Melonowcowate (Caricaceae Dumort) – rodzina roślin należąca do rzędu kapustowców (Brassicales). Należy tu 6 rodzajów z 34–35 gatunkami. Występują głównie w tropikalnej części Ameryki Południowej i Środkowej, tylko jeden rodzaj (Cylicomorpha) w tropikalnej Afryce. Owoce wszystkich przedstawicieli są jadalne i lokalnie spożywane, jednak tylko melonowiec właściwy ma znaczenie ekonomiczne. Gatunek ten został szeroko rozprzestrzeniony w tropikach. Z rośliny tej pozyskuje się papainę – enzym powodujący rozkład białek. Wykorzystywany jest on w medycynie oraz w kuchni – do zmiękczania i nadawania kruchości daniom mięsnym.
Morfologia thumb|Owoce Vasconcellea chilensis thumb|Jacaratia spinosa Pokrój Drzewa i krzewy o często zgrubiałych i uzbrojonych w ciernie łodygach, rzadko pnącza (Jarilla). Pędy zawierają mleczny lub żółty sok mleczny. Pędy Horovitzia cnidoscoloides pokryte są kolącymi włoskami. Liście Skrętoległe, skupione na końcach pędów. Blaszka pojedyncza lub dłoniasto podzielona, całobrzega lub głęboko wcinana. Kwiaty Zwykle jednopłciowe (rośliny najczęściej dwupienne, rzadziej jednopienne). Wolnych działek kielicha jest 5. W kwiatach męskich korona powstaje z 5 płatków zrośniętych w wąską rurkę. U jej nasadę znajdują się miodniki. Pręcików jest 10, w dwóch okółkach. Często występują także płonne prątniczki. Korona kwiatów żeńskich składa się z pięciu szeroko rozpostartych płatków. Zalążnia górna zbudowana jest z 5 owocolistków tworzących pięć komór. Słupek zwieńczony jest rozgałęzionym znamieniem. Owoce Soczyste jagody z licznymi nasionami ułożonymi w 5 rzędach.
Systematyka Pozycja systematyczna według APweb (aktualizowany system APG IV z 2016) Rodzina siostrzana w stosunku do moringowatych w obrębie rzędu kapustowców.
Wykaz rodzajów Carica L. – melonowiec Cylicomorpha Urb. Horovitzia V. M. Badillo Jacaratia A.DC. Jarilla Rusby Vasconcellea A. St-Hilaire
Pozycja w systemie Reveala (1993–1999) Gromada okrytonasienne (Magnoliophyta Cronquist), podgromada Magnoliophytina Frohne & U. Jensen ex Reveal, klasa Rosopsida Batsch, podklasa ukęślowe (Dilleniidae Takht. ex Reveal & Tahkt.), nadrząd Violanae R. Dahlgren ex Reveal, rząd melonowce (Caricales L.D. Benson), rodzina melonowcowate (Caricaceae Dumort.).
Przypisy
*