John James Rambo (ur. 6 lipca 1947 w Bowie, Arizona) − fikcyjna postać, bohater filmów akcji z serii Rambo oraz cyklu powieści Davida Morrella.
Geneza postaci David Morrell wspomina, że wybierając imię Rambo, zainspirował się „brzmieniem siły” jego zdaniem zawartym w nazwie odmiany jabłek Rambo, z którą zetknął się w Pensylwanii. Jabłka te z kolei nazwano na cześć Petera Gunnarssona Rambo, który w latach 40. XVII wieku przybył do Ameryki ze Szwecji; nazwisko to szybko zyskało popularność w kolonii Nowa Szwecja. Nazwisko Rambo prawdopodobnie wywodzi się ze skróconej formy nazwy Ramberget (wzgórze na wyspie Hisingen w Göteborgu, gdzie urodził się Peter Gunnarsson) oraz przyrostka „bo” (oznaczającego „mieszkańca”). Do dziś w tym regionie USA można spotkać wielu jego potomków. Morrell uważał również, że wymowa tego nazwiska przypomina nazwisko poety Arthura Rimbaud; tytuł jego najsłynniejszego dzieła, Sezon w piekle, wydawał mu się „trafną metaforą doświadczeń jeńca wojennego, jakie – w mojej wyobraźni – stały się udziałem Rambo”. Co więcej, w Wietnamie służył amerykański żołnierz o nazwisku Arthur J. Rambo, który nigdy nie wrócił z wojny. Jego nazwisko widnieje na ścianie Vietnam Veterans Memorial w Waszyngtonie. Imię „John” nawiązuje do piosenki z czasów wojny secesyjnej pt. When Johnny Comes Marching Home Again.
W powieści i pierwszym filmie Rambo przedstawiony jest jako żołnierz cierpiący na zespół stresu pourazowego (PTSD), mający trudności z powrotem do normalnego życia. Ukazano go jako osobę skłonną do przemocy, co jest skutkiem tortur zadanych mu przez żołnierzy północnowietnamskich podczas wojny w Wietnamie. W kolejnych filmach i adaptacjach literackich jawi się on jako człowiek pragnący unikać konfliktów, lecz gotowy zrobić wszystko, by ocalić przyjaciół i bliskich przed niebezpieczeństwem. Ze względu na jego skłonność do przemocy, wielu cywilów odczuwa przed nim lęk. Jednak pułkownik Samuel Trautman (jego dowódca z Wietnamu i prawdopodobnie jedyny przyjaciel) rozumie ból i cierpienie, jakich doświadczył na wojnie; dlatego jest też jedyną osobą zdolną przemówić mu do rozsądku, gdy Rambo staje się przestępcą po obezwładnieniu policjantów w miasteczku Hope.
Rambo wyróżnia się muskularną budową ciała, będącą efektem służby wojskowej oraz intensywnych treningów. Cechuje go ogromna siła fizyczna i wytrzymałość. Dzięki doświadczeniom z wojny w Wietnamie Rambo jest ekspertem w przetrwaniu w gęstych lasach i walce z przeważającymi siłami wroga. Biegle posługuje się także taktyką partyzancką oraz jest ekspertem w walce wręcz. Rambo ma czarne włosy i brązowe oczy. Mierzy 1,78 m wzrostu. W komentarzu do wydania DVD filmu Rambo – Pierwsza krew Morell wspomina, że inspiracją dla postaci Rambo był bohater II wojny światowej, Audie Murphy.
We wszystkich pięciu filmach w rolę Rambo wciela się Sylvester Stallone. W serialu animowanym głosu tej postaci użyczył Neil Ross.
Życiorys postaci John James Rambo urodził się 6 lipca 1947 roku w Bowie w stanie Arizona. Niewiele wiadomo na temat dzieciństwa Rambo. Jego matka, Marie Dragoo, to rdzenna Amerykanka z plemienia Navajo, natomiast ojciec, R. Rambo, był Niemcem.
Rambo skończył Rangeford High School i 6 sierpnia 1964 wstąpił do Armii Stanów Zjednoczonych. Został wysłany do Wietnamu we wrześniu 1966 roku. Wrócił do USA rok później i rozpoczął szkolenie Zielonych Beretów w Forcie Bragg. Pod koniec lat 60. został ponownie wysłany do Wietnamu. W listopadzie 1971 roku został schwytany przez armię północnowietnamską niedaleko granicy chińsko-wietnamskiej. W obozie dla jeńców wojennych padł ofiarą brutalnych tortur, podobnie jak inni przetrzymywani tam żołnierze. Udało mu się uciec w maju 1972 roku. 17 września 1974 roku dowództwo zwolniło Johna Rambo ze służby w wojsku.
