Iwan Owczina-Tielepniew-Oboleński (; ur. ok. 1490–1495, zm. po 3 kwietnia 1538) – kniaź, faworyt wielkiej księżnej moskiewskiej Heleny Glińskiej.
Życiorys Pochodzenie Jego data urodzenia nie jest znana, jednak na podstawie pośrednich źródeł historycznych i faktów (m.in. wcześniejszego występowania brata Borysa w źródłach oraz wdowieństwa siostry Agrafieny około 1516-1518) można oszacować, że miało to miejsce pomiędzy około 1490 a około 1495. Jego ojcem był Fiodor Tielepniew-Oboleński.
Pochodził ze znakomitego rodu, pozostającego w bliskich stosunkach z dworem. Oboleńscy stanowili odnogę ruskiej dynastii panującej - Rurykowiczów.
Kariera na dworze wielkoksiążęcym W 1515 został wspominany po raz pierwszy w źródłach, gdy jako wojewoda pułku gwardii wziął udział w wojnie litewsko-moskiewskiej. Jeden z najznaczniejszych bojarów wchodzących w skład Dumy.
Romans z Heleną Glińską Był kochankiem drugiej żony Wasyla III, wielkiej księżnej moskiewskiej Heleny Glińskiej. Narodzinom synów pary wielkoksiążęcej, Iwana Groźnego i Jerzego, towarzyszyły plotki, że ich biologicznym ojcem jest Iwan Owczina-Tielepniew. Te pogłoski wzmacniał fakt, iż Wasyl III przed poślubieniem Heleny był żonaty z Sołomonią, która przez 20 lat małżeństwa ani razu nie zaszła w ciążę. Plotki o ojcostwie Iwana nasiliły się, gdy nianią starszego chłopca została siostra Iwana Agrafiena Czeladina.
Faworyt regentki W grudniu 1533 wielki książę zmarł. Na łożu śmierci zażądał od dostojników państwowych złożenia przysięgi na wierność swemu następcy, 3-letniemu Iwanowi. Umierający Wasyl polecił Michałowi Glińskiemu, aby pomagał swojej bratanicy (Helenie) w rządach i uniemożliwił Owczinie faktyczne przejęcie władzy. Owczinę popierała Duma zmierzająca do złamania przewagi opiekunów, za Glińskim jednak stała siemibojarszczina, ale tej brakowało jednomyślności. Helena przy pomocy Owcziny ogłosiła się regentką i objęła władzę. Michał Gliński został uwięziony i zmarł kilka miesięcy później.
W 1537 przeciwko Helenie i Owczinie wystąpił zbrojnie brat zmarłego wielkiego księcia Wasyla Andriej. Udało się zapobiec przewrotowi, gdyż Helena nakazała byłego szwagra osadzić w więzieniu, gdzie zmarł w tajemniczych okolicznościach.
Uwięzienie i śmierć 3 kwietnia 1538 regentka zmarła, prawdopodobnie otruta. Jej synowie pozostali na krótko pod opieką Owcziny. Wkrótce po pogrzebie Heleny Owczinę z rozkazu Szujskich zamknięto w więzieniu, gdzie zmarł z głodu. Jego ciało poćwiartowano i rzucono psom na pożarcie. Siostrę Owcziny zesłano do klasztoru.
Małżeństwo i potomstwo Żoną Owcziny najprawdopodobniej była córka księcia dorogobużskiego; mieli syna Fiodora, którego w styczniu 1547 stracono.
Przypisy
Bibliografia Rusłan Skrynnikow Iwan Groźny roz. Siedmiobojarszczyzna s.12 Państwowy Instytut Wydawniczy, Warszawa 1970
Kategoria:Rosyjska szlachta Kategoria:Zmarli w XVI wieku Kategoria:Zmarli z głodu Kategoria:Kochanki i kochankowie władców Kategoria:Urodzeni w XV wieku