thumb|Mapa guberni smoleńskiej 1821 thumb|Mapa guberni smoleńskiej Gubernia smoleńska () – jednostka administracyjna Imperium Rosyjskiego i RFSRR utworzona . gubernię smoleńską rozwiązano i jego obszar podzielono pomiędzy gubernie moskiewską i ryską. Ponownie stworzona 1726. W 1775 wraz z częściami guberni moskiewskiej oraz biełgorodzkiej została włączona do namiestnictwa smoleńskiego, od 1796 ponownie gubernia.
Gubernia była położona w europejskiej części Imperium Rosyjskiego, pomiędzy 53°5′ a 56°36′ szerokości geograficznej północnej i 30°9′ a З0°85′ długości geograficznej wschodniej. Graniczyła od północy i północnego wschodu z gubernią twerską, od wschodu z guberniami moskiewską i kałuską, na południowym wschodzie z gubernią orłowską, na południu z gubernią czernihowską, na zachodzie z gubernią mohylewską, na północnym zachodzie z guberniami witebską i pskowską.
Dzieliła się na 12 ujezdów (powiatów), z których Słownik geograficzny Królestwa Polskiego dokładniej opisuje dwa: bialski, krasnowski.
14 stycznia 1929 gubernię rozwiązano, a jej obszar włączono do obwodu zachodniego.
Wzmianka z roku 1903
Demografia Struktura etniczna i językowa Gubernia smoleńska w XIX wieku była w znacznym stopniu zamieszkana przez Białorusinów. Według spisu z 1857 roku język białoruski jako ojczysty deklarowało wówczas 46,7% mieszkańców guberni. W połowie XIX wieku ludność narodowości białoruskiej stanowiła większość w powiatach: smoleńskim (90,5%), krasneńskim (95,4%), rosławskim (94,7%), jelnickim (84,7%), duchowszczyńskim (78,7%), porzeckim (82,9%) i dorohobuskim (66,0%). Po upadku powstania styczniowego prowadzona przez władze carskie wzmożona rusyfikacja szkolnictwa i życia cerkiewnego doprowadziła do znacznych zmian w tym zakresie. Spis z 1897 roku wykazał ośmiokrotny spadek liczby mówiących po białorusku w porównaniu ze spisem z 1857 roku.
Ludność guberni według deklarowanego języka ojczystego w ujezdach 1897 Według pierwszego spisu powszechnego Imperium Rosyjskiego 1897 gubernię smoleńską zamieszkiwało 1 525 279 ludzi.
Ujezdy Rosjanie Białorusini Żydzi Polacy Gubernia łącznie 91,6% 6,6% … … Bielski 99,0% … … … Wiaziemski 98,3% … … … Gżacki 99,2% … … … Dorohobuski 99,4% … … … Duchowszczyński 98,3% … … … Jelnicki 96,7% 2,7% … … Krasninski 8,7% 90,0% … … Poczerski 97,0% 1,1% … … Rosławlski 97,8% … 1,3% … Smoleński 91,1% 1,2% 3,1% 2,6% Syczewski 99,7% … … … Juchnowski 98,8% … … …
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Смоленская губерния Энциклопедия Брокгауза Ф.А. и Ефрона И.А.
Smoleńska Kategoria:Historia Smoleńska