Kościół w Víðimýri (isl. Víðimýrarkirkja) – kryta darnią świątynia z XIX wieku, znajdująca się we wsi Víðimýri, w pobliżu Varmahlíð w północnej Islandii. Jest jednym z pięciu ocalałych na Islandii kościołów krytych darnią. Dzięki zachowaniu pierwotnej konstrukcji uważana jest za najcenniejszy obiekt XIX-wiecznej architektury islandzkiej. Kościół znajduje się pod opieką Narodowego Muzeum Islandii i został zgłoszony do wpisania na listę światowego dziedzictwa UNESCO.

Historia We wczesnym średniowieczu w Viðimýri znajdowała się farma rodu Ásbirningar, uznawanego za jeden spośród kilku najpotężniejszych rodów islandzkich; jego przedstawiciele mieli duży wpływ na losy średniowiecznej Islandii w okresie powstawania sag. Z pewnością już w XII wieku istniał tam kościół poświęcony Matce Boskiej i św. Piotrowi.

Obecna świątynia została wybudowana w 1834 roku. Dzięki zachowanym źródłom pisanym możliwe było wybudowanie kościoła o wyglądzie zbliżonym do brył trzech świątyń, które stały w Víðimýri począwszy od 1661 roku. Budowla od czasu powstania przeszła jedynie drobne prace konserwacyjne polegające na wymianie kilku desek.

W 1936 roku kościół w Víðimýri został wykupiony przez państwo islandzkie. Obecnie jest chroniony i utrzymywany przez Narodowe Muzeum Islandii. Nadal pełni również funkcję sakralną jako czynna świątynia parafialna luterańskiego Narodowego Kościoła Islandii dla około 180 wiernych mieszkających w najbliższej okolicy.

thumb|300px|left|Víðimýrarkirkja

Architektura Kościół zbudowany jest z drewna, kamieni i darni. Wewnętrzne ściany kościoła zbudowane są z drewna. Wysokość świątyni sięga 4,28 m. Do północnej i południowej ściany wewnętrznej przylegają zewnętrzne ochronne ściany wykonane z nakładanych na siebie warstw darni połączonych z wypełnieniem kamiennym. Łączna ich grubość przekracza dwa metry. Pełnią one rolę izolacji termicznej. Dach również pokryty jest ochronną warstwą darni. Ściana szczytowa oraz ściany wschodnia i zachodnia wykonane są z drewna.

Wnętrze świątyni dzieli się na nawę i niewiele mniejsze prezbiterium. Części te są rozdzielone przez drewniane lektorium. W centralnej części nawy znajduje się przejście, a po obu stronach umieszczono po 8 rzędów ławek. Dodatkowe dwa rzędy znajdują się za lektorium, wewnątrz prezbiterium. Zgodnie z tradycją miejsca dla kobiet umieszczono po północnej stronie, zaś mężczyźni zajmowali południową część świątyni. Miejsca w pobliżu ołtarza przeznaczone były dla najzamożniejszych wiernych, zaś ubożsi mogli zajmować jedynie dalsze miejsca. W kościele zachowały się elementy wyposażenia sprzed okresu powstania kościoła. Ambona pochodzi z wcześniejszej świątyni stojącej w tym samym miejscu. Ołtarz został wykonany w Danii w 1616 roku.

Kościół wyróżnia się bogatymi zdobieniami elementów drewnianych. Konstrukcja kościoła świadczy o posiadanej przez islandzkich budowniczych umiejętności wznoszenia budowli z jak najmniejszym zużyciem drewna, która była koniecznością w kraju doświadczającym nieustannie dotkliwych braków tego surowca. Podobnie jak w przypadku większości kościołów na Islandii, do budowy świątyni w Víðimýri wykorzystano drewno wyrzucone na brzeg przez morskie fale. Darń wykorzystana przy budowie pochodzi z okolicznych pól.

Świątynię otacza drewniane ogrodzenie. Jedyne wejście na teren kościelny prowadzi przez drewnianą bramę, w której zawieszono dwa dzwony. Kościół nie posiada oddzielnej dzwonnicy.

Bibliografia Fran Parnell, Etain O’Carroll. Iceland. Lonely Planet. Lonely Planet 2007, Viðimýri Turf Church, UNESCO Tentative Lists Database, Víðimýrarkirkja, NAT, Nordic Adventure Travel,

Linki zewnętrzne

Kategoria:Drewniane kościoły Kategoria:Zabytkowe kościoły w Islandii Kategoria:Świątynie luterańskie na Islandii