thumb| Saliera Benvenuto Celliniego. Paryż, 1540–1543, złoto pokryte częściowo emalią, podstawa z hebanu
Saliera – włoskie słowo, które znaczy solniczka czyli naczynie do przechowywania soli. Słowo to jednak w wielu językach świata i po polsku odnosi się tylko do jednego przedmiotu – złotej solniczki wykonanej przez Benvenuto Celliniego, włoskiego rzeźbiarza i złotnika, w latach 1540–1543 na zamówienie króla Francji Franciszka I.
Rzeźba symbolizuje planetę Ziemię – dwie postacie siedzące, męska i kobieca, z przeplecionymi nogami przedstawiają Morze i Ląd. Na styku morza i lądu – Posejdona, boga morza i Demeter, bogini ziemi – tworzy się sól. Wspaniały opis tego arcydzieła sztuki złotniczej i jego idei pochodzi bezpośrednio od autora. Benvenuto Cellini pozostawił bowiem pamiętnikBenvenuto Cellini, La Vita, Torino, Giunti, 1973 ., w którym szeroko opisuje samo dzieło jak i okoliczności towarzyszące jego zamówieniu i wykonaniu.
Saliera ma 26 cm wysokości, 33,5 cm długości i waży około 5 kilogramów. Jest wykonana ze złota częściowo pokrytego emalią i umieszczona na owalnej hebanowej podstawie.
Król Francji Karol IX przekazał Salierę jako prezent arcyksięciu tyrolskiemu Ferdynandowi II. Początkowo przechowywana w zamku Ambras, gdzie Ferdynand trzymał swoje słynne zbiory sztuki, w XIX wieku znalazła się w Muzeum Historii Sztuki w Wiedniu (Kunsthistorisches Museum).
W nocy z 10 na 11 maja 2003 w czasie remontu fasady muzeum Saliera została skradziona przez pracownika technicznego Roberta Manga. Za pomoc w jej odnalezieniu muzeum oferowało nagrodę w wysokości 70 000 euro. 21 stycznia 2006 Saliera została odnaleziona – była zakopana w ołowianym pojemniku, w lesie koło miejscowości Zwettl w Austrii. Sprawca kradzieży twierdził, że miał na celu jedynie dowiedzenie nieskuteczności muzealnych alarmów. Sąd nie dał wiary tym wyjaśnieniom i skazał sprawcę na 4 lata więzieniaMonika Małkowska, Pogoda dla złodziei, Rzeczpospolita, 22-23 września 2012.
Wartość rynkowa Saliery jest szacowana na 50 milionów euro lub 65 milionów dolarów.
Przypisy
Bibliografia
Cellini Benvenuto, Benvenuto Celliniego żywot własny spisany przez niego samego, przekł. Leopold Staff, PIW Warszawa 1984, Przybyszewski W. Solniczka Celliniego. Spotkania z Zabytkami, nr 2, 2004 s. 40–41
Kategoria:Dzieła sztuki użytkowej Kategoria:Jubilerstwo Kategoria:Manieryzm Kategoria:Kunsthistorisches Museum