thumb|Nerwy kończyny dolnej. Zaznaczony nerw kulszowy thumb|Nerw kulszowy w miednicy thumb|Odejście od splotu. Nerw kulszowy jest największym nerwem Nerw kulszowy () – w anatomii człowieka nerw mieszany będący końcową gałęzią splotu krzyżowego zaopatrujący ruchowo tylną grupę mięśni uda oraz ruchowo i czuciowo całe podudzie i stopę. Stanowi grube na pół centymetra pasmo, szerokości około 1,5 cm, odchodzące od wszystkich nerwów, które tworzą splot krzyżowy.
Przebieg Nerw powstaje w miednicy mniejszej pomiędzy tylnym brzegiem mięśnia zasłaniacza wewnętrznego, kolcem kulszowym, więzadłem krzyżowo-kolcowym od przodu a dolnym brzegiem mięśnia gruszkowatego od tyłu. Wychodzi z okolicy kulszowej splotu krzyżowego. Miednicę mniejszą opuszcza przez otwór podgruszkowaty, rzadziej przez dolny brzeg mięśnia gruszkowatego, i układa się na powierzchni tylnej mięśni krótkich, odpowiadających za obracanie uda, w połowie odległości między guzem kulszowym i krętarzem większym. Następnie w odcinku pośladkowym nerw leży do tyłu w stosunku do stawu biodrowego na mięśniach bliźniaczych, mięśniu zasłaniaczu wewnętrznym i mięśniu czworobocznym uda będąc pokrytym przez mięsień pośladkowy wielki. W odcinku udowym nerw biegnie w obrębie tkanki tłuszczowej na tylnej powierzchni mięśnia przywodziciela wielkiego pokryty przez mięśnie zginacze uda, a na krótkim 1–2 cm odcinku jest przykryty jedynie przez powięź szeroką. Następnie na wysokości kąta górnego dołu podkolanowego tworzonego przez mięsień półbłoniasty i półścięgnisty oraz przez mięsień dwugłowy uda nerw kulszowy ulega podziałowi na nerw piszczelowy i nerw strzałkowy wspólny. Podział nerwu kulszowego może odbywać się powyżej dołu podkolanowego na różnej wysokości, nierzadko obie gałęzie końcowe odchodzą oddzielnie już od splotu krzyżowego i wówczas nerw strzałkowy może przebijać mięsień gruszkowaty, podczas gdy nerw piszczelowy przechodzi przez otwór podgruszkowaty, a gałęzie zaopatrujące udo odchodzą od nerwu kulszowego lub bezpośrednio ze splotu krzyżowego lub nerwu pośladkowego dolnego.
Gałęzie Nerw kulszowy oddaje następujące gałęzie: ze składnika piszczelowego: gałęzie mięśniowe do połowy bliższej mięśnia półścięgnistego, do mięśnia półbłoniastego i części przywodziciela większego, do połowy dalszej mięśnia półścięgnistego oraz głowy długiej mięśnia dwugłowego uda, gałęzie stawowe – do tylno-przyśrodkowej części stawu kolanowego, ze składnika strzałkowego: gałąź mięśniową – do głowy krótkiej mięśnia dwugłowego uda, gałąź stawową – do części tylno-pobocznej stawu kolanowego.
Porażenie Porażenie pnia nerwu kulszowego prowadzi do bardzo ciężkich następstw. Chodzenie jest bardzo utrudnione; znacznie upośledzone jest zginanie w stawie kolanowym oraz rotacja zewnętrzna w stawie biodrowym, a całkowicie zniesione są wszystkie ruchy stopy. Podczas chodzenia chory wyrzuca do przodu wyprostowaną w stawie kolanowym kończynę jak szczudło, przy czym opuszczona stopa chwieje się w stawach skokowych oraz suwa na podłożu.
Zobacz też rwa kulszowa
Przypisy
Bibliografia
Linki zewnętrzne
Kategoria:Obwodowy układ nerwowy Kategoria:Anatomia miednicy Kategoria:Anatomia kończyny dolnej Kategoria:Układ nerwowy kręgowców