200px|thumb|right| 122 mm haubica wz. 1938 (M-30)Pierwsze haubice M-30 trafiły do uzbrojenia 1 Dywizji Piechoty im. T. Kościuszki 9 maja 1943 roku. Używane były one w pułkach artylerii lekkiej oraz w armijnych brygadach artylerii haubic 200px|thumb|right|122 mm armata wz. 1931/37 (A-19)Działa te wchodziły w skład brygad artylerii ciężkiej armii Artyleria polska na froncie wschodnim – jeden z podstawowych rodzajów wojsk ludowego Wojska Polskiego w latach 1943 - 1945.
Artyleria ludowego Wojska Polskiego powstawała wraz z 1 Dywizją Piechoty im. Tadeusza Kościuszki. Jej skład doskonalił się pod względem organizacyjnym i uzbrojenia do końca II wojny światowej. Składała się z moździerzy, artylerii lekkiej i ciężkiej, przeciwpancernej, pancernej, rakietowej i przeciwlotniczej. Pod względem organizacyjnym składała się z artylerii batalionowej, pułkowej, dywizyjnej, armijnej i Odwodu Naczelnego Dowództwa.
Artyleria naziemna Artyleria dywizji piechoty 200px|thumb|right| 76 mm armata pułkowa wz. 1943Na uzbrojeniu baterii artylerii w pułkach piechoty . 200px|thumb|right| Armata ZIS-3
W batalionie znajdowała się: kompania 82 mm moździerzy — 9 moździerzy pluton 45 mm dział przeciwpancernych — 2 działa W pułku piechoty: bateria 45 mm dział przeciwpancernych — 6 dział bateria 76 mm dział polowych — 4 armaty bateria 120 mm moździerzy — 8 moździerzy. Na szczeblu dywizji: pułk artylerii lekkiej 3 x dywizjon artylerii 2 x baterie armat dywizyjnych 76,2 mm ZIS-3 po 4 działa 1 x bateria haubic 122 mm — 4 haubice dywizjon dział pancernych SU-76 - 13 dział samobieżnychJednostki artylerii pancernej wchodziły w skład broni pancernej i merytorycznie podlegały Dowództwu Wojsk Pancernych i Zmotoryzowanych odpowiedniego szczebla dowodzenia W sumie w dywizji piechoty: 81 moździerzy 82 mm 24 moździerze 120 mm 36 armat przeciwpancernych 45 mm 13 dział pancernych 12 armat 76,2 mm pułkowych 24 armaty 76,2 mm ZIS-3 12 haubic 122 mm Razem: 202 działa i moździerze
Artyleria 1 Armii WP 200px|thumb|right| działo pancerne SU-76 dwie brygady artylerii ciężkiej dwie brygady haubic brygada artylerii przeciwpancernej pułk artylerii pancernej dywizjon artylerii pancernej pułk moździerzy
Artyleria 2 Armii WP 200px|thumb|right| Armata przeciwpancerna ZIS-2Na uzbrojeniu 4 Brygady Artylerii Przeciwpancernej, oraz 9 Drezdeńskiej i 14 Sudeckiej Brygady Artylerii Przeciwpancernej . brygada artylerii przeciwpancernej pułk moździerzy pułk artylerii pancernej dywizja artylerii przeciwlotniczej Na okres wejścia do walki armii przydzielono: 2 Dywizję Artylerii 98 pułk artylerii rakietowej Do 2 Armii został przydzielony również 1 Korpus Pancerny wraz ze swoimi trzema pułkami artylerii pancernej, pułkiem moździerzy i dywizjonem rakietowym.
Artyleria Odwodu Naczelnego Dowództwa thumb|right|200px|152 mm haubicoarmata wz. 1937 (MŁ-20) dywizja artylerii brygada artylerii ciężkiej brygada moździerzy brygada przeciwpancerna
Środki artyleryjskie Zgodnie z etatami artyleria ludowego Wojska Polskiego powinna posiadać: 1586 moździerzy 1080 dział do ognia pośredniego 1202 środki przeciwpancerne 8 wyrzutni rakietowych Razem – 4222 (3876 dział i moździerzy).
Na dzień 1 maja 1945 stan artylerii wynosił 3569 dział i moździerzy.
Artyleria przeciwlotnicza thumb|200px|37 mm armata przeciwlotnicza wz. 1939 Zalążkiem artylerii przeciwlotniczej ludowego Wojska Polskiego był 1 samodzielny dywizjon artylerii przeciwlotniczej sformowany w ZSRR 7 lipca 1943 w składzie 1 Dywizji Piechoty im. Tadeusza Kościuszki.
Po powstaniu 1 Korpusu Polskich Sił Zbrojnych w ZSRR 10 sierpnia 1943 dywizjon został włączony w skład 1 Brygady Artylerii im. gen. Józefa Bema.
18 marca 1944 1 samodzielny dywizjon artylerii przeciwlotniczej przeformowano na korpuśny pułk artylerii przeciwlotniczej.
Na podstawie rozkazu dowódcy 1 Armii Polskiej w ZSRR z 7 maja 1944 rozpoczęto formowanie jednostki w Sumach 1 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej. Jako zawiązki posłużyła kadra z paplot korpusu, a 1 daplot powrócił do dawnej formy organizacyjnej.
W związku z decyzją o formowaniu 2 Armii Naczelne Dowództwo Wojska Polskiego nakazało zorganizowanie 3 Dywizji Artylerii Przeciwlotniczej i podporządkowanie jej dowództwu 2 AWP.
Dla potrzeb odwodu Naczelnego Dowództwa WP sformowano 4 Dywizję Artylerii Przeciwlotniczej.
Jednostki artylerii przeciwlotniczej na froncie wschodnim thumb|200px|85 mm armata przeciwlotnicza wz.39 1 samodzielny dywizjon artylerii przeciwlotniczej 1 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej 15 pułk artylerii przeciwlotniczej 16 pułk artylerii przeciwlotniczej 17 pułk artylerii przeciwlotniczej 18 pułk artylerii przeciwlotniczej 3 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej 61 pułk artylerii przeciwlotniczej 66 pułk artylerii przeciwlotniczej 69 pułk artylerii przeciwlotniczej 75 pułk artylerii przeciwlotniczej 4 Dywizja Artylerii Przeciwlotniczej 77 pułk artylerii przeciwlotniczej 79 pułk artylerii przeciwlotniczej 81 pułk artylerii przeciwlotniczej 83 pułk artylerii przeciwlotniczej
Jednostką podległą bezpośrednio Naczelnemu Dowództwu WP był 32 pułk artylerii przeciwlotniczej
Zobacz też Artyleria polska w 1939 Artyleria w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie Pułki artylerii Wojska Polskiego
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
!