thumb|John Lomax (po lewej), 1940 John Avery Lomax (ur. 23 września 1867 w Goodman, zm. 26 stycznia 1948) – amerykański muzykolog, pionier muzykologii i folklorystyki w USA.
Życiorys Młodość i wykształcenie Urodził się w Goodman w stanie Missisipi jako syn Jamesa Avery’ego i Susan Frances (Cooper), jednak wychował w środkowym Teksasie na północ od Meridian w wiejskim rejonie powiatu (hrabstwa) Bosque.
Po ukończeniu wiejskich szkół przez rok studiował na Granbury College i następnie przez 6 lat wykładał w Weatherford College. W 1895 r. rozpoczął studia na Uniwersytecie Teksańskim w Austin na wydziale literatury angielskiej. Jego zainteresowanie piosenkami kowbojskimi zostało wyśmiane przez profesora, który uważał je za zupełnie bezwartościowe. W 1897 r. otrzymał tytuł magistra.
Praca zawodowa Po ukończeniu studiów pracował jako urzędnik w administracji uniwersytetu, kierownik Brackenridge Hall (dormitorium studenckim) i osobisty sekretarz prezydenta uniwersytetu.
W 1903 r. zaakceptował propozycję nauczania języka angielskiego na Texas Agricultural & Mechanical College, gdzie przeniósł się z całą rodziną.
W 1907 r. rozpoczął kolejne studia, tym razem na Harvardzie, u takich profesorów jak Barrett Wendell i George Lyman Kittredge, którzy zachęcili go do badań nad piosenkami kowbojskimi. W następnym roku powrócił na Texas A & M College jako magister sztuki i kontynuował tam nauczanie.
Złożył podanie i otrzymał grant na badania i zbieranie kowbojskich piosenek. Efektem jego ówczesnej działalności była bardzo dobrze przyjęta praca Cowboy Songs and Other Frontier Ballads (Piosenki kowbojskie i inne kresowe ballady) wydana w 1910 r. O wadze tego dzieła świadczy m.in. to, że wstęp do niego napisał prezydent Theodore Roosevelt.
Texas Folklore Society Mniej więcej w tym samym czasie Lomax i prof. Leonidas Payne z Uniwersytetu Teksańskiego w Austin założyli Texas Foklore Society (Teksańskie Towarzystwo Folklorystyczne), które następnie stało się oddziałem American Folklore SocietyAFS zostało założone w 1888 r. przez Williama Wellsa Newella na Ohio State University. Prezesem stowarzyszenia został Payne, a Lomax sekretarzem. Już w kwietniu 1910 r. Towarzystwo liczyło 92 członków. Znanymi postaciami byli Stith Thompson i J. Frank Dobie.
W 1910 r. Lomax zaakceptował administracyjną pracę na Uniwersytecie Teksańskim. Jednak po 7 latach pracy na skutek zatargu pomiędzy prezydentem uniwersytetu i gubernatorem stanu, Lomax wraz z innymi osobami został zwolniony. Przeniósł się wówczas do Chicago i rozpoczął pracę w bankach, która skończyła się wraz z kryzysem w 1932 r.
Archive of American Folk Songs W 1931 r. zmarła żona Lomaxa Bess Brown pozostawiając go z czwórką dzieci. Aby podnieść Lomaxa z całkowitej depresji po śmierci żony, najstarszy syn John junior zachęcił go do rozpoczęcia serii wykładów na wyjazdach. W tych podróżach towarzyszył mu John a później także AlanPozostałe dzieci to Shirley i najmłodsza Bess. Nieco później wszystkie dzieci Lomaxa zaangażowały się w pracach pomocniczych przy zbiorach nagrań folklorystycznych ojca.
W czerwcu 1932 r. Lomax zaproponował firmie wydawniczej Macmillan Publishers całkowicie ekskluzywną antologię amerykańskich ballad i piosenek folkowych. Propozycja została przyjęta i Lomaxowie udali się do waszyngtońskiego Archive of American Folk SongZostało ono założone przy Bibliotece Kongresu w 1928 r. Potem zmieniło ono nazwę na Archive of Folk Culture a w 1978 r. stało się częścią American Folklife Center.
