Medal „Złota Gwiazda” () – medal ustanowiony dekretem prezydium Rady Najwyższej ZSRR z dnia 1 sierpnia 1939 roku, reaktywowany 20 marca 1992 roku jako odznaczenie państwowe Federacji Rosyjskiej.
W ZSRR Medal ten otrzymywały wyłącznie osoby nagrodzone najwyższym w ZSRR tytułem honorowym – Bohatera Związku Radzieckiego. Mógł być nadawany wielokrotnie.
Opis odznaki medalu zatwierdzono w dniu 16 października 1939 roku (19 czerwca 1943 do opisu wprowadzono niewielkie poprawki). Wykonana była w formie pięcioramiennej gwiazdy o średnicy 30 mm. Ramiona gwiazdy były polerowane. rewers medalu był gładki z wypukłym napisem: Герой СССР (pol. „Bohater ZSRR”) i numerem medalu. Gwiazda zawieszana była na pozłacanej metalowej baretce o wys. 15 mm i szer. 19,5 mm, którą obciągnięto wstążką czerwonego koloru. Waga gwiazdy (bez baretki) wynosiła 21,5 gramów i wykonana była ze złota próby 950.
W Federacji Rosyjskiej Po rozwiązaniu ZSRR, w nowo powstałej Federacji Rosyjskiej, 20 marca 1992 roku ustanowiono medal „Złota Gwiazda” dla osób uhonorowanych wyróżnieniem specjalnym – tytułem Bohatera Federacji Rosyjskiej. Od poprzedniej wersji Medalu różni się on wstążką o pionowych pasach w kolorach flagi Rosji: białym, niebieskim, czerwonym oraz napisem na odwrotnej stronie: Герой России („Bohater Rosji”).
W innych krajach Medal w formie nawiązującej do radzieckiej istnieje także na Białorusi (Medal Bohatera Białorusi, ros. Медаль Героя Беларуси, ), Ukrainie (Order Złota Gwiazda Bohatera Ukrainy, ), w Azerbejdżanie (Złota Gwiazda Narodowego Bohatera Azerbejdżanu, ), w Kazachstanie (Złota Gwiazda Narodowego Bohatera Kazachstanu, ), w Tadżykistanie (Złota Gwiazda Bohatera Tadżykistanu, ), w Uzbekistanie (Złota Gwiazda Bohatera Uzbekistanu, ), w Turkmenistanie (Złota Gwiazda Bohatera Turkmenistanu, ), w Kirgistanie (Złota Gwiazda Bohatera Republiki Kirgiskiej, ) oraz w latach 2014–2022 w nieuznawanej Donieckiej i Ługańskiej Republice Ludowej (Medal Złota Gwiazda Bohatera Donieckiej Republiki Ludowej, ros. Медаль Золотая Звезда Героя Донецкой Народной Республики i Medal Złota Gwiazda Bohatera Ługańskiej Republiki Ludowej, ros. Медаль Золотая Звезда Героя Луганской Народной Республики).
W okresie komunistycznym Złota Gwiazda istniała także w większości krajów bloku wschodniego: w Czechosłowacji (Złota Gwiazda Bohatera Czechosłowackiej Republiki Socjalistycznej, ), NRD (Złota Gwiazda Bohatera NRD, ), Bułgarii (Bohater Ludowej Republiki Bułgarii, ), Rumunii (Złota Gwiazda Bohatera Socjalistycznej Republiki Rumunii, ), Albanii (Bohater Albanii, ) i Jugosławii (Order Bohatera Narodowego, – wersja jugosłowiańska najbardziej różniła się wyglądem, jak i nazwą). Występuje do dziś także w państwach komunistycznych spoza obszaru poradzieckiego – na Kubie (Medal Złotej Gwiazdy Bohatera Republiki Kuby (), w Wietnamie (Order Złotej Gwiazdy, ) i Korei Północnej (Złota Gwiazda Bohatera KRLD, ).
Bibliografia i
Kategoria:Odznaczenia ZSRR Kategoria:Odznaczenia Federacji Rosyjskiej