Roberto Gastone Zeffiro Rossellini (ur. 8 maja 1906 w Rzymie, zm. 3 czerwca 1977 tamże) – włoski reżyser, scenarzysta oraz producent filmowy. Jeden z czołowych twórców neorealizmu włoskiego.

Życiorys Interesował się filmem od wczesnej młodości. Przerwał nawet naukę w liceum, by poświęcić się różnym zajęciom technicznym w atelier. Swój pierwszy film - krókometrażowy dokument Fantazja podmorska (1936) – zrealizował jednak dopiero w wieku 30 lat. Następnie był autorem scenariusza do filmu Pilot Luciano Serra (1938) Goffreda Alessandriniego. Doświadczenia dokumentalne wykorzystał przy tworzeniu swoich pierwszych filmów fabularnych, takich jak Biały okręt (1941) czy Pilot powraca (1942).

W styczniu 1944 zaczął kręcić film dokumentalny o księdzu, rozstrzelanym przez Niemców. W trakcie zdjęć dokument przeistoczył się w film fabularny Rzym, miasto otwarte, który wszedł do historii kina jako jedno z pierwszych dzieł rodzącego się włoskiego neorealizmu. Kolejnym filmem reżysera, również ściśle związanym z nowym nurtem, była Paisà (1946). Oba obrazy zdobyły niesłychany rozgłos ogólnoświatowy i do dziś należą do żelaznej klasyki światowego kina.

24 maja 1950 ożenił się z aktorką Ingrid Bergman, z którą pracował przy filmie Stromboli, ziemia Boga. Małżeństwo to zawarte zostało w atmosferze obyczajowego skandalu, gdyż Bergman porzuciła dla włoskiego reżysera swojego ówczesnego męża, za co spotkał ją ostracyzm w Hollywood. Przez następne lata była zmuszona pracować w Europie, w tym czasie grała przede wszystkim w kolejnych filmach Rosselliniego: Stromboli, ziemia Boga (1951), Europa ’51 (1952) i Podróż do Włoch (1953). Para miała razem troje dzieci, syna Robertina oraz córki-bliźniaczki, Isottę i Isabellę.

Lata 50. to okres płodny, ale jednocześnie i bardzo nierówny w twórczości reżysera. Rossellini stopniowo tracił wtedy renomę wśród krytyki i publiczności. Odzyskał ją chwilowo dopiero pod koniec dekady, czego potwierdzeniem był Złoty Lew na 20. MFF w Wenecji za film Generał della Rovere (1959) z Vittoriem De Siką w roli tytułowej. Jednak jego kolejne dokonania znów rozczarowywały.

Od połowy lat 60. kręcił głównie filmy biograficzne i historyczne dla włoskiej telewizji. W 1969 został kierownikiem słynnej rzymskiej szkoły filmowej Centro sperimentale di cinematografia.

W 1977 przewodniczył jury konkursu głównego na 30. MFF w Cannes. W tym samym roku zmarł podczas przygotowań do filmu o Karolu Marksie.

Filmografia Scenarzysta 1975 – Mesjasz (Il Messia) 1974 – Włochy: Rok Pierwszy (Anno uno) 1974 – Kartezjusz (Cartesius) 1973 – L'eta di Cosimo de Medici 1972 – Agostino d’Ippona 1971 – Blaise Pascal 1970 – La lotta dell'uomo per la sua sopravvenza 1970 – Sokrates (Socrate) 1969 – Atti degli apostoli 1967 – Idea di un'isola 1964 – L'età del ferro 1963 – Karabinierzy (Les carabiniers) 1962 – Czarna dusza (Anima nera) 1962 – Ro.Go.Pa.G. 1961 – Vanina Vanini 1961 – Viva l'Italia! 1960 – Noc nad Rzymem (Era notte a Roma) 1959 – Indie (India) 1959 – Generał della Rovere (Il generale Della Rovere) 1954 – Gdzie jest wolność? (Dov'è la libertà...?) 1954 – Strach (La paura) 1954 – Joanna d’Arc na stosie (Giovanna d’Arco al rogo) 1954 – Miłość w środku stulecia (Amori di mezzo secolo) 1954 – Podróż do Włoch (Viaggio in Italia) 1952 – La macchina ammazzacattivi 1952 – Europa ’51 1952 – Medico condotto 1952 – Siedem grzechów głównych (Les sept péchés capitaux) 1950 – Stromboli, ziemia Boga (Stromboli) 1949 – L'invasore 1948 – Miłość (L'amore) 1948 – Niemcy – rok zerowy (Germania anno zero) 1946 – Pragnienie (Desiderio) 1946 – Paisà 1945 – Rzym, miasto otwarte (Roma città aperta) 1943 – L’Uomo dalla croce 1942 – Biały statek (La nave bianca) 1942 – Pilot powraca (Un pilota ritorna) 1940 – Fantasia sottomarina 1937 – La fossa degli angeli

Reżyser 1977 – Concerto per Michelangelo 1975 – Mesjasz (Il Messia) 1974 – Kartezjusz (Cartesius) 1974 – Włochy: rok pierwszy (Anno uno) 1973 – L'eta di Cosimo de Medici 1972 – Agostino d’Ippona 1971 – Blaise Pascal 1970 – Sokrates (Socrate) 1970 – Da Gerusalemme a Damasco 1969 – Atti degli apostoli 1967 – Idea di un'isola 1966 – La prise de pouvoir par Louis XIV 1964 – L'età del ferro 1962 – Czarna dusza (Anima nera) 1962 – Ro.Go.Pa.G. 1961 – Viva l'Italia! 1961 – Vanina Vanini 1961 – Torino nei cent'anni 1960 – Noc nad Rzymem (Era notte a Roma) 1959 – Generał della Rovere (Il generale della Rovere) 1959 – Indie (India) 1959 – L'India vista da Rossellini 1954 – Gdzie jest wolność? (Dov'è la libertà...?) 1954 – Strach (La paura) 1954 – Joanna d’Arc na stosie (Giovanna d’Arco al rogo) 1954 – Miłość w środku stulecia (Amori di mezzo secolo) 1954 – Podróż do Włoch (Viaggio in Italia) 1953 – Jesteśmy kobietami (Siamo donne) 1952 – La macchina ammazzacattivi 1952 – Europa ’51 1952 – Siedem grzechów głównych (Les sept péchés capitaux) 1950 – Franciszek, kuglarz boży (Francesco, giullare di Dio) 1950 – Stromboli, ziemia Boga (Stromboli) 1948 – Niemcy – rok zerowy (Germania anno zero) 1948 – Miłość (L'amore) 1946 – Paisà 1946 – Pragnienie (Desiderio) 1945 – Rzym, miasto otwarte (Roma città aperta) 1943 – L’Uomo dalla croce 1942 – Pilot powraca (Un pilota ritorna) 1942 – Biały statek (La nave bianca) 1941 – Il ruscello di Ripasottile 1940 – Fantasia sottomarina 1939 – Il tacchino prepotente 1939 – La vispa Teresa 1937 – Prélude à l’après-midi d’un faune 1936 – Dafne

Przypisy

Bibliografia

Linki zewnętrzne

Kategoria:Ingrid Bergman Kategoria:Urodzeni w 1906 Kategoria:Zmarli w 1977 Kategoria:Włoscy reżyserzy filmowi Kategoria:Włoscy scenarzyści Kategoria:Ludzie urodzeni w Rzymie