Dolaryzacja – wprowadzenie jednostki monetarnej np. dolara jako waluty alternatywnej lub zamiast waluty krajowej w celu korzystania z niego jako ze środka płatniczego w obrotach pieniężnych wewnątrz danego państwa. Dotyczy to głównie najbardziej rozpowszechnionych walut świata tzn. dolara amerykańskiego (USD) i euro (EUR).
Najważniejszymi krajami, który oficjalnie wprowadziły dolaryzację, były: Panama (1904), Ekwador (2000) i Salwador (2001). Do lipca 2005 jedynymi walutami używanymi do oficjalnej dolaryzacji były: dolar amerykański, dolar nowozelandzki, nowy lir turecki, rosyjski rubel, frank szwajcarski, dolar australijski i rupia indyjska.
Formy występowania nieoficjalna, bez legalnej zgody (większość krajów Ameryki Łacińskiej i Karaibów, w szczególności: Argentyna, Boliwia, Meksyk, Peru i Ameryka Środkowa; większych krajów byłego Związku Radzieckiego, tj. Armenia, Azerbejdżan, Gruzja, Rosja, Ukraina; pojedyncze inne kraje: Mongolia, Mozambik, Rumunia, Turcja, Wietnam); półoficjalna (lub oficjalna w systemach bimonetarnych), kiedy waluta obca występuje jako prawny środek płatniczy, ale jest mniej ważny niż waluta krajowa (USD: Bahamy, Kambodża, Haiti, Laos, Liberia; inne waluty: Bhutan, Bośnia, Lesotho, Namibia); oficjalna, gdy państwo zupełnie rezygnuje z używania waluty krajowej na korzyść waluty obcej.
Konsekwencje dolaryzacji Korzyści senioraż (), czyli przychód z wypuszczania waluty; zwiększenie stabilności finansowej wzrost zaufania na arenie międzynarodowej zmniejszenie się stopy inflacji; częste zmniejszenie się kosztów transakcji; w przypadku stabilnych walut − wyeliminowanie ryzyka krachu walutowego wyeliminowanie kosztów emisji pieniądza (druk banknotów, bicie monet itp.)
Koszty presja kraju zdolaryzowanego wywierana na kraj, z którego pochodzi waluta, by ten rozwiązywał jego ewentualne problemy ekonomiczne; tzw. koszty zmiany cenników (ceny, oprogramowanie komputerowe, kasy dostosowane do wcześniejszej waluty); utrata możliwości prowadzenia polityki pieniężnej. Hipotetycznie może wystąpić sytuacja gdy kraj zdolaryzowany jest w odwrotnej fazie cyklu koniunkturalnego niż kraj, z którego pochodzi waluta. Skutecznie prowadzona polityka monetarna kraju emitenta będzie wtedy oddziaływać dokładnie odwrotnie do potrzeb kraju zdolaryzowanego. Istotnym problemem jest także to, gdy występuje znaczna różnica rozwoju i struktury obu gospodarek. koszt straty krajowego banku centralnego jako pożyczkodawcy ostatniej instancji. jeśli kraj zacofany gospodarczo przyjmuje silną, stabilną walutę kraju rozwiniętego, to silny popyt na tani kredyt zwykle napędza spiralę zadłużenia
Lista państw oficjalnie zdolaryzowanych Dolar amerykański Brytyjskie Wyspy Dziewicze; Timor Wschodni; Ekwador; Salwador; Palau; Panama; Mikronezja; Wyspy Marshalla.
Euro Kosowo; Monako; Andora; San Marino; Watykan; Czarnogóra.
Rubel Abchazja; Osetia Południowa.
Dolar nowozelandzki Wyspy Cooka; Niue; Wyspy Tokelau; Pitcairn.
Dolar australijski Kiribati; Nauru; Tuvalu;
Dolar i euro w dolaryzacji right|500px|thumb|Światowe użycie dolara amerykańskiego i euro
Oznaczenia walut:
█ Dolar amerykański
█ Oficjalna dolaryzacja - dolar amerykański
█ Euro
█ Oficjalna dolaryzacja - euro
Zobacz też
dedolaryzacja euroizacja ERM II
Przypisy
Bibliografia . (arch.)
Kategoria:Polityka gospodarcza