Alojzy Pawelec (ur. 29 stycznia 1886 w Marklowicach Dolnych, zm. 18 sierpnia 1972 w Katowicach) – polski lekarz, śląski działacz polityczny, senator III, IV i V kadencji II RP oraz poseł na Sejm Śląski II kadencji w II RP.
Życiorys Urodził się w Dolnych Marklowicach na ziemi wodzisławskiej w wielodzietnej rodzinie chłopskiej Emanuela i Barbary z domu Stokowy. Miał sześciu braci i pięć sióstr. Bracia Wilhelm, Józef i Maksymilian uczestniczyli w trzech powstaniach śląskich. Podstawowe wykształcenie pobierał w miejscu zamieszkania. Następnie uczył się w królewskim gimnazjum katolickim w Bytomiu, gdzie w 1907 zdał maturę. Studiował medycynę na uniwersytetach w Greifswaldzie, Wrocławiu (1909–1910), Dreźnie i Lipsku, gdzie doktoryzował się w 1915 na podstawie dysertacji pt. Leprediagnostik im Mittelalter und Anneisungen zur Lepraschau (Diagnostyka trądu w średniowieczu i wskazówki do przeglądu literatury na ten temat). Podczas studiów we Wrocławiu należał do Związku Młodzieży Polskiej „Zet”, w Lipsku do niepodległościowej organizacji „Unitas”. Po powrocie na Śląsk dyrektorował sanatorium gruźliczemu w Sokołowsku (Görbersdorf) k. Wałbrzycha.
Należał do organizatorów Polskiej Organizacji Wojskowej Górnego Śląska w powiecie rybnickim. Zaangażowany politycznie po stronie polskiej, wziął udział w II i III powstaniu śląskim. Po 1922 pracował jako lekarz w Wodzisławiu Śląskim. Był dyrektorem Lecznicy Przeciwgruźliczej Spółki Brackiej w Wodzisławiu Śląskim „za zasługi na polu pracy narodowej i społecznej”..
Początkowo związany ze śląską chadecją. W 1926 przeszedł na stronę sanacji, zostając posłem NChZP na II Sejm Śląski (1930). Później piastował mandat senatora BBWR i OZN III, IV i V kadencji (w tej ostatniej z nominacji prezydenckiej). W 1938 wybrano go wicemarszałkiem Senatu z ramienia OZN. Od lutego 1938 był prezesem OZN na Górnym Śląsku.
W czasie okupacji niemieckiej przebywał we Francji, skąd powrócił do Polski w 1946. Przeprowadził się ze Śląska Górnego na „odzyskany” Dolny, nadal pracując jako lekarz. Był m.in. naczelnym lekarzem Lecznicy Spółki Brackiej w Nowej Rudzie oraz naczelnym lekarzem Ubezpieczalni Społecznej w Wałbrzychu, w latach 1950–1951 pełnomocnikiem Ministra Zdrowia do organizacji Państwowego Zespołu Sanatoriów Przeciwgruźliczych w Sokołowsku, do 1952 dyrektorem a następnie (do 1962) ordynatorem Sanatorium nr 4 w Szczawnie-Zdroju koło Wałbrzycha.
Od 1920 był mężem Eleonory z Grauer'ów, z którą miał troje dzieci: córkę Wandę i dwóch synów Janusza i Zbigniewa.
Zmarł w Katowicach. Pochowany w Wodzisławiu Śląskim na cmentarzu przy ul. Pszowskiej (pole B-10-4).
Ordery i odznaczenia Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski (10 listopada 1938) „za zasługi na polu pracy społecznej”. Krzyż Niepodległości (19 grudnia 1933) „za pracę w dziele odzyskania niepodległości”. Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski (30 kwietnia 1925)M.P. z 1925 r. nr 102, poz. 436 „za ugruntowanie wolności i niepodległości Rzeczypospolitej i pracę około przyłączenia Górnego Śląska do Polski”. Złoty Krzyż Zasługi (28 grudnia 1936)
Upamiętnienie Imieniem Alojzego Pawelca nazwano Wojewódzki Szpital Chorób Płuc w Wodzisławiu Śląskim.
Przypisy
Bibliografia Henryk Rechowicz, Sejm Śląski 1922–39, Katowice 1971. Bogdan Cimała, Paweł Porwoł, Wacław Wieczorek, Wypisy do dziejów Rybnika i Wodzisławia Śląskiego, Opole 1985. Piotr Hojka, Wodzisław Śląski i ziemia wodzisławska w czasie II wojny światowej, Wodzisław Śl. 2011.
Kategoria:Działacze plebiscytowi na Górnym Śląsku Kategoria:Ludzie urodzeni w Marklowicach Kategoria:Ludzie związani z Wodzisławiem Śląskim Kategoria:Ludzie związani z Nową Rudą Kategoria:Ludzie związani ze Szczawnem-Zdrojem Kategoria:Ludzie związani z Wałbrzychem Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski (II Rzeczpospolita) Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Niepodległości Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (II Rzeczpospolita) Kategoria:Politycy Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem Kategoria:Politycy Narodowo-Chrześcijańskiego Zjednoczenia Pracy Kategoria:Politycy Obozu Zjednoczenia Narodowego Kategoria:Polscy lekarze Kategoria:Posłowie na Sejm Śląski II kadencji (1930) Kategoria:Senatorowie III kadencji (1930–1935) Kategoria:Senatorowie IV kadencji (1935–1938) Kategoria:Uczestnicy II powstania śląskiego Kategoria:Uczestnicy III powstania śląskiego Kategoria:Urodzeni w 1886 Kategoria:Wicemarszałkowie Senatu Rzeczypospolitej Polskiej V kadencji (1938–1939) Kategoria:Zmarli w 1972 Kategoria:Pochowani w Wodzisławiu Śląskim