alt=Kolejowy semafor w środku zdjęcia, wyświetlający zielone światło w górnej komorze|mały|Kolejowy semafor świetlny nowego typu (Polska) Semafor (, z gr. – znak; – – nosiciel) – sygnalizator przy torze kolejowym, służący do regulowania ruchu pociągów.
Semafor służy do informowania maszynistów za pomocą sygnałów świetlnych lub kształtowych, o możliwości jazdy wskazując, w przypadku sygnalizacji prędkościowej – prędkość maksymalną, dla sygnalizacji kierunkowej – kierunek jazdy, a przy tym może również wskazywać zajętość następnych odcinków szlaku kolejowego i inne informacje pomocnicze. Sygnały wyświetlane przez semafor zależą od systemu sygnalizacji stosowanego przez dane państwo lub zarządcę infrastruktury.
Historia mały|Automatyczny system sygnalizacji kolejowej wymyślony przez Jana Baranowskiego w 1857 r. Pierwsze semafory razem z automatycznym systemem sygnalizacji wynalazł we Francji polski inżynier Jan Józef Baranowski. Uruchomiono go w na linii kolejowej relacji Paryż – Rouen, a w listopadzie na linii Paryż – Saint Germain. System Baranowskiego wprowadzono w również we Włoszech na linii Genua – Turyn oraz po unowocześnieniu na linii Paryż – Bruksela. Zaprezentowano go w na Wystawie Światowej w Londynie, a później był stosowany także w Anglii.
Typy semaforów Semafory kształtowe thumb|thumbtime=4|Zmiana sygnału na semaforze kształtowym Semafory kształtowe to starszy typ semaforów, który nadaje sygnały za pomocą ruchomych elementów – ramion, umieszczonych na słupie. W nocy funkcję sygnałową mogą pełnić lampy, których światło regulowane jest przez ruchome przesłony. Semafory kształtowe napędzane są zazwyczaj ręcznie poprzez dźwignie lub korby w budynku nastawni, które to wprawiają w ruch metalowe linki, nazwane pędniami, albo pręty (pędnie sztywne) lub łańcuchy. Semafory kształtowe mogą być napędzane również przez napędy elektryczne.
Semafory świetlne Semafory świetlne nadają sygnały za pomocą świateł, które mogą mieć różny kolor, kształt, położenie lub układ. Semafor świetlny składa się z umieszczonej na maszcie, lub innej konstrukcji wsporczej, głowicy, w której znajdują się komory kolorowych świateł. Zaletą semaforów świetlnych nad kształtowymi jest większa czytelność oraz możliwość wyświetlania większej ilości sygnałów lub informacji; natomiast wadą – konieczność ciągłego zasilania.
Zobacz też Semafory w Polsce Sygnalizacja kolejowa Sygnalizacja kolejowa w Polsce
Przypisy
Linki zewnętrzne Budowa i zasilanie sygnalizatorów świetlnych – transportszynowy.pl Semafory świetlne na BSK
Kategoria:Polskie wynalazki Kategoria:Sygnalizacja kolejowa