thumb|Żołnierze regimentu BPK w 1777 Regiment Konny Buławy Polnej Koronnej – oddział jazdy armii koronnej wojska I Rzeczypospolitej.
Formowanie i zmiany organizacyjne
Sformowany z regimentu dragonii hetmana polnego koronnego Stanisława Mateusza Rzewuskiego w 1717 roku uchwałą sejmu niemego jako regiment dragonii. Regiment otrzymał etat liczący 500 „porcji”, co stanowiło 343 osoby. Początkowo dragonia była rodzajem piechoty, której środkiem transportu były konie. W drugiej połowie XVIII w była już traktowana jako kawaleria.
W 1770 roku liczył 2 oficerów, 3 podoficerów, 1 felczera, 1 dobosza i 33 gemajnów. Etat regimentu, zreformowany został w 1776 i początkowo ustalony na 186 osób. W 1777 pułk składał się ze sztabu, lejbkompanii, kompanii: płk. Podhorodeńskiego, ppłk. Jeżewskiego, kpt. Bałły, kpt. Kobyłeckiego i kpt. Zagórskiego. W 1778 według etatu regiment liczył 257 żołnierzy, a faktycznie posiadał 242.
Na mocy uchwały sejmowej z 9 lutego 1789 przekształcającego regimenty dragońskie w pułki przedniej straży, hetman wielki koronny wraz z Komisją Wojskową Obojga Narodów 12 lutego 1789 wydali rozkaz nakazujący szefowi pułku reorganizację dragonii i powiększenie chorągwi przedniej straży do 135 osób. W myśl tego rozkazu, na bazie regimentu konnego Buławy Polnej Koronnej, sformowany został pułk 3 przedniej straży Buławy Polnej Koronnej.
Stanowiska Regiment stacjonował w następujących miejscowościach: Podhorce, Strzelno (1775) Tetyów (1779)
Żołnierze regimentu Szefowie regimentu Szefem regimentu zgodnie z tradycją był każdorazowy hetman polny koronny (stąd nazwa regimentu). Wyjątek stanowi okres maj-sierpień 1792 roku, kiedy na skutek zniesienia buławy polnej funkcję tę pełnił gen. Józef Zajączek. Stanisław Mateusz Rzewuski (30 kwietnia 1706) Stanisław Chomętowski (11 października 1726; zm. 2 września 1728), Jan Klemens Branicki (1735-1752), Wacław Rzewuski (1752-1773), Franciszek Ksawery Branicki (1773-1774), Seweryn Rzewuski (1775-1793).
Pułkownicy: gen. mjr Roch Wieniawski (10 marca 1752) (1762) Józef Podhorodeński (21 marca 1775) (1789)
Hierarchia regimentu regiment dragonii hetmana polnego koronnego Stanisława Mateusza Rzewuskiego (-1717) → regiment dragonii Buławy Polnej Koronnej (1717-1789) → pułk 3 przedniej straży Buławy Polnej Koronnej (1789-1794) ↘ rozformowany po powstaniu kościuszkowskim
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Kategoria:Regimenty dragonii I Rzeczypospolitej Kategoria:Regimenty jazdy koronnej Kategoria:Regimenty autoramentu cudzoziemskiego Kategoria:Garnizony kresowe Kategoria:Historia Strzelna Kategoria:Polskie jednostki kawalerii utworzone w 1789