120 męczenników chińskich (znani również jako Augustyn Zhao Rong i Towarzysze; , pinyin: Zhōnghuá xùndào shèngrén) – grupa 120 świadków wiary (87 Chińczyków i 33 europejskich misjonarzy), którzy ponieśli śmierć męczeńską na terenie Chin między 1648 a 1930 rokiem i zostali zaliczeni w poczet świętych Kościoła katolickiego 1 października 2000 r. przez papieża Jana Pawła II.
W gronie męczenników znajduje się 6 biskupów, 24 księży (w tym 4 chińskich księży diecezjalnych), 7 kleryków, 1 brat zakonny, 7 sióstr zakonnych oraz 75 osób świeckich (mężczyzn, kobiet i dzieci, w tym katechistów oraz katechumenów). Najmłodszy z męczenników miał 9 lat, a najstarszy 79.
Wspomnienie liturgiczne w kalendarzu rzymskim przypada 9 lipca (wspomnienie dowolne).
Tło historyczne i fale prześladowań Działalność chrześcijańska w nowożytnych Chinach spotykała się ze zmiennym nastawieniem władz cesarskich. Po okresie względnej tolerancji za panowania pierwszych cesarzy dynastii Qing, w 1724 r. cesarz Yongzheng oficjalnie zakazał praktykowania chrześcijanizmu, uznając je za heterodoksyjną sektę zagrażającą ładowi społecznemu. Misjonarze zmuszeni byli do potajemnej posługi, a wierni byli nieustannie narażeni na aresztowania, tortury i wyroki śmierci.
XVII i XVIII wiek (6 osób) Za protomęczennika Chin uznawany jest hiszpański dominikanin Franciszek de Capillas (1607–1648), pojmany w prowincji Fujian podczas najazdu mandżurskiego i ścięty w więzieniu 15 stycznia 1648 r. podczas odmawiania modlitwy różańcowej. Kolejne represje wybuchły w prowincji Fujian w latach 1747–1748 za panowania cesarza Qianlonga, kiedy to śmierć ponieśli hiszpański wikariusz apostolski biskup Piotr Sans i Yordà oraz czterej ojcowie dominikanie: Franciszek Serrano, Jan Alcober, Joachim Royo i Franciszek Diaz.
Początek XIX wieku (11 osób) Na początku XIX stulecia cesarz Jiaqing wydał serię surowych edyktów wymierzonych w chrześcijan (1805, 1811 oraz 1813 r.), przewidujących surowe kary zesłania w niewolę lub uduszenia za przyjmowanie święceń kapłańskich, głoszenie religii i odmowę wyrzeczenia się wiary. W tym okresie śmierć ponieśli m.in. francuski biskup Jan Dufresse (ścięty w 1815 r.), włoski franciszkanin Jan z Triory, lazarysta Franciszek Regis Clet, a także pierwsi chińscy kapłani diecezjalni: Augustyn Zhao Rong, Józef Yuan Zaide, Paweł Liu Hanzuo i Tadeusz Liu Ruiting, jak również świeccy katechiści, w tym Piotr Wu Gousheng i Józef Zhang Dapeng.
Męczennicy z Maokou i Guizhou, 1856–1862 (15 osób) W połowie XIX w. doszło do kolejnych prześladowań w odległych prowincjach Kuangsi i Kuejczou. W lutym 1856 r. w Xilin zamordowany został francuski misjonarz August Chapdelaine wraz z wiernymi chińskimi (Wawrzyniec Bai Xiaoman i Agnieszka Cao Guiying) – wydarzenie to stało się bezpośrednim pretekstem dla Francji do udziału w II wojnie opiumowej. W latach 1858–1862 śmierć poniosły kolejne grupy katolików: w Maokou ścięto troje katechistów (w tym Agatę Lin Zhao), a w Guizhou zamordowano m.in. seminarzystów Pawła Chen Changpina i Józefa Zhang Wenlana oraz o. Jana Neela MEP.
Powstanie bokserów, 1900 (86 osób) Aż 86 spośród 120 męczenników straciło życie w czasie powstania bokserów w 1900 roku. Ksenofobiczny i antychrześcijański ruch Bokserów, popierany przez dwór cesarzowej Cixi, dokonał rzezi ponad 200 zagranicznych misjonarzy oraz ponad 20 000 chińskich chrześcijan. Wśród kanonizowanych ofiar znaleźli się biskupi Grzegorz Grassi i Franciszek Fogolla wraz z zakonnikami i siedmioma siostrami ze zgromadzenia Franciszkanek Misjonarek Maryi (zamordowani podczas masakry w Taiyuan 9 lipca 1900 r.), męczennicy z południowego Hunanu (m.in. bp Antoni Fantosati), czterej francuscy jezuici (m.in. Leon Mangin) i dziesiątki świeckich wiernych spalonych w kościele w wiosce Zhujiahe w Zhili, a także o. Alberyk Crescitelli w południowym Shaanxi.
