Akt zjednoczenia narodowego – porozumienie zawarte 14 marca 1954 roku w Londynie przez „upełnomocnionych przedstawicieli stronnictw i ugrupowań, zarówno tych, które działały w niepodległej Polsce, jak i powstałych na obczyźnie”. Miało ono zakończyć konflikt Rady Politycznej z obozem prezydencko-rządowym wywołany wskutek ujawnienia afery Bergu. Brał w nim udział m.in. Kazimierz Sosnkowski.

Treść porozumienia dotyczyła m.in.: utworzenia Rady Jedności Narodowej (Tymczasowej Rady Jedności Narodowej) i przejęcia przez nią części uprawnień prezydenta zawartych w konstytucji kwietniowej; powołania Kazimierza Sosnkowskiego na następcę prezydenta RP na uchodźstwie Augusta Zaleskiego po upływie jego kadencji, przypadającej na lata 1947–1954.

Akt zjednoczenia narodowego nie został wcielony w życie. 3 czerwca 1954 r. odrzucił go prezydent Zaleski, który w dodatku 9 czerwca, gdy zakończyła się jego konstytucyjna 7-letnia kadencja, odmówił ustąpienia z urzędu i wyznaczenia swojego następcy. Przyczyniło się to do utrzymania aż do śmierci Zaleskiego w 1972 r. dwóch ośrodków politycznych na uchodźstwie: mniejszościowego – uznającego prezydenta Zaleskiego, powołany przez niego rząd i Radę Narodową; większościowego – uznającego Radę Trzech, Egzekutywę Zjednoczenia Narodowego, Tymczasową Radę Jedności Narodowej.

Podpisy pod Aktem Zjednoczenia złożyli przedstawiciele: PPS (Tomasz Arciszewski i Artur Szewczyk), Stronnictwa Narodowego (Tadeusz Bielecki, Władysław Folkierski i Zygmunt Berezowski), Polskiego Ruchu Wolnościowego „Niepodległość i Demokracja” (Rowmund Piłsudski, Jan Radomyski i Tymon Terlecki), Polskiego Stronnictwa Ludowego Odłam Jedności Narodowej (Mieczysław Thugutt i Kazimierz Łęczyński), Ligi Niepodległości Polski (Michał Grażyński i Bohdan Podoski), Niezależnej Grupy Społecznej (gen. Zygmunt Podhorski, Stanisław Lis, Krystyn Ostrowski, Zygmunt Szadkowski i dr Tadeusz Bugayski), Komitetu Zagranicznego Stronnictwa Pracy (Władysław Bałda i Juliusz Malinowski – prezes), Stronnictwa Pracy (gen. Józef Haller i Bronisław Kuśnierz).

Przypisy

Bibliografia

Wielka Encyklopedia PWN, Warszawa 2001, t. 1, s. 285, t. 1-30, t. 5

Kategoria:Władze II Rzeczypospolitej na uchodźstwie