Mikołów”. Po zakończeniu kampanii wrześniowej brał udział w konspiracji na terenie Siedlec oraz Warszawy (w latach 1939–1941).
W styczniu 1942 roku mianowany dowódcą grupy dywersyjnej Wachlarz, działającej w okolicach Witebska i Newela. Po reorganizacji struktur dywersji na Wschodzie wszedł w skład Inspektoratu F okręgu wileńskiego Armii Krajowej, gdzie został zastępcą majora Czesława Dębickiego (pseud. Jarema).
Latem 1944 roku brał udział w operacji Ostra Brama. Następnie – wraz z Antonim Snarskim – redagował biuletyn „Na Zew Ziemi Ojczystej”.
Wiosną 1945 roku aresztowany przez NKWD. Zdołał zbiec z więzienia i przedostać się do Warszawy. Wobec narastającego terroru radzieckiego i represji wobec byłych żołnierzy AK, podjął decyzję o wyjeździe z kraju. Wiosną 1946 roku przedostał się do Szwecji, a w 1951 roku wyjechał do Stanów Zjednoczonych, gdzie zamieszkał na stałe w Milwaukee.
Na emigracji pełnił funkcję przewodniczącego Kongresu Polonii Amerykańskiej w stanie Wisconsin (1960–1977). Korespondent Radia Wolna Europa, laureat nagrody literackiej Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie (1989). Pełnił również przez długi okres funkcję prezesa Stowarzyszenia Polskich Kombatantów w Milwaukee. 10 czerwca 1989 został powołany do Oddziału Rady Narodowej RP na terenie Stanów Zjednoczonych.
Szlak wojenny zakończył w randze kapitana; po upadku komunizmu w Polsce awansowany do stopnia majora (1990) i następnie do stopnia pułkownika.
Autor książki Na zew Ziemi Wileńskiej (1990).
Żonaty z Zofią (de domo Brzozowską), dwoje dzieci (Barbara, Ryszard).
Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojennego Virtuti Militari nr 13594 Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (1993, przez prezydenta Lecha Wałęsę) Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1989) Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (3 maja 1975) Krzyż Walecznych Złoty Krzyż Zasługi z Mieczami
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Jeńcy polscy w niewoli radzieckiej 1944–1947 Kategoria:Laureaci Nagrody Związku Pisarzy Polskich na Obczyźnie Kategoria:Porucznicy piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (III Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (władze RP na uchodźstwie) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi z Mieczami Kategoria:Oficerowie Armii Krajowej Kategoria:Pracownicy sekcji polskiej Radia Wolna Europa Kategoria:Uczestnicy operacji „Ostra Brama” Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1914 Kategoria:Więźniowie więzień i obozów NKWD w Polsce Kategoria:Zmarli w 2010 Kategoria:Żołnierze Okręgu Wilno Armii Krajowej Kategoria:Żołnierze Wachlarza Kategoria:Żołnierze Wojska Polskiego na emigracji w Stanach Zjednoczonych po II wojnie światowej Kategoria:Ludzie urodzeni w Siedlcach