Raisa Pietrowna Smietanina (ros. Раиса Петровна Сметанина, ur. 29 lutego 1952 w Mochczy) – radziecka i rosyjska biegaczka narciarska, pochodzenia komiackiego dziesięciokrotna medalistka olimpijska, jedenastokrotna medalistka mistrzostw świata, zdobywczyni Pucharu Świata, należąca do rekordzistek sportowej długowieczności.
Kariera Startowała na pięciu edycjach zimowych igrzysk olimpijskich. Zadebiutowała na igrzyskach w Innsbrucku w 1976 r. Wystartowała tam we wszystkich trzech konkurencjach kobiecych, w każdej zdobywając medal. Wraz z Niną Fiodorową, Zinaidą Amosową i Galiną Kułakową zdobyła złoty medal w sztafecie 4 × 5 km, a indywidualnie triumfowała także w biegu na 10 km techniką klasyczną. Ponadto zdobyła srebrny medal w biegu na 5 km stylem klasycznym, lepsza okazała się jedynie Finka Helena Takalo. Również na igrzyskach olimpijskich w Lake Placid osiągnęła znakomite wyniki. Obroniła tytuł mistrzyni olimpijskiej w biegu na 5 km, a wspólnie z Niną Bałdyszewą, Niną Roczewą i Galiną Kułakową zdobyła srebrny medal w sztafecie. Podczas igrzysk w Sarajewie zdobyła srebrne medale w biegach na 10 i 20 km techniką klasyczną, w obu przypadkach szybsza była jedynie Finka Marja-Liisa Hämäläinen. Na igrzyskach olimpijskich w Calgary zdobyła srebrny medal w biegu na 10 km techniką klasyczną oraz brązowy na dystansie 20 km techniką dowolną. Swój ostatni medal zdobyła podczas igrzysk olimpijskich w Albertville w 1992 r. Razem z Jeleną Välbe, Łarisą Łazutiną i Lubow Jegorową zdobyła złoty medal w sztafecie. Zdobywając ten medal, na dwa tygodnie przed swoimi czterdziestymi urodzinami, została najstarszą medalistką olimpijską w biegach w historii.
W 1974 r. zadebiutowała na mistrzostwach świata biorąc udział w mistrzostwach w Falun. Zdobyła tam brązowy medal w biegu na 5 km techniką klasyczną oraz złoty w sztafecie. Sztafeta radziecka wystąpiła tam w składzie: Nina Fiodorowa, Nina Seliunina, Raisa Smietanina i Galina Kułakowa. Cztery lata później, na mistrzostwach świata w Lahti zdobyła kolejne trzy medale. Dwa brązowe zdobyła w sztafecie oraz w biegu na 5 km techniką klasyczną. Ponadto zdobyła też srebrny medal na dystansie 10 km stylem klasycznym. Mistrzostwa świata w Falun w 1980 r. rozegrane zostały ponieważ bieg na 20 km nie został włączony do programu igrzysk w Lake Placid. W biegu tym Raisa zajęła trzecie miejsce. Na mistrzostwach świata w Oslo do swojej medalowej kolekcji dołączyła złoto w biegu na 20 km techniką klasyczną oraz srebro wywalczone w sztafecie. Na mistrzostwach w Seefeld, mistrzostwach w Oberstdorfie i mistrzostwach w Lahti indywidualnie Smietanina nie zdobyła żadnego medalu. Jako członkini sztafet wywalczyła jednak złoto w Seefeld i srebro w Lahti. Mistrzostwa świata w Val di Fiemme w 1991 r. były ostatnimi w jej karierze. Indywidualnie zajęła 11. miejsce w biegu na 5 km techniką klasyczną, a wraz z Lubow Jegorową, Tamarą Tichonową i Jeleną Välbe wywalczyła po raz kolejny złoty medal w sztafecie.
