Złotokret (Chrysochloris) – rodzaj ssaków z podrodziny złotokretów (Chrysochlorinae) w obrębie rodziny złotokretowatych (Chrysochloridae).
Rozmieszczenie geograficzne Rodzaj obejmuje gatunki występujące w środkowej i południowej Afryce.
Morfologia Długość ciała samic 94–114 mm, samców 100–123 mm, długość tylnej stopy samic 11–14 mm, samców 9–14 mm; masa ciała około 42 g.
Systematyka Rodzaj zdefiniował w 1799 roku francuski przyrodnik Bernard Germain de Lacépède w rozdziale o tytule Tabela podziałów, podgrup, rzędów i rodzajów ssaków opublikowanym w publikacji własnego autorstwa zatytułowanej Przemówienia otwierające i zamykające kurs historii naturalnej, wygłaszane w Narodowym Muzeum Przyrodniczym, Rok VII Republiki oraz tablice metodyczne ssaków i ptaków. Gatunkiem typowym jest (oryginalne monotypowe) złotokret zwyczajny (Ch. asiatica).
Etymologia Chrysochloris (Chrysoris, Chrysochlora): khrusos ‘złoto’; χλωρος khlōros ‘zielony, zielono-żółty’. Aspalax: gr. ασπαλαξ spalax, ασπαλακος spalakos ‘kret’. Gatunek typowy: Wagler wymienił dwa gatunki – Talpa inaurata (= Talpa asiatica ) i Talpa rubra – nie określając typu nomenklatorycznego. Ducantalpa: Ducan (= Tucan), Gujana; ‘kret’. Gatunek typowy (oryginalne monotypowe): Chrysochloris rubra (= Talpa asiatica ). Engyscopus: gr. εγγυς engus ‘blisko’; σκοπος skopos ‘poszukiwacz’, od σκοπεω skopeō ‘badać’. Kilimatalpa: Kilimanjaro (), Tanzania; łac. talpa „kret”. Gatunek typowy (oryginalne oznaczenie): Chrysochloris stuhlmanni .
Podział systematyczny Do rodzaju należą następujące występujące współcześnie gatunki zgrupowane w dwóch podrodzajach: Podrodzaj Grafika Gatunek Autor i rok opisu Nazwa zwyczajowa Podgatunki Rozmieszczenie geograficzne Podstawowe wymiaryDC – długość ciała; MC – masa ciała StatusIUCNKilimatalpaLundholm, 1955Chrysochloris stuhlmanniMatschie, 1894złotokret ruwenzorski5 podgatunkówniejednolicie od Kamerunu do Tanzanii (góra Oku, Yambuya i Kisangani, góry Ruwenzori, góra Elgon, wzgórza Cherang’any, góry Ulguru i Rungwe); zakres wysokości: 1700–3500 m n.p.m.DC: 10,3–12,3 cmMC: około 42 gChrysochlorisde Lacépède, 1799centruj|150pxChrysochloris asiatica(Linnaeus, 1758)złotokret zwyczajnygatunek monotypowyendemit Południowej Afryki: Prowincje Przylądkowa Północna i ZachodniaDC: 9,4–11,5 cmMC: brak danychChrysochloris visagieiBroom, 1950złotokret reliktowygatunek monotypowyendemit Południowej Afryki: Prowincja Przylądkowa Północna (znany tylko z miejsca typowego)DC: około 10,6 cmMC: brak danych Kategorie IUCN: – gatunek najmniejszej troski, – gatunki o nieokreślonym stopniu zagrożenia.
Opisano również gatunki wymarłe z pliocenu Południowej Afryki nie przypisane do żadnego z powyższych podrodzajów: Chrysochloris arenosa Chrysochloris bronneri
Uwagi
Przypisy
Nazwy polskie za:
Bibliografia
Kategoria:Złotokretowate