Przed deszczem (mac. Пред дождот; w polskiej telewizji wyświetlany także pod tytułem Zanim spadnie deszcz) – macedońsko-francusko-brytyjski film fabularny z 1994 roku w reżyserii Miłczo Manczewskiego, będący jego pełnometrażowym debiutem.
Obraz zdobył główną nagrodę Złotego Lwa na 51. MFF w Wenecji, ex aequo z tajwańskim dramatem Niech żyje miłość w reżyserii Tsai Ming-lianga. Był także nominowany do Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny.
Fabuła Film składa się z trzech powiązanych ze sobą historii zatytułowanych: "Słowa", "Osoby" oraz "Obrazy".
Opowieść pierwsza rozgrywa się w prawosławnym klasztorze męskim, w którym szuka schronienia młoda Albanka Zamira, uciekająca przed macedońską grupą szukającą zemsty. Schronienie znajduje w celi mnicha Cyryla - dzięki czemu nie zostaje odnaleziona przez przeszukujących klasztor macedoński oddział. Obecność Zamiry odkrywają wieczorem przełożeni klasztoru, co powoduje, że Cyryl musi opuścić zakon i wraz z Zamirą uciekają z zajętego nadal przez bojówkarzy klasztoru. Rodzące się uczucie dwojga młodych ludzi przerywają krewni Albanki, nie zgadzający się na jej związek z obcym. Postrzelona przez swojego brata dziewczyna umiera na rękach Cyryla.
Opowieść „Osoby” rozgrywa się w Londynie. Macedoński fotograf, powracający z wojny w Bośni, poznaje Annę. Namiętność, która rodzi się pomiędzy nimi, przerywają tragiczne w skutkach porachunki pomiędzy bałkańskimi emigrantami w jednej z kawiarni.
Opowieść trzecia - "Obrazy" - rozgrywa się w Macedonii. Do pustego i zrujnowanego domu powraca z Londynu Aleksander Kirkow. Powrót ma charakter podróży sentymentalnej, gdyż Aleksander na emigracji osiągnął wysoką pozycję zawodową (jest fotoreporterem, laureatem Nagrodą Pulitzera), a także stabilizację w życiu osobistym. Odnawia kontakty ze znajomymi z lat dziecięcych zabaw, ze szkoły, z rodziną ze strony stryja. Rodzice Aleksandra nie żyją, jego bratem jest mnich Cyryl. W tym czasie skrywane w czasach Jugosławii animozje narodowościowe przybierają formę krwawych wendett (wsie pilnowane są przez uzbrojone bojówki). Aleksander próbuje odświeżyć też młodzieńczą znajomość z Albanką Haną Chalili. Córka Hany - Zamira - w samoobronie śmiertelnie rani jednego z prawosławnych mieszkańców wsi, przez co zostaje uwięziona i oczekuje na zemstę. Aleksander, poproszony przez Hanę o pomoc, uwalnia Zamirę, ale zostaje przypadkiem trafiony przez swojego kuzyna strzelającego do dziewczyny.
Powyższe trzy nowele stanowią odrębne, samodzielne opowieści, które można powiązać ze sobą narracją i występującycmi osobami, ale powiązanie to nie jest dosłowne, nie ma między nimi pełnej łączności narracyjnej. Ostatnia scena trzeciej opowieści - tragiczna śmierć Aleksandra Kirkowa - to też początek pierwszej historii. Takim narracyjnym rondem jest też filozoficzna sentencja "Czas nie umiera, a koło nigdy nie jest okrągłe", która pojawia się na początku i na końcu filmu.
Obsada Katrin Cartlidge jako Anne Rade Šerbedžija jako Aleksander Grégoire Colin jako Kirił Łabina Mitewska jako Zamira Halili Silwija Stojanowska jako Hana Halili Abdurrahman Shala jako Zekir Jay Villiers jako Nick Phyllida Law jako matka Anny Josif Josifowski jako ojciec Marko Kirił Ristoski jako ojciec Damjan Ljupczo Bresliski jako Mitre
Nagrody Nagroda Argentyńskiego Stowarzyszenia Krytyków Filmowych Srebrny Kondor dla najlepszego filmu zagranicznego Nagroda David di Donatello Specjalny Dawid dla Miłczo Manczewskiego Nagroda Guldbagge Dla najlepszego filmu zagranicznego Festiwal Filmowy w Sztokholmie Za najlepszy debiut reżyserski Międzynarodowy Festiwal Filmowy w São Paulo Nagroda publiczności 51. MFF w Wenecji Złoty Lew Nagroda FIPRESCI dla Miłczo Manczewskiego Nagroda Pasinettiego dla Rade Serbedżiji 11. Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy Nagroda Publiczności
Przypisy
Linki zewnętrzne
Kategoria:Brytyjskie filmy z 1994 roku Kategoria:Filmy kręcone w Bitoli Kategoria:Filmy kręcone w Londynie Kategoria:Filmy kręcone w Ochrydzie Kategoria:Filmy kręcone w Skopju Kategoria:Filmy nagrodzone weneckim Złotym Lwem Kategoria:Filmy nominowane do Oscara za najlepszy film nieanglojęzyczny Kategoria:Filmy w reżyserii Miłczo Manczewskiego Kategoria:Filmy wyróżnione Nagrodą Publiczności Warszawskiego Festiwalu Filmowego Kategoria:Filmy wytwórni Gramercy Pictures Kategoria:Francuskie filmy z 1994 roku Kategoria:Motywy albańskie w filmie Kategoria:Pełnometrażowe debiuty reżyserów Kategoria:Północnomacedońskie dramaty filmowe Kategoria:Północnomacedońskie filmy z 1994 roku Kategoria:Północnomacedońskie filmy zgłoszone do rywalizacji o Oscara w kategorii filmu nieanglojęzycznego Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Londynie Kategoria:Filmy, których akcja toczy się w Macedonii Północnej