Reprezentacyjną karierę sportową zakończyła po osiągnięciu czterdziestu lat. Zdobyła 10 medali olimpijskich 11 medali mistrzostw świata co czyni ją jedną z najbardziej utytułowanych biegaczek narciarskich w historii. Najlepsze wyniki w Pucharze Świata osiągnęła w sezonie 1980/1981, kiedy to triumfowała w nieoficjalnej klasyfikacji generalnej. Ponadto w sezonach 1978/1979 i 1983/1984 była druga. 21 razy zdobywała tytuł mistrzyni Związku Radzieckiego.
W 1979 została nagrodzona medalem Holmenkollen wraz z dwoma narciarzami alpejskimi Ingemarem Stenmarkiem ze Szwecji oraz Erikiem Håkerem z Norwegii. Została także odznaczona Orderem Przyjaźni Narodów, Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy, Orderem „Znak Honoru”, Orderem Lenina oraz Orderem Honoru.
W 1992 roku otrzymała honorowe obywatelstwo Syktywkar. W tym samym roku nazwano miejscowy kompleks narciarski jej imieniem.
W 1997 roku Rząd Federalny w uznaniu zasług biegaczki podarował jej dom w Syktywkar, latem tego samego roku na pierwszym piętrze otwarto Muzeum Mistrzyni Olimpijskiej.
W 2013 wybito 2 rublową monetę kolekcjonerską z podobizną biegaczki.
Osiągnięcia Igrzyska olimpijskie Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwyciężczyni 2.15px 7 lutego 1976 Innsbruck 5 km stylem klasycznym 15:48,69 +1,04 Helena Takalo 1.15px 10 lutego 1976 Innsbruck 10 km stylem klasycznym 30:13,41 – – 1.15px 12 lutego 1976 Innsbruck Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Nina Fiodorowa, Zinaida Amosowa, Raisa Smietanina, Galina Kułakowa. 1:07:49,75 – – 1.15px 15 lutego 1980 Lake Placid 5 km stylem klasycznym 15:06,92 – – 4. 18 lutego 1980 Lake Placid 10 km stylem klasycznym 30:31,54 +22,94 Barbara Petzold 2.15px 21 lutego 1980 Lake Placid Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Nina Bałdyszewa, Nina Roczewa, Galina Kułakowa, Raisa Smietanina. 1:02:11,10 +1:07,20 2.15px 9 lutego 1984 Sarajewo 10 km stylem klasycznym 31:44,2 +18,7 Marja-Lisa Hämälainen 11. 12 lutego 1984 Sarajewo 5 km stylem klasycznym 17:04,0 +48,0 Marja-Lisa Hämälainen 4. 15 lutego 1984 Sarajewo Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Julia Stiepanowa, Lubow Ladowa, Nadieżda Burłakowa, Raisa Smietanina. 1:06:49,7 +1:05,3 2.15px 18 lutego 1984 Sarajewo 20 km stylem klasycznym 1:01:45,0 +41,7 Marja-Lisa Hämälainen 2.15px 14 lutego 1988 Calgary 10 km stylem klasycznym 30:08,3 +8,6 Vida Vencienė 10. 17 lutego 1988 Calgary 5 km stylem klasycznym 15:04,0 +31,9 Marjo Matikainen 3.15px 25 lutego 1988 Calgary 20 km stylem dowolnym 55:33,6 +1:28,5 Tamara Tichonowa 4. 9 lutego 1992 Albertville 15 km stylem klasycznym 42:20,8 +1:40,7 Lubow Jegorowa 1.15px 17 lutego 1992 Albertville Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Jelena Välbe, Raisa Smietanina, Łarisa Łazutina, Lubow Jegorowa. 59:34,8 – –
