thumb|200px|Kruchaweczka wąskoblaszkowa thumb|200px|Kruchaweczka kołpaczkowata thumb|200px|Kruchaweczka namakająca thumb|200px|Kruchaweczka wysmukła Psathyrella (Fr.) Quél. (kruchaweczka) – rodzaj grzybów z rodziny kruchaweczkowatych (Psathyrellaceae).
Charakterystyka Grzyby saprotroficzne rosnące na ziemi, drewnie i nawozie. Kapelusze przeważnie łamliwe, suche, przeważnie higrofaniczne, łuskowate, kosmkowate lub nagie, niebruzdowane i nierozpływające się. Trzony nagie do kosmkowatych, czasem korzeniaste. Przeważnie bez pierścienia. Blaszki przyrośnięte, nierozpływające się. Miąższ przeważnie bardzo kruchy. Wysyp zarodników ciemnobrązowy, czarnobrązowy (rzadko czerwonawobrązowy lub czarny). Zarodniki eliptyczne, gładkie, przeważnie z porą rostkową. Trama blaszek regularna (strzępki biegną równolegle).
Systematyka i nazewnictwo Pozycja w klasyfikacji według Index Fungorum: Psathyrellaceae, Agaricales, Agaricomycetidae, Agaricomycetes, Agaricomycotina, Basidiomycota, Fungi.
Elias Fries w 1838 r. utworzył takson Agaricus XXVIII Psathyrella, Lucien Quélet w 1872 r. zamienił go na rodzaj Psathyrella. Gatunkiem typowym jest Psathyrella gracilis (Fr.) Quél. 1872. Synonimy naukowe:
Polską nazwę nadał Stanisław Chełchowski w 1898 r. W polskim piśmiennictwie mykologicznym należące do tego rodzaju gatunki opisywane był też pod nazwami: kołpaczek, łączak, kruszak, łysak, kruchawka, maślanka.
Gatunki występujące w Polsce: Psathyrella almerensis Kits van Wav. 1985 Psathyrella ammophila (Durieu & Lév.) P.D. Orton – kruchaweczka piaskowa Psathyrella artemisiae (Pass.) Konrad & Maubl. 1949 Psathyrella atomatoides (Peck) A.H. Sm. 1972 Psathyrella berolinensis Ew. Gerhardt 1978 Psathyrella bifrons Berk. A.H. Sm. – kruchaweczka białoostrzowa Psathyrella bipellis (Quél.) A.H. Sm. 1946 Psathyrella caput-medusae Fr. Konrad & Maubl. – kruchaweczka meduzogłowa Psathyrella casca (Fr.) Konrad & Maub – kruchaweczka czerwonawa Psathyrella corrugis Pers. Konrad & Maubl. – kruchaweczka wysmukła, kruchaweczka czarnoblaszkowa Psathyrella cortinarioides P.D. Orton 1960 – kruchaweczka osłonowa Psathyrella cotonea Quél. Konrad & Maubl. – kruchaweczka brudnobiała Psathyrella dicrani (A.E. Jansen) Kits van Wav. 1985 Psathyrella effibulata Örstadius & E. Ludw. 1997 Psathyrella fagetophila Örstadius & Enderle 1996 Psathyrella fatua (Fr.) P. Kumm. – kruchaweczka blada Psathyrella fimiseda Örstadius & E. Larss. 2008 Psathyrella flexispora T.J. Wallace & P.D. Orton 1960 – kruchaweczka wygiętozarodnikowa Psathyrella frustulenta (Fr.) A.H. Sm. – kruchaweczka fasolowatozarodnikowa Psathyrella fulvescens (Romagn.) M.M. Moser ex A.H. Sm. – kruchaweczka żółknąca Psathyrella fusca (J.E. Lange) A. Pearson – kruchaweczka stożkowata Psathyrella gordonii (Berk. & Broome) A. Pearson & Dennis – kruchaweczka białoosłonowa Psathyrella gyroflexa (Fr.) Konrad & Maubl. 