mały|Grób ks. prof. Mieczysława Żywczyńskiego na cmentarzu przy Lipowej Mieczysław Żywczyński (ur. 13 stycznia 1901 w Warszawie, zm. 21 lutego 1978 w Lublinie) – polski duchowny rzymskokatolicki, historyk, profesor zwyczajny Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego.
Życiorys Był synem Władysława i Emilii z Piekutów. Do szkoły powszechnej uczęszczał w Warszawie. W 1921 ukończył Gimnazjum im. św. Stanisława Kostki w Płocku. Tu też ukończył seminarium duchowneF. Stopniak, Wstęp, [w:] M. Żywczyński, Kościół i społeczeństwo pierwszych wieków, wstęp i opr. F. Stopniak, Warszawa 1985, s. 5., gdzie nawiązał bliższą znajomość z (późniejszym księdzem patriotą) Leonardem ŚwiderskimŁukasz Ćwikła, Przyczynek do antykościelnej działalności ks. Leonarda Świderskiego, „Łódzkie Studia Teologiczne” 2013, s. 33.. Święcenia kapłańskie otrzymał w 1926 roku. Studiował na Uniwersytecie Warszawskim filozofię (pracę magisterską Wielka Emigracja i Kościół pisał pod kierunkiem prof. Marcelego Handelsmana; obrona w roku 1930). Dzięki stypendium przebywał kilkakrotnie we Włoszech, Szwajcarii i Austrii (1930, 1932, 1935, 1937). W 1933 uzyskał stopień doktora na podstawie rozprawy Geneza i następstwa encykliki „Cum primum” z 9 VI 1832 r. Watykan i sprawa polska w latach 1830–1837F. Stopniak, Wstęp, [w:] M. Żywczyński, Kościół i społeczeństwo pierwszych wieków, wstęp i opr. F. Stopniak, Warszawa 1985, s. 5–6..
Po wybuchu II wojny światowej został wysiedlony z Płocka, tracąc zgromadzone rękopisy i bibliotekę. Przebywał w Łowickiem i Kieleckiem (1939–1941). Następnie przybył do WarszawyF. Stopniak, Wstęp, [w:] M. Żywczyński, Kościół i społeczeństwo pierwszych wieków, wstęp i opr. F. Stopniak, Warszawa 1985, s. 7.. Tutaj od 1942 uczestniczył w wyższym tajnym nauczaniu na Uniwersytecie Ziem Wschodnich. W 1945 habilitował się na Wydziale Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego. Od 1946 był wykładowcą Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego. Objął na nim Katedrę Historii Kościoła. W 1954 otrzymał tytuł profesora nadzwyczajnego, a w 1966 tytuł profesora zwyczajnego.
Był współorganizatorem Instytutu Historii Kościoła KUL. W badaniach naukowych początkowo skupił się na stosunku Kościoła katolickiego do ruchów społecznych w Europie, później głównym kierunkiem jego zainteresowań stały się dzieje powszechne. Jego synteza historii XIX w. do 1871 r., opublikowana w 1964 r., doczekała się łącznie trzynastu wydań (w tym dwóch z dodrukami) i do dziś stanowi jeden z podstawowych podręczników akademickich. Związany z ruchem tzw. „księży patriotów” i środowiskiem „Pax” (działalność w Komitecie Intelektualistów i Działaczy Katolickich).
Pod jego kierunkiem prace pisali Czesław Bartnik, Zygmunt Zieliński oraz Jan Kracik.
Publikacje Geneza i następstwa encykliki „Cum primum” z 9 VI 1832 r. Watykan a sprawa polska w latach 1830–1837, Towarzystwo Naukowe Warszawskie, Warszawa 1935 skrócona wersja: Watykan wobec powstania listopadowego, Universitas, Kraków 1995 Papiestwo i papieże średniowiecza, Państwowe Wydawnictwo Książek Szkolnych, Lwów 1938 Kościół i rewolucja francuska, Instytut Wydawniczy „Pax”, Warszawa 1951 (wznowienie: Universitas, Kraków 1995) przekład niemiecki: Die Kirche und die französische Revolution, Koehler, Leipzig 1953 Metternich w świetle nowszej historiografii, „Kwartalnik Historyczny” 68.2 (1961), s. 423–433. Historia powszechna 1789–1870, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 1964 (wyd. II 1967, wyd. III 1975, wyd. IV [„VII”] z poprawkami Zygmunta Zielińskiego 1996, ostatnie wznowienie 2015) Włochy nowożytne 1796–1870, PWN, Warszawa 1971 Szkice z dziejów radykalizmu chrześcijańskiego, Instytut Wydawniczy „Pax”, Warszawa 1976 Kościół i społeczeństwo pierwszych wieków, red. Franciszek Stopniak, Instytut Wydawniczy „Pax”, Warszawa 1985 Franciszek – największy święty, jakiego zna historia, red. Stanisław Celestyn Napiórkowski, Wydawnictwo Ojców Franciszkanów, Niepokalanów 2000
Rękopisy Pozostawił po sobie mocno osobisty dziennik z lat 1948–1949 i 1952–1969, noszący również cechy zapisków o charakterze intymnym. Dotyczy on jego działalności o charakterze społeczno-politycznym, naukowym i życia codziennego. Ważne miejsce zajmuje w nim złożona sytuacja autora na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim, zwłaszcza po 1956 r. Sporo charakterystyk współczesnych mu duszpasterzy, w tym hierarchii kościelnej, działaczy katolickich i pracowników naukowych KUL.
Odznaczenia Krzyż Oficerski Orderu Odrodzenia Polski (1954). Złoty Krzyż Zasługi (1952)22 lipca 1952 „za zasługi w pracy społecznej” ..
Przypisy
Bibliografia Biogramy pracowników naukowo-dydaktycznych w: Księga pamiątkowa w 75-lecie Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego, pod red. księdza Mariana Ruseckiego, Redakcja Wydawnictwa KUL, Lublin 1994
Linki zewnętrzne Mieczysław Żywczyński – bibliografia osobowa w LitDok Bibliografia Historii Europy Środkowo-wschodniej, Herder-Institut (Marburg)
Kategoria:Absolwenci szkół średnich w Płocku Kategoria:Absolwenci Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Członkowie Komitetu Intelektualistów i Działaczy Katolickich Kategoria:Członkowie ruchu „księży patriotów” Kategoria:Duchowni diecezji płockiej Kategoria:Ludzie urodzeni w Warszawie Kategoria:Ludzie związani z Wydziałem Teologii Katolickiej Uniwersytetu Warszawskiego Kategoria:Odznaczeni Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski (Polska Ludowa) Kategoria:Odznaczeni Złotym Krzyżem Zasługi (Polska Ludowa) Kategoria:Pochowani na cmentarzu przy ulicy Lipowej w Lublinie Kategoria:Polscy historycy Kategoria:Nauczyciele akademiccy Uniwersytetu Ziem Zachodnich Kategoria:Nauczyciele akademiccy Wydziału Teologii Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego Jana Pawła II Kategoria:Urodzeni w 1901 Kategoria:Zmarli w 1978