thumb|Elektronowa mikrofotografia komórek pałeczki okrężnicy thumb|Wywilżna karłowata, jeden z najbardziej znanych obiektów eksperymentów thumb|Elektronowa mikrofotografia cząsteczek wirusa mozaiki tytoniu (TMV) Organizmy modelowe – organizmy wykorzystywane w badaniach genetycznych ze względu na swoje cechy. Do tej pory nie znaleziono idealnego organizmu modelowego, ale są pewne cechy biologiczne, które bierze się pod uwagę, wybierając obiekt do eksperymentu.
Cechy organizmu modelowego Cechy organizmu modelowego Cecha Zalety małe rozmiary i proste pożywienie hodowla nie wymaga dużo miejsca, jest łatwa i tania w utrzymaniu duża liczba potomstwa pozwala na wiarygodną analizę statystyczną wzorów dziedziczenia krótki cykl życiowy umożliwia obserwację wzorów dziedziczenia w kolejnych pokoleniach mały genom, duże chromosomy mała ilość DNA do analizy; łatwiej badać chromosomy w mikroskopie świetlnym złożony rozwój pozwala na analizę złożonych procesów rozwojowych dostępność informacji i technik badawczych wiele mutantów jest dostępnych do analiz zsekwencjonowany genom bardzo ułatwia analizy molekularne
Organizmy modelowe bakteriofag lambda bakteriofag ΦX174 wirus mozaiki tytoniu Jednokomórkowe organizmy modelowe bakterie: pałeczka okrężnicy, laseczka sienna archeowce: Sulfolobus drożdże: Saccharomyces cerevisiae i Schizosaccharomyces pombe Jedno lub wielokomórkowe śluzowiec Dictyostelium discoideum – do badań interakcji międzykomórkowych grzyby: Aspergillus parasiticus, czernidłak szarawy, kropidlak popielaty, kropidlak żółty, Neurospora crassa, Penicillium chrysogenum, Pyricularia oryzae. Zwierzęta modelowe thumb|Caenorhabditis elegans muszka owocowa nicień Caenorhabditis elegans jeżowce platana szponiasta kura domowa mysz domowa ryby: rodzina pielęgnicowatych (Cichlidae), danio pręgowany, ryżanka japońska, rozdymka tygrysia szympans Homo sapiens – pierwszy ssak o zsekwencjonowanym genomie (2001) Rośliny modelowe thumb|Rzodkiewnik pospolity Chlamydomonas reinhardtii toczek Volvox cateri – prosty wielokomórkowiec rzodkiewnik pospolity wyżlin większy tytoń, groch – pierwsze obiekty badań genetycznych ryż siewny Oryza sativa
Bibliografia
Anna Sadakierska-Chudy, Grażyna Dąbrowska, Anna Goc: Genetyka ogólna – skrypt do ćwiczeń dla studentów biologii. Uniwersytet Mikołaja Kopernika, Toruń 2004.