Powiat brzeski – powiat województwa poleskiego II Rzeczypospolitej. Jego siedzibą było miasto Brześć nad Bugiem. W skład powiatu wchodziło 22 gminy wiejskie, 1 miasto i 2 miasteczka.
12 grudnia 1920 r. pod Zarządem Terenów Przyfrontowych i Etapowych z powiatu wyłączono gminy: Połowce, Wierzchowiec, Dmitrowicze i Dworce do nowo utworzonego powiatu białowieskiegoDz. Urz. ZTPiE z 1920 r. Nr 5, poz. 43.
Demografia W grudniu 1919 roku powiat brzeski okręgu brzeskiego ZCZW zamieszkiwały 81 497 osoby. Na jego terytorium znajdowało się 491 miejscowości, z których 4 miały 1–5 tys. mieszkańców i jedna powyżej 5 tys. mieszkańców. Był nią Brześć Litewski z 14 005 mieszkańcami.
Wyniki spisu powszechnego z 1921 r.Bez ludności objętej spisem wojskowym.: miejscowości: 748, w tym 3 miasta i miasteczka powyżej 2 000 mieszkańców, 6 mniejszych miasteczek oraz 57 miejscowości zniszczonych, względnie niezamieszkanych po I wojnie światowej i wojnie polsko-bolszewickiej budynki: 16 817 przeznaczonych na mieszkanie, 717 innych – zamieszkałych ludność: 116 773, w tym 56 048 mężczyzn i 60 725 kobiet wyznania: prawosławni – 73 266, wyznanie mojżeszowe – 23 840, rzymscy katolicy – 17 465, inne chrześcijańskie – 36 (w tym grekokatolicy – 29, anabaptyści – 5, staroobrzędowcy – 2, inne niechrześcijańskie – 16 (w tym muzułmanie – 11, bezwyznaniowcy – 5) narodowość: białoruska – 54 717, polska – 36 384, żydowska – 21 235, rusińskaWg współczesnych standardów tego rodzaju deklarację należałoby uznać najprawdopodobniej za deklarację narodowości ukraińskiej – 2 744, narodowość tutejsza, miejscowa, poleszucka i ruska – 345, niemiecka – 27, inna narodowość – 1 321 (w tym Rosjanie – 1 235, Litwini – 45, Łotysze – 14, Czesi – 10, Finowie – 5, Tatarzy – 4 oraz Amerykanin, Bułgar, Chińczyk, Duńczyk, Francuz, Grek, Ormianin, Włoch).
Oświata W powiecie brzeskim okręgu brzeskiego ZCZW, w roku szkolnym 1919/1920 działały 63 szkoły powszechne, 4 szkoły średnie i 10 szkół zawodowych. Ogółem uczyło się w nich 4141 dzieci i pracowało 136 nauczycieli.
Starostowie Jan Sienkiewicz (1920-) Konstanty Kossobucki (31 stycznia 1924 – ) Franciszek Baran (1929)Starostowie odznaczeni za popieranie przysposobienia wojskowego Andrzej Hałaciński (1929–)Czerwcowe zmiany w powiatach Adam Chitry (1932–) Franciszek Czernik (1937) Zygmunt Szacherski (od początku 1938)
Podział administracyjny Gminy Dmitrowicze Domaczewo (pocz. gmina Domaczów) Dworce (do 1928)12 kwietnia 1928 r. została zniesiona, a jej terytorium włączone do gmin: Horodeczna, Szereszów w powiecie prużańskim i Kamieniec litewski w powiecie brzeskim (). Kamienica Żyrowiecka (pocz. gmina Kamienica Żyrowicka) Kamieniec Litewski Kosicze Łyszczyce (do 1928) Małoryta12 kwietnia 1928 r. włączono wsie Osowa i Lachowce ze zniesionej gminy Mokrany z powiatu kobryńskiego (). Miedna Motykały Ołtusz Połowce (do 1928) Przyborowo (do 1928) Radwanicze (do 1928) Ratajczyce Turna Wielkoryta12 kwietnia 1928 r. włączono zniesioną gminę Mokrany z powiatu kobryńskiego (). Wierzchowice Wojska (do 1928) Wołczyn Wysokie Litewskie Życin (do 1928)
Miasta Brześć nad Bugiem Kamieniec Litewski Wysokie Litewskie
Dalsze losy W latach 1939–1941 powiat pod okupacją sowiecką, od 1941 do 1944 – niemiecką. W 1945 prawie w całości wszedł w skład Białorusi (poza częściami gmin: Połowce, Wołczyn i Wysokie Litewskie).
Zobacz też Podział administracyjny II Rzeczypospolitej województwo poleskie powiat brześciański (do 1795) powiat brzeski (1795–1915) rejon brzeski
Uwagi
Przypisy
Bibliografia
Èncyklapèdyâ hìstoryì Belarusì, Tom II, Mińsk 1994
Brzeski brzeski Kategoria:Historia Brześcia