Zaraźnica piaskowa, zaraza piaskowa (Phelipanche arenaria (Borkh.) Pomel) – gatunek rośliny z rodziny zarazowatych (Orobanchaceae).
Zasięg występowania Występuje w Afryce Północnej (Algieria, Maroko), południowej i środkowej Europie oraz na części Azji (Kaukaz, Turcja, Iran, Kazachstan, Czelabińsk). W Polsce roślina bardzo rzadka. Podano ją z kilku tylko stanowisk nad dolną Odrą i dolną Wisłą oraz na jednym stanowisku koło Lubiąża na Dolnym Śląsku.
Morfologia thumb|left|180px|Kwiaty thumb|left|180px|Owłosione pylniki i szyjka słupka Pokrój Roślina żółtawobiała lub bladoniebieska, ogruczolona, dorasta do 30 cm wysokości. Łodyga Cała pokryta dużymi łuskami. Kwiaty Grzbieciste, na bardzo krótkich szypułkach, każdy z dwoma podkwiatkami, zebrane w walcowaty, gęsty kwiatostan. Kielich dzwonkowaty, 4–5-ząbkowy. Ząbki dłuższe od rurki. Korona kwiatu przewężona koło nasady pręcików, jasnoniebieskofioletowa, biaława u nasady, długości 25–35 mm. Pylniki gęsto, wełniście owłosione.
Biologia i ekologia Bylina, geofit. Jest rośliną bezzieleniową i, jak wszystkie zarazy, pasożytem. Najczęściej pasożytuje na roślinach z rodzaju bylica (Artemisia sp.). Kwitnie w czerwcu i lipcu.
Zagrożenia i ochrona W latach 2004–2014 roślina była objęta w Polsce ochroną ścisłą, od 2014 roku podlega częściowej ochronie gatunkowej. Gatunek został umieszczony na Czerwonej liście roślin i grzybów Polski (2006) w grupie gatunków wymarłych (kategoria zagrożenia Ex). W wydaniu z 2016 roku otrzymał kategorię CR (krytycznie zagrożony). Znajduje się także w Polskiej czerwonej księdze roślin w grupie gatunków krytycznie zagrożonych (kategoria zagrożenia CR).
Przypisy Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 lipca 2004 r. w sprawie gatunków dziko występujących roślin objętych ochroną (). Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 9 października 2014 r. w sprawie ochrony gatunkowej roślin ().
Kategoria:Zarazowate Kategoria:Rośliny chronione Kategoria:Rośliny pasożytnicze