Mistrzostwa świata Miejsce Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Zwyciężczyni 3.15px 18 lutego 1974 Falun 5 km stylem dowolnym 15:17,42 +17,38 Galina Kułakowa 1.15px 24 lutego 1974 Falun Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Nina Bałdyszewa, Nina Seliunina, Raisa Smietanina, Galina Kułakowa. 1:02:57,39 – – 2.15px 18 lutego 1978 Lahti 10 km stylem klasycznym 37:01,72 +12,65 Zinaida Amosowa 3.15px 20 lutego 1978 Lahti 5 km stylem klasycznym 18:53,50 +7,80 Helena Takalo 3.15px 22 lutego 1978 Lahti Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Nina Roczewa, Zinaida Amosowa, Raisa Smietanina, Galina Kułakowa. 1:13:25,08 +14,80 3.15px 17 lutego 1980 Falun 20 km stylem klasycznym 1:01:58,23 +43,47 Veronika Hesse 15. 21 lutego 1982 Oslo 5 km stylem dowolnym 14:30,2 ? Berit Aunli 2.15px 24 lutego 1982 Oslo Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Lubow Ladowa, Lubow Zabołocka, Raisa Smietanina, Galina Kułakowa. 1:02:15,9 +13,7 1.15px 26 lutego 1982 Oslo 20 km stylem klasycznym 1:06:16,9 – – 4. 19 stycznia 1985 Seefeld in Tirol 10 km stylem dowolnym 30:54,8 +10,6 Anette Bøe 1.15px 23 stycznia 1985 Seefeld in Tirol Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Tamara Tichonowa, Raisa Smietanina, Lilija Wasilczenko, Anfisa Romanowa. 1:04:50,1 – – 7. 26 stycznia 1985 Seefeld in Tirol 20 km stylem klasycznym 59:19,1 +:43,5 Grete Ingeborg Nykkelmo 9. 13 lutego 1987 Oberstdorf 10 km stylem klasycznym 31:49,5 +1:00,5 Anne Jahren 4. 16 lutego 1987 Oberstdorf 5 km stylem klasycznym 14:45,7 +9,0 Marjo Matikainen 5. 17 lutego 1989 Lahti 10 km stylem klasycznym 29:19,0 +1:08,6 Marja-Liisa Kirvesniemi 4. 21 lutego 1989 Lahti 15 km stylem klasycznym 47:46,6 +1:08,3 Marjo Matikainen 2.15px 23 lutego 1989 Lahti Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Julia Szamszurina, Raisa Smietanina, Tamara Tichonowa, Jelena Välbe. 54:49,8 +7,1 11. 12 lutego 1991 Val di Fiemme 5 km stylem klasycznym 14:04,2 ? Trude Dybendahl 1.15px 14 lutego 1991 Val di Fiemme Sztafeta 4 × 5 kmSkład drużyny: Lubow Jegorowa, Raisa Smietanina, Tamara Tichonowa, Jelena Välbe. 55:36,6 – –
Puchar Świata W sezonach 1973/1974 - 1980/1981 Puchar Świata rozgrywany był nieoficjalnie. Miejsca w klasyfikacji generalnej sezon 1978/1979: 2. sezon 1980/1981: 1. sezon 1981/1982: 21. sezon 1982/1983: 8. sezon 1983/1984: 2. sezon 1984/1985: 8. sezon 1985/1986: 14. sezon 1986/1987: 10. sezon 1987/1988: 6. sezon 1988/1989: 11. sezon 1989/1990: 13. sezon 1990/1991: 14. sezon 1991/1992: 18.
Zwycięstwa w zawodach Nr Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu 1. 30 grudnia 1978 Furtwangen 5 km ? 2. 12 stycznia 1979 Klingenthal 5 km – 3. 20 stycznia 1979 Le Brassus 10 km ? 4. 20 grudnia 1980 Ramsau 5 km ? 5. 10 stycznia 1981 Klingenthal 10 km ? 6. 17 stycznia 1981 Nové Město 20 km ? 7. 24 stycznia 1981 La Bresse 5 km ? 8. 21 lutego 1981 Kawgołowo 20 km ? 9. 7 marca 1981 Falun 20 km ? 10. 26 lutego 1982 Oslo 20 km stylem klasycznym 1:06:16,9 11. 25 lutego 1984 Falun 10 km stylem klasycznym ? 12. 23 lutego 1985 Syktywkar 20 km stylem klasycznym ?