Po powrocie do ojczyzny Rambo zauważył, że wielu Amerykanów odczuwa niechęć do powracających z Wietnamu żołnierzy; sam stał się obiektem złego traktowania. W 1982 roku, wskutek konfliktu z szeryfem fikcyjnego miasta Hope, Rambo popełnił szereg przestępstw, które skutkowały zorganizowaniem na niego obławy sił policyjnych z całego stanu oraz Gwardii Narodowej, za co według fabuły filmowej trafił do więzienia, natomiast w wersji książkowej jego życie kończy się w tym miejscu samobójstwem.
Historia Rambo jest kontynuowana w kolejnych filmach z serii. Trzy lata po wydarzeniach z miasteczka Hope pułkownik Trautman odwiedził swojego dawnego żołnierza w wiezieniu, gdzie przekazał mu propozycję wykonania tajnej misji zdobycia informacji o wietnamskim obozie, w którym prawdopodobnie nadal przebywają amerykańscy jeńcy wojenni, w zamian za co ten miałby odzyskać wolność. W trakcie akcji Rambo postanowił, że nie wykona rozkazów i samodzielnie odbije jeńców. Wskutek zdrady szefa najemników Rambo ponownie trafił do wietnamskiego obozu, jednak z pomocą ruchu oporu udało mu się z niego zbiec i ewakuować amerykańskich jeńców śmigłowcem.
Znalazł następnie schronienie w Tajlandii, gdzie pomagał buddyjskim mnichom w pracach budowlanych. Kilka lat później otrzymał propozycję wykonania kolejnej tajnej misji, tym razem w Afganistanie, gdzie trwała właśnie interwencja wojsk radzieckich. Odrzucił ją, ale gdy dowiedział się o pojmaniu pułkownika Trautmana, zdecydował się pospieszyć mu z odsieczą. Działania Rambo doprowadziły do uwolnienia więźniów i pokonania lokalnego garnizonu Armii Radzieckiej z pomocą mudżahedinów.
Po dwudziestu latach od tamtych wydarzeń John Rambo prowadził spokojne życie w okolicach Bangkoku, gdzie zarabiał na życie, łapiąc węże, łowiąc ryby i naprawiając łodzie. Pewnego dnia grupa chrześcijańskich misjonarzy zwróciła się do niego z prośbą o przewiezienie ich do Birmy, gdzie trwała brutalna wojna domowa i czystki etniczne. Wkrótce po dotarciu na miejsce misjonarze wpadli w ręce birmańskich żołnierzy pod wodzą fikcyjnego majora Pa Tee Tint. Na wieść o tym Rambo zdecydował się ponownie sięgnąć po broń i uwolnić przetrzymywanych misjonarzy oraz birmańskich cywilów. Bohater wraz z grupą najemników wykonał misję i zabił majora Pa Tee Tint, po czym wrócił do swojego ojca w Stanach Zjednoczonych.
Jedenaście lat po wydarzeniach w Birmie Rambo mieszkał w Bowie w Arizonie na ranczu swojego zmarłego ojca, które prowadził wraz z dawną przyjaciółką, Marią Beltran, oraz jej wnuczką, Gabrielle. Dziewczyna wyjawiła mu, że koleżanka, Gizelle, odnalazła w Meksyku jej biologicznego ojca, Manuela. Wbrew woli Rambo i Marii Gabrielle potajemnie udała się do Meksyku, by zapytać Manuela, dlaczego ten przed laty porzucił ją i jej matkę. Tam została porwana przez meksykański gang. Rambo zdecydował się wyruszyć, by ją uwolnić, jednak dziewczyna zmarła w drodze powrotnej. Po pogrzebaniu jej ciała Rambo wybrał się ponownie do Meksyku, aby zemścić się na ojcu Gabrielle, czym sprowokował atak gangsterów na jego ranczo. W swej ostatniej walce Rambo przy użyciu min, pułapek, broni białej i palnej zlikwidował wszystkich członków gangu odpowiedzialnych za śmierć Gabrielle.
Odznaczenia
Wpływ na kulturę masową Amerykański Instytut Filmowy (AFI) nominował Johna Rambo do pojawienia się w rankingu pt. AFI 100 Lat... Bohaterowie i złoczyńcy.
Postać wykreowana przez Stallone’a posłużyła za inspirację dla stworzenia bohaterów innych filmów akcji: Michaela Ransoma z filmów Strike Commando (1987) i Strike Commando 2 (1988), Andrew Pierce’a z When Eagles Strike (2003), agenta Kiriłła Mazura z Polowania na Piranię (2006) czy Yousefa Rambu z Second Blood (2016).
Zobacz też Rocky Balboa
Przypisy
Linki zewnętrzne w bazie Internet Movie Database (IMDb)
Kategoria:Fikcyjni masowi mordercy Kategoria:Fikcyjni żołnierze Kategoria:Postacie z filmów akcji John Rambo