1949 Psathyrella hirta Peck – kruchaweczka odchodowa Psathyrella hydrophiloides Kits van Wav. Psathyrella impexa (Romagn.) Bon 1983 – kruchaweczka różowawa Psathyrella lutensis (Romagn.) Bon 1983 – kruchaweczka zielonokroplowa Psathyrella maculata (C.S. Parker) A.H. Sm. 1972 – kruchaweczka plamista Psathyrella microrhiza (Lasch) Konrad & Maubl. – kruchaweczka krótkokorzeniasta Psathyrella minutissima Kits van Wav. 1987 Psathyrella murcida (Fr.) Kits van Wav. – kruchaweczka ochrowoczarna Psathyrella noli-tangere (Fr.) A. Pearson & Dennis – kruchaweczka najdelikatniejsza Psathyrella obtusata (Pers.) A.H. Sm. – kruchaweczka białotrzonowa Psathyrella ochracea (Romagn.) M.M. Moser ex Kits van Wav. 1976 Psathyrella olympiana A.H. Sm. – kruchaweczka czerwonobrązowa Psathyrella orbicularis (Romagn.) Kits van Wav. 1976 – kruchaweczka różowoostrzowa Psathyrella panaeoloides (Maire) Arnolds – kruchaweczka kołpaczkowata Psathyrella pennata Fr. A. Pearson & Dennis – kruchaweczka wypaleniskowa Psathyrella pertinax (Fr.) Örstadius – kruchaweczka ziarnistaW. Wojewoda podaje polską nazwę dla synonimu Psathyrella chondroderma. Psathyrella piluliformis Bull. P.D. Orton – kruchaweczka namakająca Psathyrella potteri A.H. Sm – kruchaweczka ochrowobiała Psathyrella praecox A.H. Sm. 1972 Psathyrella prona Fr. Gillet – kruchaweczka przydrożna, kruchaweczka różowobrzega Psathyrella pseudocasca (Romagn.) Kits van Wav. – kruchaweczka pniakowa Psathyrella pseudocorrugis (Romagn.) Bon 1983 – kruchaweczka prostokątnozarodnikowa Psathyrella pseudogracilis (Romagn.) M.M. Moser – kruchaweczka workowatorozwierkowa Psathyrella pygmaea (Bull.) Singer – kruchaweczka najmniejsza Psathyrella senex (Peck) A.H. Sm. – kruchaweczka malutka, kruchaweczka szaroczerwonawa Psathyrella seymourensis A.H. Sm. 1972 Psathyrella spadiceogrisea Schaeff. Maire – kruchaweczka wąskoblaszkowa Psathyrella sphaerocystis P.D. Orton 1964 Psathyrella sphagnicola (Maire) J. Favre – kruchaweczka torfowcowa Psathyrella spintrigera (Fr.) Konrad & Maubl. – kruchaweczka rdzawobrązowa Psathyrella spintrigeroides P.D. Orton 1960 – kruchaweczka ząbkowana Psathyrella storea (Fr.) Romagn. ex Bon – kruchaweczka żółtomiąższowa Psathyrella squamosa (P. Karst.) A.H. Sm. 1972 Psathyrella tenuicula (P. Karst.) Örstadius & Huhtinen 1996 – kruchaweczka dzicza Psathyrella tephrophylla (Romagn.) M.M. Moser – kruchaweczka popielatoblaszkowa Psathyrella torpens (Fr.) Konrad & Maubl. – kruchaweczka bladomięsna Psathyrella trepida (Fr.) Gillet – kruchaweczka bagienna Psathyrella variata A.H. Sm. 1972 Psathyrella vernalis Velen. – kruchaweczka wiosenna Niektóre inne: Psathyrella laevissima (Romagn.) Singer 1969 – kruchaweczka gładkokapeluszowa Psathyrella niveobadia (Romagn.) M.M. Moser 1978 – kruchaweczka białobrązowa Nazwy naukowe na podstawie Index Fungorum. Nazwy polskie i wykaz gatunków według Władysława Wojewody i Komisji ds. Polskiego Nazewnictwa Grzybów.
Przypisy Nazwy polskie podane przez W. Wojewodę dla synonimów Psathyrella gracilis (Fr.) Quél. i Psathyrella atrolaminata Kits van Wav. Nazwa polska podana przez W. Wojewodę dla synonimu Psathyrella infida Quél. 1877. Nazwa polska podana przez W. Wojewodę dla synonimu Psathyrella ocellata (Romagn.) M.M. Moser 1877. Nazwa polska podana przez W. Wojewodę dla synonimu Psathyrella albidula Romagn. ex M.M. Moser. Takson niepewny.
Kategoria:Kruchaweczkowate