Męczeństwo salezjanów, 1930 (2 osoby) Ostatnimi męczennikami zaliczonymi do grupy byli dwaj włoscy salezjanie: biskup ordynariusz Shaoguanu Alojzy Versiglia oraz duszpasterz młodzieży ks. Kalikst Caravario. 25 lutego 1930 r. w pobliżu Lianzhou w prowincji Guangdong ich łódź została napadnięta przez uzbrojonych bandytów; obaj misjonarze zostali zastrzeleni w pobliskim lesie po tym, jak osłonili własnymi ciałami i obronili przed uprowadzeniem płynące z nimi młode chrześcijanki.
Beatyfikacje i kanonizacja Męczennicy chińscy byli beatyfikowani w siedmiu odrębnych grupach na przestrzeni ponad stulecia: 14 maja 1893 – 5 osób (Piotr Sans i Yordà i 4 towarzyszy) – papież Leon XIII 27 maja 1900 – 13 osób (August Chapdelaine i 12 towarzyszy) – papież Leon XIII 2 maja 1909 – 14 osób (Franciszek de Capillas, Jan Neel i 12 towarzyszy) – papież Pius X 24 listopada 1946 – 29 osób (Grzegorz Grassi i 28 towarzyszy) – papież Pius XII 18 lutego 1951 – 1 osoba (Alberyk Crescitelli) – papież Pius XII 17 kwietnia 1955 – 56 osób (Leon Mangin i 55 towarzyszy) – papież Pius XII 15 maja 1983 – 2 osoby (Alojzy Versiglia i Kalikst Caravario) – papież Jan Paweł II
Łącznej kanonizacji wszystkich 120 męczenników dokonał papież Jan Paweł II 1 października 2000 r. na Placu św. Piotra w Rzymie.
Reakcja władz chińskich Uroczystość kanonizacji zbiegła się ze świętem narodowym ChRL (rocznicą proklamowania republiki w 1949 r.). Wywołało to gwałtowny sprzeciw rządu w Pekinie i państwowego Stowarzyszenia Patriotycznego, które zarzuciły Stolicy Apostolskiej ingerencję w wewnętrzne sprawy Chin i „rehabilitację imperializmu”. Władze chińskie oskarżyły część misjonarzy (szczególnie o. Chapdelaine'a) o współpracę z obcymi mocarstwami i niemoralność.
W odpowiedzi Jan Paweł II oraz Stolica Apostolska podkreślili, że wyniesienie na ołtarze odnosi się wyłącznie do heroicznego świadectwa wiary chrześcijańskiej, a nie polityki. Głos zabrał również ówczesny biskup koadiutor Hongkongu Joseph Zen Ze-kiun, odpierając zarzuty propagandy komunistycznej i wskazując, że męczennicy oddali życie z miłości do Chrystusa i swojego narodu.
Lista 120 męczenników chińskich
Misjonarze europejscy (33 osoby) Biskupi (6 osób) św. Piotr Sans i Yordà (Pedro Sans i Jordà) OP – Hiszpania św. Jan Dufresse (Gabriel-Taurin Dufresse) MEP – Francja św. Grzegorz Grassi (Gregorio Grassi) OFM – Włochy św. Franciszek Fogolla (Francesco Fogolla) OFM – Włochy św. Antoni Fantosati (Antonino Fantosati) OFM – Włochy św. Alojzy Versiglia (Luigi Versiglia) SDB – Włochy
Kapłani zakonni i diecezjalni (19 osób) św. Franciszek de Capillas (Francisco Fernández de Capillas) OP – Hiszpania św. Franciszek Serrano (Francisco Serrano) OP – Hiszpania św. Jan Alcober (Juan Alcober) OP – Hiszpania św. Joachim Royo (Joaquín Royo) OP – Hiszpania św. Franciszek Diaz (Francisco Díaz) OP – Hiszpania św. Jan z Triory (Giovanni da Triora / Francesco Maria Lantrua) OFM – Włochy św. Eliasz Facchini (Elia Facchini) OFM – Włochy św. Teodoryk Balat (Théodoric Balat) OFM – Francja św. Józef Gambaro (Giuseppe Maria Gambaro) OFM – Włochy św. Cezydiusz Giacomantonio (Cesidio Giacomantonio) OFM – Włochy św. Franciszek Regis Clet (François-Régis Clet) CM – Francja św. August Chapdelaine (Auguste Chapdelaine) MEP – Francja św. Jan Neel (Jean-Pierre Néel) MEP – Francja św. Leon Mangin (Léon-Ignace Mangin) SJ – Francja św. Paweł Denn (Paul Denn) SJ – Francja św. Remigiusz Isoré (Rémy Isoré) SJ – Francja św. Modest Andlauer (Modeste Andlauer) SJ – Francja św. Alberyk Crescitelli (Alberico Crescitelli) PIME – Włochy św. Kalikst Caravario (Callisto Caravario) SDB – Włochy
Bracia zakonni (1 osoba) św. Andrzej Bauer (André Bauer) OFM – Francja