Miejsca na podium Nr Dzień Rok Miejscowość Konkurencja Czas biegu Strata Miejsce Zwyciężczyni 1. 30 grudnia 1978 Furtwangen 5 km ? – 1 – 2. 12 stycznia 1979 Klingenthal 5 km ? – 1 – 3. 20 stycznia 1979 Le Brassus 10 km ? – 1 – 4. 24 lutego 1979 Falun 20 km ? ? 2 Galina Kułakowa 5. 3 marca 1979 Lahti 10 km ? ? 2 Galina Kułakowa 6. 13 grudnia 1980 Davos 5 km ? ? 2 Berit Aunli 7. 20 grudnia 1980 Ramsau 5 km ? – 1 – 8. 10 stycznia 1981 Klingenthal 10 km ? – 1 – 9. 17 stycznia 1981 Nové Město 20 km ? – 1 – 10. 24 stycznia 1981 La Bresse 5 km ? – 1 – 11. 21 lutego 1981 Kawgołowo 20 km ? – 1 – 12. 7 marca 1981 Falun 20 km ? – 1 – 13. 26 lutego 1982 Oslo 20 km stylem klasycznym 1:06:16,9 – 1 – 14. 5 marca 1983 Lahti 5 km stylem klasycznym ? ? 2 Marja-Liisa Hämäläinen 15. 9 lutego 1984 Sarajewo 10 km stylem klasycznym 31:44,2 +18,7 2 Marja-Liisa Hämäläinen 16. 18 lutego 1983 Sarajewo 20 km stylem klasycznym 1:01:45,0 +41,7 2 Marja-Liisa Hämäläinen 17. 25 lutego 1984 Falun 10 km stylem klasycznym – – 1 – 18. 3 marca 1984 Lahti 5 km stylem klasycznym ? ? 2 Berit Aunli 19. 8 marca 1984 Oslo 20 km stylem klasycznym ? ? 3 Anette Bøe 20. 24 marca 1984 Murmańsk 10 km stylem klasycznym ? ? 2 Inger Helene Nybråten 21. 23 lutego 1985 Syktywkar 20 km stylem klasycznym – – 1 – 22. 15 lutego 1986 Oberstdorf 20 km stylem klasycznym ? ? 3 Marianne Dahlmo 23. 22 lutego 1986 Kawgołowo 10 km stylem klasycznym ? ? 3 Anne Jahren 24. 21 marca 1987 Oslo 20 km stylem klasycznym ? ? 2 Britt Pettersen 25. 19 grudnia 1987 Reit im Winkl 5 km stylem dowolnym ? ? 2 Marja-Liisa Kirvesniemi 26. 14 lutego 1988 Calgary 10 km stylem klasycznym 30:08,3 +8,7 2 Vida Vencienė 27. 25 lutego 1988 Calgary 20 km stylem dowolnym 55:33,6 +1:28,5 3 Tamara Tichonowa 28. 14 stycznia 1990 Moskwa 7,5 km stylem klasycznym ? ? 2 Trude Dybendahl
Przypisy
Linki zewnętrzne Profil na stronie FIS
Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1976 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1980 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1984 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1988 Kategoria:Biegacze narciarscy na Zimowych Igrzyskach Olimpijskich 1992 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1974 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1978 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1980 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1982 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1985 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1989 Kategoria:Medaliści Mistrzostw Świata w Narciarstwie Klasycznym 1991 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1976 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1980 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1984 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1988 Kategoria:Medaliści Zimowych Igrzysk Olimpijskich 1992 Kategoria:Złoci medaliści olimpijscy Wspólnoty Niepodległych Państw Kategoria:Olimpijczycy ze Wspólnoty Niepodległych Państw (Albertville 1992) Kategoria:Odznaczeni Orderem Czerwonego Sztandaru Pracy Kategoria:Odznaczeni Orderem Honoru (Federacja Rosyjska) Kategoria:Odznaczeni Orderem Lenina