Józef Płonka

Józef Płonka (ur. 23 lutego 1891 w Zbytkowie, zm. 28 listopada 1973 tamże) – polski działacz niepodległościowy i społeczny, nauczyciel, polityk sanacyjny, poseł na Sejm IV kadencji w II RP (1935–1938) i na Sejm Śląski IV kadencji (1935–1939), kawaler Orderu Virtuti Militari.

Życiorys Urodził się 23 lutego 1891 w wielodzietnej rodzinie robotniczej w Zbytkowie. Ukończył szkołę ludową w Strumieniu, naukę kontynuował w gimnazjum, a następnie w Polskim Seminarium Nauczycielskim w Bobrku k. Cieszyna. W 1910 zdał maturę. W 1912 zdał egzamin kwalifikacyjny dla nauczycieli. Pracował w szkołach ludowych w Łąkach, Marklowicach Górnych i Michałowicach k. Ostrawy. Działał społecznie w Macierzy Szkolnej Księstwa Cieszyńskiego, będąc naczelnikiem „Sokoła” we Frysztacie, od 1912 organizował i ćwiczył wojskowe drużyny Sokole.

Był czynnym uczestnikiem walk I wojny światowej, służył w 3 i 4 pułku piechoty Legionów Polskich. W 1918 uczestniczył w przejściu przez linię frontu II Brygady pod Rarańczą oraz w szeregach II Korpusu Polskiego w bitwie pod Kaniowem. W maju 1918 dostał się do niewoli niemieckiej, z której udało mu się zbiec. Następnie działał w POW. Uczestniczył w rozbrajaniu wojsk niemieckich w Warszawie w listopadzie 1918. Walczył w wojnie polsko-ukraińskiej o Galicję Wschodnią. W czasie konfliktu polsko-czeskiego 1919–1920 zorganizował Ochotniczy Batalion Piechoty Ziemi Cieszyńskiej. 28 stycznia 1922 na własną prośbę został przeniesiony do rezerwy w stopniu kapitana. 8 stycznia 1924 został zatwierdzony w stopniu majora ze starszeństwem z 1 czerwca 1919 i 120. lokatą w korpusie oficerów rezerwy piechoty. Posiadał wówczas przydział w rezerwie do 74 Pułku Piechoty w Lublińcu. W 1934, jako oficer rezerwy posiadał przydział do 3 Pułku Strzelców Podhalańskich w Bielsku.

Po zwolnieniu w wojska prowadził gospodarstwo rolne w rodzinnym Zbytkowie. W 1935 został wybrany posłem z okręgu nr 92 (Bielsko Śląskie) z ramienia Narodowo-Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy, zdobywając 35960 głosów. W latach 1935–1939 był też posłem na Sejm Śląski. W latach 1935–1936 wydawał tygodnik „Śląska Brygada”. I-wiceprezes Zarządu Okręgu Katowice Związku Legionistów Polskich w 1936Związek Legionistów Polskich: 1936-1938 r.: sprawozdanie Zarządu Głównego Związku Legionistów Polskich, Warszawa 1938, s. 69..

Podczas kampanii wrześniowej 1939 przebywał w Ośrodku Zapasowym 21 Dywizji Piechoty Górskiej. Po 17 września przekroczył granicę Rumunii, skąd zdołał przedostać się do Francji. Po jej upadku w 22 czerwca 1940 przybył do Wielkiej Brytanii, gdzie służył m.in. w Stacji Zbornej Oficerów i 3 Brygadzie Kadrowej Strzelców.

Do Polski wrócił w marcu 1946. Po wojnie był przewodniczącym rady nadzorczej mleczarni w Pawłowicach, oraz prezesem kółka rolniczego w Zbytkowie. Zmarł w Zbytkowie, pochowany na cmentarzu w Strumieniu.

Ordery i odznaczenia Krzyż Srebrny Orderu Wojskowego Virtuti Militari nr 6211 – 17 maja 1922 Krzyż Niepodległości Krzyż Walecznych czterokrotnie – 1921„Na wniosek gen. br. Hallera Józefa za męstwo i odwagę wykazane w bitwie Kaniowskiej w składzie b. II Korpusu Wschodniego w dniu 11.5.18 r.”, Rozkaz Ministra Spraw Wojskowych L. 2098 z 1921 r. (Dziennik Personalny z 1921 r. Nr 42, s. 1671). Złoty Krzyż Zasługi – 19 marca 1931 „za zasługi na polu przysposobienia wojskowego”. Srebrny Krzyż Zasługi Krzyż za Obronę Śląska Cieszyńskiego Odznaka pamiątkowa „Krzyż Kaniowski” Medal Zwycięstwa „Médaille Interalliée” (międzysojusznicy)Decyzja Naczelnika Państwa z 12 grudnia 1921 r. (Dziennik Personalny z 1922 r. Nr 9, s. 269).

Przypisy

Bibliografia

„Kto był kim w Drugiej Rzeczypospolitej” red. nauk. J. Majchrowski s. 398. „Posłowie i Senatorowie Rzeczypospolitej Polskiej 1919–1939” T.4 aut. M. Smogorzewska s.391–392. „Historia Sejmu Polskiego T.2 II Rzeczpospolita” aut. Andrzej Ajnenkiel, s. 235. „Sejm i Senat 1935–1940” Opracował Scriptor, Warszawa 1936, s. 276. „Słownik Biograficzny Oficerów Legionów Polskich” T.2. aut. Wiktor Krzysztof Cygan s. 123–125. Odpis skrócony aktu zgonu nr 54/1973/1 z USC Strumień.

Kategoria:Członkowie Macierzy Szkolnej dla Księstwa Cieszyńskiego Kategoria:Członkowie Polskiej Organizacji Wojskowej Kategoria:Członkowie terytorialnych władz organizacyjnych Związku Legionistów Polskich Kategoria:Majorowie piechoty II Rzeczypospolitej Kategoria:Majorowie piechoty Polskich Sił Zbrojnych Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Walecznych (czterokrotnie) Kategoria:Odznaczeni Srebrnym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Oficerowie II Korpusu Polskiego w Rosji Kategoria:Polacy odznaczeni Medalem Zwycięstwa Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Polscy nauczyciele Kategoria:Posłowie na Sejm IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Posłowie na Sejm Śląski IV kadencji (1935–1945) Kategoria:Uczestnicy kampanii wrześniowej (strona polska) Kategoria:Uczestnicy rozbrajania żołnierzy niemieckich w Królestwie Polskim 1918 Kategoria:Uczestnicy wojny polsko-ukraińskiej (strona polska) Kategoria:Urodzeni w 1891 Kategoria:Zmarli w 1973 Kategoria:Żołnierze II Brygady Legionów Polskich