Organizacja Tajnej Armii (fr. Organisation de l’Armée Secrète, OAS) – skrajnie prawicowa francuska grupa terrorystyczna działająca w latach 1961–1962M. Fredholm, Understanding Lone Actor Terrorism. Past Experience, Future Outlook, and Response Strategies, 2016, s. 66-67..
Historia Została założona w lutym 1961 roku w Madrycie. Jej liderem był generał Raoul Salan będący jednym z liderów nieudanego puczu z kwietnia tego samego roku. Głównym celem Organizacji Tajnej Armii było powstrzymanie procesu dekolonizacji imperium francuskiego (ze szczególnym uwzględnieniem obszaru Algierii). Organizacja błędnie utożsamiana jest wyłącznie ze skrajną prawicą. W jej skład weszli reprezentanci całego szeregu nurtów ideowych i politycznych (nazywano ich oasowcami). Generał Salan identyfikował się jednoznacznie jako socjalista i republikanin, Georges Bidault, prezydent Narodowej Rady Ruchu Oporu, politycznej przybudówki OAS, łączył chrześcijańską demokrację z hiszpańskim republikanizmem. Głosy wsparcia płynęły także ze strony najbliższych współpracowników Charles’a de Gaulle’a, m.in. od francuskiego premiera Michela Debré.
Członkowie grupy przeprowadzili szereg zamachów bombowych i morderstw na terenie Francji i Algierii. Obiektem nieudanego zamachu był m.in. prezydent Charles de Gaulle. Już po ogłoszeniu niepodległości przez Algierię, w lipcu 1962 roku przeprowadziła serię zamachów w Oranie. Fala terroryzmu w wydaniu OAS sprowokowała oddziały regularnej armii algierskiej i cywilnych Algierczyków do ataków na pozostałych w kraju Francuzów. Akty przemocy doprowadziły do masowego (z kraju wyjechało 900 tysięcy osób) exodusu ludności francuskiej z terenów byłej kolonii. Wraz z exodusem Francuzów z Algierii doszło do przeniesienia struktur Organizacji Tajnej Armii do Francji, gdzie jeszcze w tym samym roku została ona rozbita w wyniku działań francuskich służb. Członkowie rozbitej grupy zmienili nazwę na Komitet Ruchu Oporu i przenieśli swoje działania na obszar Europy. Na czele Krajowego Komitetu Ruchu Oporu stanął Georges Bidault. Także ta grupa zaprzestała działalności, spowodowane było to jej rozbiciem przez policję w połowie lat 60.
Jeden z terrorystów OAS, Georges Watin, był prawdopodobnie pierwowzorem postaci Szakala z powieści Fredericka Forsytha.
Organizacja Struktura dowodzenia GrupaRolaSzefSkład ODMOrganisation-Des-MassesOrganizacja Mas Rekrutacja Pułkownik Jean GardesMichel Leroy – APPAction-Psychologique-PropagandeAkcja Psychologiczno-Propagandowa Propaganda Jean-Jacques Susini -Komando Z(Z od Jean-Marcel Zagamé, dowódcy polowego) OROOrganisation-Renseignement-OpérationOrganizacja Wywiadu i Planowania-BCR Centralne Biuro Wywiadowcze- BAO Biuro Planowania Akcji Planowanie i Wywiad Jean-Claude PerezJean Lalanne (BCR)Roger Degueldre (BAO)Albert Dovecar (Delta 1) -Komando Delta(D od Roger Degueldre, dowódcy)Delta 1Delta 2Delta 3
Ważniejsi oficerowie Generał Raoul Salan ps. „Soleil” („Słońce” od Ludwika XIV) Szef Sztabu Generał Paul Gardy Szef sztabu pułkownik Godard Szef pomocy medycznej Doktor Jean-Claude Perez Dyrektor ORO kapitan Jean-Marie Curutchet Dyrektor ORO (zastąpiony przez Pereza) Pułkownik Jean Gardes Dyrektor ODM Jean-Jacques Susini Dyrektor APP
Będący w Algierii Dystrykt Oranu Generał Edmond Jouhaud Dowódca Oddziałów „Guillaume” Pomoc Medyczna Charles Micheletti Cywile Pułkownik Dufour Zmiennik Gen. Jouhaud’a Generał Gardy Kapitan Pierre Sergent Członek Dyrektoriatu Rewolucyjnego Christian Léger Członek Dyrektoriatu Rewolucyjnego Jean-Marie Curutchet Członek Dyrektoriatu Rewolucyjnego Denis Baille Członek Dyrektoriatu Rewolucyjnego Jean-René Souètre Członek Dyrektoriatu Rewolucyjnego
Dystrykt Algieru Pułkownik Vaudrey BCR Pierre Delhomme Ofensywa
Dystrykt Konstantyny Pułkownik Pierre Château-Jobert Robert Martel Zwiad i Zadania Specjalne
Francja macierzysta Generał Paul Vanuxem ps. „Verdun” Kapitan Pierre Sergent
Szef Sztabu Porucznik Daniel Godot Dyrektor ODM Jacques Chadeyron APP Kapitan Jean-Marie Curutchet ORO Kapitan Michel d'Lassieu
Gujana Francuska André Canal ps. „Monokl”
Grupa Hiszpańska OAS-Madryt Pułkownik Antoine Argoud BAO Pułkownik Charles Lacheroy Pierre Lagaillarde
Zobacz też wojna algierska pieds-noirs
Przypisy
Bibliografia Bogdan Moszkiewicz: Spiskowcy V Republiki. Warszawa 1963, s. 53–56, 312–315, 328–340. Jarosław Tomasiewicz: Terroryzm na tle przemocy politycznej. Zarys encyklopedyczny, Katowice 2000, s. 95–97. Jacek Bartyzel: Testament pułkownika Jeana Bastien-Thiry (2 lutego 1963.), Agencja Wydawniczo-Reklamowa Arte, Biała Podlaska, 2013, s. 62.
Kategoria:Historia Algierii Kategoria:Francuskie organizacje terrorystyczne Kategoria:Nacjonalizm francuski Kategoria:Organizacje we Francji Kategoria:Skrajna prawica we Francji