33 Nyski pułk piechoty (33 pp) – oddział piechoty ludowego Wojska Polskiego.
Sformowany w rejonie Lublina jako 20 pułk piechoty na podstawie rozkazu nr 8 Naczelnego Dowództwa WP z 20 sierpnia 1944 w oparciu o sowiecki etat nr 04/501 pułku strzelców Gwardii. Z dniem 15 września 1944 20 pułk piechoty został przemianowany na 33 pułk piechotyRozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 19 z 7 września 1944.. Zaprzysiężenia dokonano 27 października 1944 w Borowem koło Radzynia Podlaskiego. Jednostka otrzymała numer poczty polowej 83687. Pułk wchodził w skład 7 Łużyckiej Dywizji Piechoty z 2 Armii WP.
Żołnierze pułku Dowódcy pułku mjr Jan Ilnicki (25 sierpnia 1944 – 23 lutego 1945) mjr Piotr Siginiewicz (23 lutego 1945) ppłk Ligimewicz Odznaczeni Krzyżem Srebrnym Orderu Virtuti Militari
ppor. Władysław Adamczyk st. fizyl. Stanisław Babiarz szer. Tadeusz Chanaj ppor. Karol Galar st. strz. Alfred Kilar szer. Edward Liwak plut. Maksymilian Maczkowski chor. Jerzy Pac ogn. pchor. Tadeusz Stachurski ogn. Piotr Szakiel bomb. Bolesław Szaruga
Skład etatowy dowództwo i sztab 3 bataliony piechoty kompanie: dwie fizylierów, przeciwpancerna, rusznic ppanc, łączności, sanitarna, transportowa baterie: działek 45 mm, dział 76 mm, moździerzy 120 mm plutony: zwiadu konnego, zwiadu pieszego, saperów, obrony pchem, żandarmerii
Działania bojowe Wiosną 1945 pułk, w składzie 7 Dywizji Piechoty, wziął udział w operacji łużyckiej, a następnie w operacji praskiej.
Po sforsowaniu Nysy walczył pod Spreefurt i Lodenau, a następnie przeprawił się na działach pancernych przez rz. Neusorge, i walczył o Rietschen. Prowadził walki obronne nad rz. Schwarzer Schöps i pod Heideanger, odpierając uderzenie znacznych sił pancernych. W dalszym natarciu na zachód zdobył Klitten i osiągnął Neudorf. W operacji praskiej osiągnął Łabę w rej. Stieti. 115px
Okres powojenny 13 maja 1945 pułk rozpoczął marsz powrotny do kraju. Do 21 maja osiągnął rejon na północ od Legnicy. Maszerował dalej na rubież Odry. Od 10 czerwca 1945 r. miał przystąpić do pełnienia służby granicznejRozkaz Naczelnego Dowódcy WP Nr 00264/OP z 17 maja 1945 r. i rozkaz dowódcy 2 Armii WP Nr 17 z 19 maja 1945 r.. Sztab pułku rozlokować się miał w m. Wieniec Zdrój (m. Bielawy).
W związku z korektą granicy państwowej, od 28 do 31 maja pułk przegrupowywał się na linię Nysy ŁużyckiejRozkaz Naczelnego Dowódcy WP nr 0283 z 25 maja 1945 i rozkaz dowódcy 2 Armii WP nr 18 z 27 maja 1945. i rozmieścił się w następujących miejscowościach: sztab 33 pp – Gozdnica 1 batalion – Przewoźniki 2 batalion – Przewóz 3 batalion – Sobolice W lipcu pułk przekazał swój odcinek granicy pododdziałom 8 DP, a sam przejął innyRozkaz operacyjny dowódcy 2 Armii WP Nr 0024 z 3 lipca 1945.. Sztab pułku z 2 batalionem przeniósł się do Mirska. W dniach 30–31 października 1945 pułk przekazał ochronę granicy jednostkom Wojsk Ochrony Pogranicza.
Do marca 1946 pułk stacjonował w garnizonie Wrocław, a następnie został dyslokowany do garnizonu Nysa, gdzie zajął koszary przy ulicy Grodkowskiej 44.
22 marca 1947 pułk otrzymał nazwę wyróżniającą „Nyski”Rozkaz Nr 091/org. Ministra Obrony Narodowej z dnia 22 marca 1947..
W 1956 33 Nyski pułk piechoty został przeformowany w 33 Nyski pułk zmechanizowany i podporządkowany dowódcy 2 Warszawskiej Dywizji Zmechanizowanej.
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pułki piechoty ludowego Wojska Polskiego Kategoria:Polskie pułki piechoty na froncie wschodnim Kategoria:Wojsko Polskie w Nysie Kategoria:Oddziały 7 Łużyckiej Dywizji Piechoty Kategoria:Polskie jednostki piechoty utworzone w 1944 Kategoria:Polskie jednostki piechoty rozwiązane w 1956