Kalandra szara, skowronek kalandra (Melanocorypha calandra) – gatunek małego ptaka z rodziny skowronków (Alaudidae).
Zasięg występowania Występuje w południowej i południowo-wschodniej Europie, w północnej Afryce i w zachodniej Azji. Zalatuje do Europy zachodniej, środkowej, a nawet północnej.
Do Polski zalatywał wyjątkowo w XIX wieku (dwa pewne stwierdzenia – w 1811 i 1878 roku w okolicach Jeleniej Góry). Ponowne stwierdzenie miało miejsce w marcu 2021 roku w okolicach Beska.
Wyróżnia się cztery podgatunki Melanocorypha calandra: Melanocorypha calandra calandra (Linnaeus, 1766) – południowa Europa i północno-zachodnia Afryka aż po Turcję, Kaukaz Południowy i północno-zachodni Iran Melanocorypha calandra psammochroa E. Hartert, 1904 – północny Irak i północny Iran po Turkmenistan i Kazachstan; część populacji migruje na niewielkie odległości na zimowiska położone po południowy Iran Melanocorypha calandra gaza R. Meinertzhagen, 1919 – wschodnia Syria i południowo-wschodnia Turcja po południowo-zachodni Iran Melanocorypha calandra hebraica R. Meinertzhagen, 1920 – południowo-środkowa Turcja i północno-zachodnia Syria po Izrael i zachodnią Jordanię.
Morfologia Długość ciała 18–20 cm; masa ciała: samce około 54–73 g, samice 44–66 g. Szeroki biały pasek na tylnym brzegu skrzydła i dwie duże czarne łatki po bokach szyi. Masywny dziób.
Biologia i ekologia Biotop Żyje na otwartych stepach lub terenach uprawnych.
Głos Odzywa się suchym, skwierczącym lub trelującym kcirryk, śpiewa podobnie jak skowronek w wysokim locie, lecz nieco wolniej.
Rozmnażanie thumb|250px|Jaja z kolekcji muzealnej Wyprowadza dwa lęgi w sezonie. Gniazdo ulepione z trawy, schowane wśród roślin na ziemi. Samica składa 4 do 7 jaj.
Pożywienie Penetruje podłoże w poszukiwaniu nasion, pędów i owadów.
Status zagrożenia i ochrona Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody (IUCN) uznaje kalandrę szarą za gatunek najmniejszej troski (LC – Least Concern) nieprzerwanie od 1988 roku. Liczebność światowej populacji, wstępnie obliczona na podstawie szacunków organizacji BirdLife International dla Europy i całej Turcji z 2015 roku, mieści się w przedziale 44–85 milionów dorosłych osobników. Globalny trend liczebności populacji uznawany jest za spadkowy.
Na terenie Polski gatunek ten jest objęty ścisłą ochroną gatunkowąRozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 16 grudnia 2016 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt ()..
Zobacz też ptaki Polski
Przypisy Systematyka i nazwy polskie za:
Linki zewnętrzne
Kategoria:Skowronki Kategoria:Ptaki Afryki Kategoria:Ptaki Azji Kategoria:Ptaki Europy Kategoria:Gatunki i podgatunki zwierząt nazwane w 1766 roku Kategoria:Taksony opisane przez Karola Linneusza