Model Niskanena został opublikowany przez Niskanena w 1971. Jego głównym celem, przyjętym przez autora było opisanie sposobu postępowania urzędników oraz dostarczenie narzędzi do oceny efektywności struktur biurokratycznych.
Założenia modelu zaproponowane przez autora
w tym modelu bada się efektywność kosztową struktur biurokratycznych oceniającą, czy określony poziom produkcji wykonano przy najniższych możliwych kosztach). poziom podaży usług struktur biurokratycznych ocenia się jako optymalny lub nieoptymalny. biurokratycznymi są organizacje: której główna część przychodów pochodzi z innej działalności niż sprzedaż na sztuki różnice przychodów i kosztów nie są wykorzystywane ani przez właścicieli, ani pracowników jako dochody osobiste. organizacje biurokratyczne otrzymują od organizacji je finansujących (np. parlament) określony budżet, który następnie jest w głównej mierze przeznaczony na podaż świadczonych przez nie usług na ustalonym poziomie.
Np. gdy mówimy o administracji rządowej, to jest ona finansowana z podatków obywateli budżet organizacje biurokratyczne dostają w regularnych okresach (najczęściej co rok). często niemożliwe jest stwierdzenie ilościowe podaży takich dóbr jak bezpieczeństwo czy stan zdrowia społeczeństwa, co sprowadza się do próby określenia podaży działań i zadań mających wpływ na świadczenie określonych usług (np. tych publicznych). Optymalna podaż dóbr publicznych ma zmaksymalizować nadwyżkę sumy korzyści nad całkowitymi kosztami społeczeństwa - nazywa się to maksymalną sumaryczną nadwyżką konsumenta netto). Będzie to poziom, który zagwarantuje zrównanie sumy społecznych korzyści krańcowych z ceną, czyli kosztem jednostkowym umownego pakietu usług publicznych. funkcje użyteczności biurokratów nie są zbieżne z szeroko rozumianym dobrem społecznym (często są to przecież politycy wspierający daną opcję polityczną lub grupę interesu).
Zobacz też dobra publiczne
Kategoria:Polityka gospodarcza