Archiwum posiadało już wtedy pewną liczbę komercyjnych nagrań fonograficznych i polowych nagrań na wałkach woskowych, zebraną pod kierownictwem Roberta Winslowa Gordona (szefa Archiwum) i Carla Engela (kierownika Oddziału Muzyki). Gordon stworzył także przenośne urządzenie do nagrywania płyt. Zgodnie z umową między nimi a Lomaxem ich zadaniem było zapewnić Lomaxowi wszelki sprzęt do nagrań, a zadaniem Lomaxa było jeżdżenie po kraju i dokonywanie nagrań dla Archiwum. Związek Lomaxa z Archiwum trwał przez 10 lat. Do prac pomocniczych włączyła się także poślubiona w 1934 r. druga jego żona Ruby Terrill.
Nagrania terenowe Dzięki grantowi z American Council of Learned SocietesOrganizacja ta została założona w 1919 r. jako prywatna niedochodowa federacja 68 towarzystw związanych z nauczaniem i edukacją Lomax w czerwcu 1933 r. udał się na pierwszą ekspedycję nagraniową z Alanem (wtedy 18-letnim). Odwiedzali przede wszystkim farmy więzienne nagrywając pieśni pracy (ang. work songs), ballady i bluesy wykonywane przez więźniów. Dokonywali także nagrań w samych więzieniach, gdyż Lomax spodziewał się tam natrafić na najczystsze, nieskażone nowoczesnym światem przykłady izolowanej muzycznej kultury. Dokonywali oczywiście nagrań także w społecznościach pozawięziennych.
W lipcu 1933 r. Lomaxowie otrzymali najnowszy krzyk techniki nagraniowej, ważącą 315 funtów nagrywarkę acetatów. Została ona umieszczona na samochodzie marki ford.
W 1934 r. Lomax został mianowany Honorowym Konsultantem i Kuratorem Archiwum Amerykańskich Piosenek Folkowych. Zabezpieczył sobie także stałe granty z Carnegie Corporation i Fundacji Rockefellera, co pozwalało mu kontynuować nagrania terenowe.
W 1936 r. został mianowany narodowym redaktorem folkloru dla Federal Writer's Project. Zaczął także nagrywać wtedy i gromadzić ustne opowieści.
W 1938 r. zaprosił Jelly'ego Rolla Mortona do nagrania jego muzyki i wspomnień dla Biblioteki Kongresu. Sesje te zostały wydane w 2005 r. przez Rounder Records na 7 CD (9 godzin muzyki) oraz dodatkowym dyskiem z wywiadem przeprowadzonym przez Lomaxa i wspomnieniami Mortona.
Do końca swojego życia zachęcał wszystkich do studiowania folkloru jako żywego materiału, a nie tylko nostalgicznego reliktu dawnych czasów.
Jego plonem jest około 10 000 nagrań terenowych dokonanych dla Biblioteki Kongresu.
Publikacje Cowboy Songs and Other Frontier Ballads. 1910 American Ballads and Folksongs. 1934 (razem z Alanem Lomaxem) Our Singing Country. 1941 Folk Song U.S.A. 1947
Biografia Adventures of Ballad Hunter. 1947 (Macmillan Publishers 1971)
Seria Deep River of Songs – Rounder Records Louisiana – Catch That Train and Testify! Rounder. 1830 Black Texicans – Balladeers and Songsters of the Texas Frontier. Rounder 1821 Bahamas 1935 – Chanteys and Anthems from Andros and Cat Island. Rounder 1822 Black Appalachia – String Bands, Songsters and Hoedowns. Rounder 1823 Mississippi Saints & Sinners. Rounder 1824 Mississippi – The Blues Lineage. Rounder 1825 Big Brazos. Rounder 1826 Virginia. Rounder 1827 Georgia. Rounder 1828 Alabama. Rounder 1829 South Carolina – Got the Keys to the Kingdom. Rounder 1831 Bahamas 1935 (volume 2) – Ring Games and Round Dances. Rounder 1832
Przypisy
Bibliografia Alan Axelrod, Harry Oster. The Penguin Dictionary of American Folklore.
Linki zewnętrzne
John Avery Lomax Ekspedycja Johna i Ruby w 1939 r.
Kategoria:Amerykańscy folkloryści Kategoria:Amerykańscy muzykolodzy Kategoria:Członkowie Blues Hall of Fame Kategoria:Urodzeni w 1867 Kategoria:Zmarli w 1948