Siostry zakonne – Franciszkanki Misjonarki Maryi (7 osób) św. Maria Hermina od Jezusa (Irma Grivot) – Francja św. Maria od Pokoju (Marianna Giuliani) – Włochy św. Maria Klara (Clelia Nanetti) – Włochy św. Maria od Bożego Narodzenia (Jeanne-Marie Kerguin) – Francja św. Maria od św. Justyna (Anne-Françoise Moreau) – Francja św. Maria Adolfina (Anna Catharina Dierkx) – Holandia św. Maria Amandyna (Pauline Jeuris) – Belgia
Chińczycy (87 osób) Księża diecezjalni (4 osoby) św. Augustyn Zhao Rong (1746–1815) św. Józef Yuan Zaide (1766–1817) św. Paweł Liu Hanzuo (1778–1819) św. Tadeusz Liu Ruiting (1773–1823)
Seminarzyści (7 osób) św. Józef Zhang Wenlan (1831–1861) św. Paweł Chen Changpin (1838–1861) św. Jan Zhang Huan (1882–1900) św. Patryk Dong Bodi (1882–1900) św. Jan Wang Rui (1885–1900) św. Filip Zhang Zhihe (1880–1900) św. Jan Zhang Jingguang (1878–1900)
Świeccy katechiści i liderzy wspólnot (14 osób) św. Piotr Wu Gousheng (1768–1814) św. Józef Zhang Dapeng (1754–1815) św. Piotr Liu Wenyuan (1760–1834) św. Joachim Hao Kaizhi (1782–1839) św. Hieronim Lu Tingmei (1811–1858) św. Wawrzyniec Wang Bing (1802–1858) św. Agata Lin Zhao (1817–1858) św. Marcin Wu Xuesheng (1817–1862) św. Jan Zhang Tianshen (1805–1862) św. Jan Chen Xianheng (1820–1862) św. Łucja Yi Zhenmei (1815–1862) św. Szymon Qin Chunfu (1886–1900) św. Piotr Wu Anbang (1860–1900) św. Tomasz Shen Jihe (1851–1900)
Pozostali wierni świeccy (62 osoby) św. Wawrzyniec Bai Xiaoman św. Agnieszka Cao Guiying św. Jan Chrzciciel Luo Tingyin św. Marta Wang Luo Mande św. Szymon Chen Ximan św. Jan Wu Wenyin św. Franciszek Zhang Rong św. Mateusz Feng De św. Piotr Zhang Banniu św. Jakub Yan Guodong św. Jakub Zhao Quanxin św. Piotr Wang Erman św. Maria Zhu Wu św. Piotr Zhu Rixin św. Jan Chrzciciel Zhu Wurui św. Maria Fu Guilin św. Barbara Cui Lian św. Józef Ma Taishun św. Łucja Wang Cheng św. Maria Fan Kun św. Maria Qi Yu św. Maria Zheng Xu św. Maria Du Zhao św. Magdalena Du Fengju św. Maria Du Tian św. Paweł Wu Anju św. Jan Chrzciciel Wu Mantang św. Paweł Wu Wanshu św. Rajmund Li Quanzhen św. Piotr Li Quanhui św. Piotr Zhao Mingzhen św. Jan Chrzciciel Zhao Mingxi św. Teresa Chen Jinjie św. Róża Chen Aijie św. Piotr Wang Zuolong św. Maria Guo Li św. Marek Ji Tianxiang św. Anna An Xin św. Maria An Guo św. Anna An Jiao św. Maria An Linghua św. Paweł Liu Jinde św. Józef Wang Kuiju św. Jan Wang Kuixin św. Teresa Zhang He św. Paweł Lang Fu św. Lang Yang św. Elżbieta Qin Bian św. Piotr Liu Ziyu św. Anna Wang św. Józef Wang Yumei św. Łucja Wang Wang św. Andrzej Wang Tianqing św. Maria Wang Li św. Chi Zhuzi św. Maria Zhao Guo św. Róża Zhao św. Maria Zhao św. Józef Yuan Gengyin św. Paweł Ge Tingzhu św. Róża Fan Hui św. Zhang Huailu
Zobacz też Kościół katolicki w Chinach Powstanie bokserów Męczennicy z Korei Męczennicy z Japonii Męczennicy z Wietnamu Święci i błogosławieni Kościoła katolickiego
Przypisy
Bibliografia Anthony E. Clark: China's Saints: Catholic Martyrdom During the Qing (1644–1911). Lehigh University Press, 2011. . David Lindenfeld: Indigenous Encounters with Christian Missionaries in China and West Africa, 1800–1920: A Comparative Study. „Journal of World History”, Vol. 16, No. 3, 2005, s. 327–369. Kenneth Scott Latourette: A History of Christian Missions in China. New York: The Macmillan Company, 1929. Paul Hattaway: China's Book of Martyrs. Oxford: Monarch Books, 2007. .
Linki zewnętrzne Męczennicy chińscy na oficjalnej stronie Watykanu Homilia Jana Pawła II podczas mszy kanonizacyjnej 1 października 2000 r.
Kategoria:Chińscy święci katoliccy Kategoria:Chińscy męczennicy chrześcijańscy Kategoria:Chrześcijaństwo w Chinach Kategoria:Kanonizowani przez Jana Pawła II Kategoria:Listy biograficzne