Muzeum Ziemi Choszczeńskiej – regionalna instytucja muzealna zlokalizowana od 1998 roku w budynku Zespołu Szkół nr 1 w Choszcznie (ul. Bolesława Chrobrego 31). Muzeum powstało w 1995 roku z inicjatywy Regionalnego Towarzystwa Historycznego Ziemi Choszczeńskiej, które od początku sprawuje nad nim opiekę naukową.
Historia Idea utworzenia muzeum na ziemi choszczeńskiej sięga 1925 roku, kiedy rektor miejscowego gimnazjum, Walter Schumacher, rozpoczął starania o jego powołanie. W 1926 roku w budynku gimnazjum powstało Choszczeńskie Muzeum Powiatowe, które obejmowało pięć działów: historia naturalna, prehistoria, historia regionu, sztuka sakralna i folklor. Znajdowały się tam również dokumenty z XVI–XIX wieku. Plan przeniesienia zbiorów do Bramy Kamiennej przerwała wojna. W 1945 roku zbiory trafiły do Archiwum w Szczecinie, a następnie do zamku w Pęzinie, ale wiele eksponatów zaginęło lub zostało rozproszonych.
Po wojnie Schumacher wyemigrował do Niemiec, gdzie współtworzył Izbę Amswaldzką w Wunstorfie – stowarzyszenie zajmujące się historią Choszczna. Tymczasem w Polsce działało Towarzystwo Miłośników Ziemi Choszczeńskiej, którego aktywność jednak z czasem zanikła. Nie powiodła się również próba utworzenia muzeum przez Fundację „Choszczno – Amswalde” w latach 80. XX wieku. Mimo to zainteresowanie historią regionu rosło. Przykładem była wystawa „Znaleziska archeologiczne na Ziemi Choszczeńskiej” z 1993 roku, przygotowana z udziałem Muzeum Narodowego w Szczecinie i innych instytucji, którą obejrzało ponad 2500 osób.
W odpowiedzi na to zainteresowanie Rada Miasta i Gminy Choszczno w 1994 roku podjęła uchwałę o powołaniu Muzeum Ziemi Choszczeńskiej w Barbakanie. Uchwała ta jednak została uchylona po wyborach samorządowych. Wówczas pojawiła się inicjatywa utworzenia muzeum w Krzęcinie. We wrześniu 1994 roku Rada Pedagogiczna i Rada Szkoły w Krzęcinie zaakceptowały powołanie Muzeum Ziemi Choszczeńskiej im. dr. Ryszarda Wołągiewicza przy miejscowej szkole, przy wsparciu Zarządu Gminy. Inicjatywa spotkała się z przychylnym odbiorem m.in. ze strony Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków oraz Muzeum Narodowego w Szczecinie. Jego dyrektor, Władysław Filipowiak, zapewnił o wsparciu placówki oraz wyraził uznanie dla upamiętnienia dr. Wołągiewicza.
W 1996 roku planowane było przeniesienie muzeum do nowej siedziby. Od 1998 roku Muzeum Ziemi Choszczeńskiej mieści się w budynku Zespołu Szkół nr 1 w Choszcznie przy ulicy Bolesława Chrobrego 31. Kustoszem i zarazem opiekunem merytorycznym placówki do co najmniej 2019 roku był dr Grzegorz Jacek Brzustowicz – historyk specjalizujący się w dziejach regionu.
Eksponaty Zbiory muzeum podzielone są na cztery działy: muzealny (z artefaktami archeologicznymi), archiwalny, kartograficzny i bibliograficzny. Gromadzone są także informacje o zbiorach dotyczących regionu, znajdujących się w instytucjach w kraju i za granicą. Kolekcja muzeum obejmuje kilka setek przedmiotów historycznych, reprezentujących różne epoki – od pradziejów po XX wiek. Wśród zgromadzonych zabytków znajdują się tu m.in. broń biała i palna, wyroby ceramiczne, historyczne monety i pieczęcie, fragmenty średniowiecznej architektury sakralnej, zdjęcia. Z archiwalnych dokumentów eksponowane są notatki Ryszarda Wołągiewicza – jego próba syntezy pradziejów regionu, a z okresu wpływów rzymskich, m.in.: 3 żelazne klamry do pasa, świadczące o obecności wpływów rzymskich na terenie współczesnego powiatu choszczeńskiego, paciorki szklane i dwa naczynia dwustożkowate prawdopodobnie z cmentarzyska w Zamęcinie, 2 urny i zapinka żelazna z cmentarzyska w Pomiance o bliżej nieokreślonej przynależności kulturowej i chronologicznej.
Placówka prowadzi działalność badawczą, wystawienniczą oraz popularyzatorską, promując dziedzictwo kulturowe ziemi choszczeńskiej.
Przypisy
Bibliografia
Ziemi Choszczeńskiej Kategoria:Choszczno Choszczno Choszczno Kategoria:Archiwa społeczne w Polsce