thumb|oficer pułku ułanów Poniatowskiego thumb|Ułan i pocztowy pułku ułanów Poniatowskiego 5 Pułk Litewski Przedniej Straży – oddział jazdy armii Wielkiego Księstwa Litewskiego wojska I Rzeczypospolitej autoramentu narodowego.
Formowanie i zmiany organizacyjne Sformowany w 1733 z chorągwi tatarskich Józefa Potockiego. Wszedł w skład wojsk saskich, ale już od 1764 był na służbie wojska I Rzeczypospolitej.
Jego sztab stacjonował wówczas w Kobryniu. Od lipca 1765 etatowo liczył 352 ludzi i składał się ze sztabu i sześciu chorągwi. Sztab tworzyli pułkownik, premier chorąży i second chorąży oraz regent, felczer, dobosz, kowal i profos. W chorągwiach służyło natomiast sześciu rotmistrzów, sześciu poruczników i sześciu chorążych, sześciu trębaczy, a także 150 towarzyszy i 150 pocztowych towarzyskich oraz 8 pocztowych oficerskich.
W 1776 pułk liczył etatowo 327 żołnierzy. Według „raty marcowej” z 1777 stan pułku wynosił 301 żołnierzy. Faktycznie w służbie przebywało wówczas 302 żołnierzy. W czasie reform przeprowadzonych przez Sejm Czteroletni etat pułku wzrósł do 612 ludzi. Faktycznie w grudniu 1790 służyło 608. Bezpośrednio przed wybuchem powstania kościuszkowskiego w pułku służyło 532 ludzi. Składał się z sześciu chorągwi.
W 1789 pułk otrzymał numer 5 w hierarchii tej formacji w wojsku litewskim.
Stanowiska Suchowola (1772), Krynki (1789), Wielona (październik 1792).
Żołnierze pułku Etatową obsadę oficerską normował etat stutysięczny wojska, według którego w pułku powinni się znajdować: pułkownik, podpułkownik, dwóch majorów, kwatermistrz, audytor, dwóch adiutantów, czterech rotmistrzów z chorągwiami, czterech rotmistrzów sztabowych, ośmiu poruczników, ośmiu chorążych.
Pułkownicy: Hallaszewicz Aleksander Murza Korycki Ignacy Poniatowski (1774–1780) Jan Gorycza (1780–1787) gen. mjr Stanisław Byszewski (1787–1994) p.o. Ludwik Lissowski
Bitwy i potyczki Jego żołnierze brali udział w działaniach zbrojnych wojny siedmioletniej. Jako 5 pułk Przedniej Straży Wielkiego Księstwa Litewskiego wziął też udział w wojnie z Rosją w 1792 r. oraz w powstaniu 1794. Walczył pod Pragą (2 listopada 1794).
Skład pułku +Wykaz chorągwi i obsada w 1765ChorągiewRotmistrzPorucznikChorążyNamiestnikChorągiew pułkowaAleksander KoryckiAleksander AdamowiczMustafa BazarewskiJan Babski, Szymon ZdanowiczChorągiew StankiewiczaRemigian StankiewiczMustafa OkmińskiTomasz TrojanowskiDawid SmolskiChorągiew AbramowiczaAleksander AbramowiczJan TyszkaAleksander KińskiAleksander Bohuszewicz, Aleksander BohdanowiczChorągiew KomorackiegoJan KomorackiSamuel StankiewiczAbraham MasłowskivacatChorągiew IbrahimowiczaMichał IbrahimowiczDawid OkmińskiJan SieleckiSamuel Safarewicz, Sulejman Bohuszewicz, Szymon ZdanowiczChorągiew AndrzejewskiegoStanisław AndrzejewskiAbraham AzulewiczMustafa JanuszewskiMichał Lelak, Wojciech Dobrzyński, Józef Talkowski
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Pułki jazdy litewskiej Kategoria:Historia Suchowoli Kategoria:Historia Krynek Kategoria:Jednostki organizacyjne wojska utworzone w 1733