250px|right 8 Brygada Kawalerii Narodowej – brygada jazdy koronnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów autoramentu narodowego.

Inne nazwy: po reorganizacji i utworzeniu ośmiu brygad w 1789: 2 Ukraińska Brygada Kawalerii Narodowej 4 Ukraińska Brygada Kawalerii Narodowej.

Formowanie i zmiany organizacyjne W październiku 1789 roku rozpoczęto reorganizację brygad kawalerii. Z pięciu chorągwi I Ukraińskiej BKN, trzech chorągwi II Ukraińskiej Brygady KN i czterech chorągwi III Ukraińskiej Brygady KN utworzono 2 Ukraińską Brygadę Kawalerii Narodowej brygadiera Michała Wielehorskiego, a jej chorągwiom nadano numery od 85 do 96. Początkowo wchodziła w skład teoretycznie istniejącej Dywizji Podolskiej i Bracławskiej. Po zmianie podziału wojska weszła w skład Dywizji Kijowskiej i Bracławskiej. Proces rozbudowy i translokacji poszczególnych chorągwi trwał wiele następnych miesięcy. W czerwcu 1791 liczyła 1791 „głów” i 1770 koni.

Wiosną 1792 roku, w przededniu wojny z Rosją uzyskała swój najwyższy rozwój organizacyjny i liczyła etatowo 1818 ludzi, a faktycznie 1782, 364 towarzyszy „przytomnych”, 37 towarzyszy przytomnych proszących o dymisję, 26 towarzyszy przytomnych proszących o przejście na towarzyszy „sowitych”. W marcu 1792 stacjonowała w Granowie.

6 maja 1793 wcielona do wojsk rosyjskich pod nazwą Brygady Wołyńskiej. Na wieść o wybuchu powstania kościuszkowskiego, brygada przebiła się przez kordon i wzięła udział w powstaniu.

Stanowiska Humań, odcinek Bohopol-Czehryń (1790), Granów (marzec 1792), Jampol i okolice (październik 1792).

Walki brygady Brygada uczestniczyła w wojnie z Rosją w 1792 roku. Po II rozbiorze Polski została za kordonem rozbiorowym, gdzie w maju 1793 wcielono ją do wojska rosyjskiego. Pod koniec maja 1794 wymaszerowała do powstania kościuszkowskiego i 31 maja przekroczyła granicę II rozbioru.

Żołnierze tej brygady walczyli pod Matowilowką (11 czerwca 1792, Zasławem, Wiszniopolem (14 czerwca 1792), Boruszkowcami (15 czerwca 1792), Zieleńcami (17 czerwca 1792). Brali udział w obronie Warszawy (1794) a następnie w walkach pod Sochaczewem (1 i 4 lipca 1794), Błoniem (9 lipca 1794), Powązkami (28 lipca 1794), Górcami (14 sierpnia 1794), ponownie pod Powązkami (18 i 28 sierpnia 1794), Szymanowem (21 i 27 sierpnia 1794), Wiskitkami (24 sierpnia 1794), Tokarami i Witkowicami (28 sierpnia 1794), Żukowem i Kamionną (4 października 1794) i wreszcie nad rzeką Bzurą (6 października 1794).

Żołnierze brygady Do jesieni 1789 roku sztab brygad składały się z brygadiera, vicebrygadiera, kwatermistrza, audytora i adiutanta. Nowo uchwalony etat poszerzał sztab brygady o trzech majorów i adiutanta. Zgodnie z prawem ustanowionym 9 października 1789 roku brygadier, vicebrygadier i major mieli być wybierani przez króla spośród przedstawionych mu przez Komisję Wojskową w połowie osób zgodnie ze starszeństwem i zdatnością ze służby czynnej i w połowie spośród rotmistrzów z kawalerii narodowej i rodaków wracających ze służby zagranicznej. Pozostałych oficerów sztabu fortragował brygadier.

Komendanci bryg. Michał Wielhorski (1789–1792 bryg. Stanisław Mokronowski (17 V–1 VIII 1792) (od 17 kwietnia 1792), bryg. książę Eustachy Sanguszko (1–10 VIII 1972), bryg. Maciej Perekładowski (19 IX –10 XII 1792) bryg. Franciszek Łaźniński (11 XII 1792–1794), bryg. Benedykt Kołyszko (23 czerwca 1794)

Uwagi

Przypisy

Bibliografia

Kategoria:Brygady koronne kawalerii narodowej Kategoria:Oddziały polskie włączone do wojsk rosyjskich Kategoria:Oddziały Dywizji Bracławsko-Kijowskiej Kategoria:Polskie jednostki kawalerii utworzone w 1776