Gigancik południowy, gigancik, koliber wielki (Patagona gigas) – gatunek ptaka z podrodziny gigancików (Patagoninae) w obrębie rodziny kolibrowatych (Trochilidae). Wraz z blisko spokrewnionym gigancikiem północnym (P. peruviana), nadal często traktowanym jako jego podgatunek, są największymi przedstawicielami całej rodziny, wielkością zbliżonymi do szpaka. Gigancik południowy występuje wzdłuż łańcuchów górskich Andów – w Chile i Argentynie. Nie jest zagrożony wyginięciem.
Systematyka Tradycyjnie wyróżnia się dwa podgatunki Patagona gigas: nominatywny i P. gigas peruviana. Autorzy prac opublikowanych w 2024 i 2025 roku ustalili jednak, że taksony te stanowią osobne gatunki, o czym świadczą różnice w genomie, morfologii i wokalizacji. Podział gatunku został jeszcze w 2025 roku zaakceptowany przez South American Classification Committee (SACC), zaakceptowali go także autorzy Kompletnej listy ptaków świata, jednak inne listy ptaków zmiany tej jeszcze nie wdrożyły.
Zasięg występowania Gigancik południowy zamieszkuje środkowe i południowe Chile (Atakama do Concepción i Valdivii, okazjonalnie na południe do Aisén) i środkowo-zachodnią Argentynę (na południe do Mendozy). Populacje południowe na zimę przemieszczają się na północ aż po północno-zachodnią Argentynę (prowincje Catamarca i Tucumán).
Wygląd Długość ciała 21–23 cm. Masa ciała 18–22 g. Długie skrzydła, pióra na wierzchu ciała ciemne, zielone, od spodu płowe, z białym kuprem i pokrywami podogonowymi. Spód ciała samicy w plamki.
Zachowanie Lata podobnie do jaskółki, często lotem ślizgowym. Potrafi zawisnąć w powietrzu, lecz najczęściej siada, kiedy pobiera pokarm. Agresywny koliber, często odpędza inne ptaki od kwiatów.
Środowisko Występuje na suchych, zakrzewionych płaskowyżach.
Status zagrożenia Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje gigancika za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern), stosuje jednak starsze ujęcie systematyczne – z dwoma podgatunkami. Liczebność populacji nie została oszacowana; w 1996 roku ptak ten opisywany był jako „dość rzadki” (uncommon). Ze względu na brak dowodów na spadki liczebności bądź istnienie poważnych zagrożeń dla gatunku BirdLife International ocenia trend liczebności populacji jako prawdopodobnie stabilny.
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Kolibrowate Kategoria:Ptaki Ameryki Południowej Kategoria:Fauna Argentyny Kategoria:Fauna Chile Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1824 roku Kategoria:Taksony opisane przez Louisa Pierre’a Vieillota